Theo truyền thông quốc tế, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo đợt bùng phát Ebola tại CHDC Congo là tình trạng khẩn cấp y tế toàn cầu, với hơn 5.000 ca nhiễm và trên 2.320 người tử vong.
Sau cuộc họp khẩn cấp ngày 18/8, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ những nỗ lực ngăn chặn dịch bệnh. Ông thừa nhận tình hình còn lâu mới được kiểm soát, trong khi các lực lượng ứng phó vẫn đang chạy đua để theo kịp tốc độ lây lan.
Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại CHDC Congo và cũng là đợt dịch gây tử vong nhiều nhất trong lịch sử nước này. Số người thiệt mạng đã vượt mức 2.299 trường hợp được ghi nhận trong đợt bùng phát kéo dài từ năm 2018 đến năm 2020.
Nhiều chuỗi lây truyền chưa được phát hiện
Theo ông Tedros, dịch bệnh hiện lây lan với tốc độ chưa từng có. Nơi ghi nhận nhiều trường hợp tử vong cho thấy vẫn còn những chuỗi lây truyền chưa được các cơ quan y tế xác định.
Tổng giám đốc WHO nhấn mạnh dịch bệnh sẽ chỉ chấm dứt sau khi tất cả các chuỗi lây truyền được phát hiện và cắt đứt. Việc tiếp tục xuất hiện những nguồn lây chưa rõ khiến công tác khoanh vùng, giám sát và kiểm soát dịch trở nên đặc biệt khó khăn.
Đợt bùng phát được công bố chính thức vào ngày 17/5. Tuy nhiên, kết quả giải trình tự gene từ các mẫu bệnh phẩm cho thấy virus có thể đã bắt đầu lây lan từ tháng 2, tức khoảng ba tháng trước khi dịch được phát hiện.
Tình trạng khẩn cấp lần này gây lo ngại lớn do chủng virus Ebola Bundibugyo hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị nào được phê duyệt. Công tác ứng phó còn gặp nhiều trở ngại do xung đột, thông tin sai lệch, sự thiếu tin tưởng đối với nhân viên y tế và một số yếu tố văn hóa.
Huy động cộng đồng tham gia ngăn dịch
WHO đang tăng cường sự tham gia của cộng đồng nhằm phát hiện sớm các trường hợp nghi nhiễm và ngăn virus tiếp tục lan rộng.
Bác sĩ Thierno Balde của WHO cho biết những người điều khiển xe máy hiện là một trong những nhóm trọng tâm của chiến dịch ứng phó. Do thường xuyên vận chuyển hành khách, trong đó có cả bệnh nhân và thi thể, họ có nguy cơ tiếp xúc với nguồn lây và góp phần đưa virus tới nhiều địa điểm khác nhau.
Các điểm rửa tay và dung dịch khử khuẩn đã được bố trí cho nhóm này. WHO hiện hướng tới việc tuyển dụng những người lái xe máy làm nhân viên giám sát và hỗ trợ ứng phó, qua đó tận dụng khả năng di chuyển cũng như hiểu biết của họ về cộng đồng địa phương.
Biện pháp này nằm trong nỗ lực mở rộng mạng lưới phát hiện ca bệnh, truy vết các chuỗi lây truyền và tăng mức độ hợp tác giữa người dân với lực lượng y tế.
Đẩy nhanh thử nghiệm vaccine Ebola
Trong khi chưa có vaccine được phê duyệt cho chủng Bundibugyo, một loại vaccine thử nghiệm do các nhà khoa học tại Đại học Oxford phát triển đang được kiểm nghiệm.
Tháng trước, tình nguyện viên đầu tiên đã được tiêm vaccine này tại Anh. Hàng trăm nghìn liều vaccine cũng đã được sản xuất tại Ấn Độ và có thể được đưa vào sử dụng ngay nếu các thử nghiệm cho kết quả thành công.
Tuy nhiên, trước khi vaccine thử nghiệm có thể hỗ trợ kiểm soát dịch trên diện rộng, WHO cho rằng nhiệm vụ cấp thiết vẫn là xác định đầy đủ các chuỗi lây truyền, tăng cường giám sát trong cộng đồng và ngăn virus tiếp tục lan sang những khu vực mới.
