Nằm giữa mênh mông sóng nước biển khơi, Trường Sa đối diện với sự khắc nghiệt của thiên nhiên và nhiều khó khăn khách quan khác nhưng đang vươn lên mạnh mẽ nhằm khai thác tiềm năng vùng biển này. Bên cạnh việc bảo vệ chủ quyền, phát triển kinh tế biển đảo đang cần sự đầu tư nguồn nhân lực, dịch vụ hậu cần, là điểm tựa để ngư dân ra khơi. Ra thăm đảo, chúng tôi có dịp ghi nhận cuộc sống thay đổi từng ngày nơi đây.
Sau hai ngày đêm lênh đênh trên biển, mờ sáng, chúng tôi nhìn thấy ánh sáng điện giữa trùng khơi, ai cũng hồ hởi: Đến Trường Sa Lớn rồi. Đặt chân lên đảo, cảm giác thật lạ ở miền đất nơi đầu ngọn sóng. Ấn tượng với chúng tôi ngay cầu cảng đón đoàn là những em nhỏ tại đây. Chúng nô đùa, ríu rít và đặc biệt hồ hởi với những chiếc kem được chia từ cô chú đoàn công tác. Trong tiết trời nóng bức của mùa hè giữa biển đảo, các em nhỏ thốt lên: “Lâu lắm chúng con mới được ăn kem”.
 Cô Nhung hướng dẫn em Võ Viết Hiền môn tiếng Việt. |
Ai cũng quan tâm đến việc học của các em, bởi đó là hành trang kiến thức vào đời, tiếp bước truyền thống cha anh bảo vệ biển đảo quê hương.
Lớp học nằm trong khuôn viên của Nhà văn hóa thị trấn Trường Sa giữa màu xanh của cây bàng vuông, phong ba, cây tra. Ngay hành lang là khu vui chơi với cầu trượt, xích đu...
Quan sát lớp học trên đó, nhiều người ngạc nhiên bởi bốn bộ bàn ghế xếp thành ô vuông và bàn nhỏ của lớp. Đây là lớp học ghép của 5 lớp học từ mẫu giáo đến lớp 5. Trẻ mẫu giáo nhỏ được bố trí ở trung tâm lớp học với rổ đồ chơi, bao xung quanh là dãy bàn ghế của các anh chị lớp lớn. Điều ấn tượng với bất kỳ ai vào lớp học này là góc trên cùng của bảng ghi về sĩ số học sinh như: Lớp 3, sĩ số 2, vắng 0.
Cô Bùi Thị Nhung (32 tuổi), giáo viên chủ nhiệm của lớp học đặc biệt này, cho biết: “Trên đảo có chục trẻ nhưng số ở độ tuổi đến trường là 8 em. Lớp học của thị trấn Trường Sa Lớn mới chỉ dạy cấp tiểu học, lên lớp 6 các cháu sẽ được đưa vào đất liền để tiếp tục học lên. Lớp của tôi phụ trách hiện có một cháu mẫu giáo lớn, hai cháu lớp 1, hai cháu lớp 2, hai cháu lớp 3 và một cháu lớp 5. Có hai cháu là học sinh giỏi, còn lại là học lực khá”.
 Một bài văn của em Hiền. |
Phụ trách lớp ghép đặc biệt này, cô giáo Nhung dạy theo kiểu xoay vòng. Sau khi hướng dẫn tập viết lớp 1, cô sang kiểm tra bài tập toán lớp 2; xong sang giảng bài cho lớp 3... Khi dạy lớp này thì lớp khác làm bài tập và tự quản. “Dù học lớp ghép, các em luôn ý thức và giữ gìn trật tự. Đang tuổi ăn, tuổi học, tuổi chơi, hết giờ là các em lại nhao nhao chạy nhảy. Các em gái còn phụ giúp cô trông các em nhỏ mẫu giáo”, cô Nhung tâm sự. Tại lớp học này, các em luôn nêu cao tinh thần đoàn kết và tự giác. Vào những buổi sinh hoạt lớp chung, cô Nhung tập dạy cho học sinh âm nhạc, các bài hát về biển đảo, bộ đội, các bài hát về Bác Hồ...
Cô giáo Nhung chia sẻ, cô dạy tất cả môn văn hóa. Ngoài ra, hai cán bộ của UBND thị trấn Trường Sa là Phó chủ tịch Lê Minh Cảnh dạy tiếng Anh và Bí thư chi đoàn Phạm Gia Huy dạy vi tính.
Môn tập làm văn được cô Nhung chú trọng rèn giũa, bởi văn là tâm hồn của con người. Những đề bài làm văn của các em cũng khác các đề văn trong đất liền, tập trung vào những gì thực tế diễn ra xung quanh các em để các em phát huy sự quan sát, lời tả chân thật. Quả vậy, đọc những bài văn của các em, thấy các em mô tả cảnh vật xung quanh mộc mạc giản dị, chi tiết quanh cuộc sống của các em tiếp xúc. “Ở đây, các em được tôi hướng dẫn quan sát, viết rõ ý theo từng đoạn để từ đó các em hình thành bài văn của mình. Thỉnh thoảng, tôi có đọc cho các em tham khảo bài văn mẫu để tham khảo. Ở đây không giống như ở đất liền, học sinh Trường Sa không biết sử dụng sách giải, văn mẫu”, cô Nhung cho biết.
Học sinh giỏi văn nhất là “anh cả” của lớp Võ Viết Hiền (lớp 5). Hiền viết văn nhẹ nhàng và ý tứ rõ ràng. Trong bài văn tả về ngôi nhà của em, sau khi tả chi tiết về cổng nhà, Hiền tả về cây bàng vuông, cây đại tướng quân... Hiền kể: “Những cây bàng, cây tra mang đến màu xanh cho đảo. Mùa hè tại đảo nắng nóng, nhiều hôm không có gió, chúng con chỉ muốn ngồi dưới cây bàng vuông, cây tra cho mát. Và hoa bàng vuông đẹp lắm chú ạ”. Đó cũng có lẽ là những dấu ấn mà Hiền đã viết trong bài văn tả về cây bàng một cách chi tiết: “Bàng vuông có lá to bằng bàn tay và xanh mượt. Hoa bàng vuông rất to và đẹp. Nhụy hoa có màu đỏ, bên ngoài màu trắng... Rễ của cây bàng vuông to bằng cổ tay của em và như những chú rắn đòi ngoi lên mặt đất...”.
Những buổi học chung của lớp không chỉ học hát, đồng dao về biển cả, cô Nhung còn dạy cho em kỹ năng sống. Bài học chung các em luôn nhớ khi sống trên đảo là phải tiết kiệm nước. “Dù luôn nhắc nhở các em phải thực hiện giữ vệ sinh như rửa tay sạch, tôi luôn hướng dẫn các em phải tiết kiệm nước như khóa vòi khi lấy đủ nước, tận dụng nước tưới cây... Trên đảo Trường Sa đã có giếng nước nhưng đó vẫn là nước lợ nên bài học tiết kiệm nước luôn được nhắc đi nhắc lại”, cô Nhung nói.
“Bọn trẻ ở đây vô tư lắm, chúng vui đùa nhưng cũng chịu khó học bài. Như em Nguyễn Anh Đức lớp 3, rất có kỹ năng về toán, giải bài nhanh, vì vậy tôi rất muốn khi vào đất liền, em Đức sẽ được rèn luyện để nâng cao khả năng này. Toán là môn học nền tảng cho các môn kỹ thuật sau này. Mà ở Trường Sa rất cần những người con am hiểu về khoa học kỹ thuật để khai thác tiềm năng biển đảo”, cô Nhung cho biết.
Đó cũng là mong muốn của người thầy ở nơi đảo xa với học sinh của mình tiếp tục được học hành tốt hơn, phát huy được khả năng và trở thành người nối tiếp truyền thống bảo vệ biển đảo của quê hương sau này.
Bài và ảnh: Xuân Cường
Bài 2: Chỗ dựa tin cậy cho ngư dân
