Phát biểu tại lễ hội Lùng Tùng, Phó Chủ tịch UBND huyện Than Uyên Trần Quang Chiến cho biết: Đầu Xuân Quý Mão 2023, UBND huyện tổ chức các lễ hội: Lùng Tùng ở xã Mường Cang, Gầu Tào ở xã Tà Mung và Xòe chiêng ở xã Mường Kim nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 02-NQ/HU ngày 6/10/2020 của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện "Về phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp các dân tộc gắn với du lịch cộng đồng giai đoạn 2020 - 2025".
Lễ hội Lùng Tùng là hoạt động giao lưu, thể hiện tinh thần kết nối cộng đồng, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc, quảng bá, giới thiệu hình ảnh của huyện Than Uyên tới du khách trong và ngoài tỉnh.
Được thiên nhiên ban tặng, huyện Than Uyên có những cánh đồng lúa trù phú, đẹp như tranh vẽ như Mường Than, Mường Cang… Nơi đây cũng có nhiều sản vật địa phương, hệ thống cảnh quan thiên nhiên như sông hồ, rừng xanh, núi cao, gắn liền với những bản làng mang đậm nét văn hóa đặc trưng của đồng bào các dân tộc Mông, Thái, Khơ Mú… Đây là lợi thế lớn để phát triển du lịch Than Uyên, thu hút du khách tham quan, trải nghiệm, nghỉ dưỡng.
Từ xưa, đồng bào miền núi phía Bắc, nhất là người Thái - Nùng đã gắn bó thân thiết với tự nhiên, làng bản, núi đồi, ruộng đồng, nương rẫy. Cho đến nay, nhiều tập quán và phong tục, tập quán, ứng xử với thế giới xung quanh vẫn còn đậm nét truyền thống. Lễ hội Lùng Tùng của dân tộc Thái ở Than Uyên đã có từ rất lâu đời, được truyền từ đời này sang đời khác trong cộng đồng người dân tộc Thái.
Lễ hội Lùng Tùng còn được gọi là Lễ hội xuống đồng, đây là hoạt động tín ngưỡng mang tính chất nghi lễ nông nghiệp cổ xưa, mở đầu cho một mùa sản xuất mới, tiêu biểu và quy tụ sắc thái văn hóa đặc trưng nhất của đồng bào dân tộc Thái. Trong lễ hội gồm nhiều nghi thức nhằm cầu mong mùa màng bội thu, con người khỏe mạnh, bản làng yên vui, mọi nhà ấm no, hạnh phúc...
Nghệ nhân Lò Văn Sơi, xã Mường Cang, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu cho biết: Lễ hội Lùng Tùng là nét văn hóa đặc sắc, nhân văn của đồng bào Thái ở Than Uyên, cần được gìn giữ, bảo tồn, tổ chức thường xuyên để lan tỏa nét đẹp văn hóa đến với cộng đồng, du khách gần xa.
Lễ hội Lùng Tùng gồm hai phần: Lễ và hội. Trong phần lễ diễn ra nhiều nghi thức như cúng nàng Han (một người nhà trời, được cử xuống đất Thái giúp dân đánh giặc giữ nước); cúng Thành hoàng, thần linh trên trời dưới đất, cúng thần núi, thần rừng... Phần hội được bắt đầu bằng nghi thức người già làng có uy tín trong bản, trong xã đánh trống và chiêng khai hội.
Ngay sau đó, đại diện chính quyền cùng người dân bản xuống đồng thực hiện nghi thức cày bừa, gieo hạt, mở đầu một năm sản xuất mưa thuận gió hòa, cây cối tốt tươi, người dân được khỏe mạnh. Nhân dân và du khách sẽ tham gia các trò chơi dân gian, giao lưu văn nghệ với những tiết mục mang đậm bản sắc dân tộc Thái như tung còn, đánh yến, bắn nỏ, tó má lẹ, kéo co, đẩy gậy, vòng xòe, thưởng thức ẩm thực…
Du khách Nguyễn Văn Nguyên, đến từ tỉnh Bắc Ninh chia sẻ: Năm nay gia đình chọn các tỉnh Tây Bắc để du xuân. Đây là lần đầu tiên gia đình anh được tham gia một lễ hội truyền thống đặc sắc của đồng bào Thái, cùng trải nghiệm các nghi lễ... Đồng bào Thái rất hiếu khách, cởi mở và hòa đồng; trang phục cũng rất đẹp...
Một số hình ảnh tại lễ hội do phóng viên TTXVN ghi lại:
