Điểm đáng chú ý là dự thảo cụ thể hóa việc đánh giá hồ sơ nhiệm vụ hợp tác song phương theo thang điểm 100, đồng thời coi trọng hơn giá trị hợp tác quốc tế, mức đóng góp của đối tác nước ngoài, hiệu quả đào tạo nhân lực và khả năng duy trì hợp tác sau khi nhiệm vụ kết thúc.
Theo đó, hồ sơ được đánh giá theo bốn nhóm tiêu chí, gồm: chất lượng khoa học và tính khả thi, tối đa 40 điểm; giá trị hợp tác quốc tế, 35 điểm; năng lực, kinh nghiệm của tổ chức chủ trì, chủ nhiệm, nhóm nghiên cứu và đối tác nước ngoài, 15 điểm; hiệu quả đầu ra và tác động dự kiến, 10 điểm.
Hồ sơ phải đạt từ 70 điểm trở lên, đồng thời đáp ứng các điều kiện về phân bố điểm đánh giá của hội đồng mới được đề nghị tài trợ, đặt hàng.
Trường hợp các hồ sơ có tổng điểm bằng nhau, dự thảo quy định ưu tiên nhiệm vụ có điểm về giá trị hợp tác quốc tế cao hơn; tiếp đến là nhiệm vụ có giá trị đóng góp của đối tác nước ngoài lớn hơn và dự kiến đào tạo được nhiều nghiên cứu sinh, học viên cao học, nghiên cứu viên sau tiến sĩ hơn.
Quy định này hướng việc xét chọn không chỉ dựa vào chất lượng đề xuất nghiên cứu mà còn đánh giá năng lực hợp tác, khả năng bổ trợ nguồn lực, hiệu quả phát triển nhân lực và triển vọng duy trì quan hệ hợp tác quốc tế.
Dự thảo cũng quy định cụ thể việc xác định, kê khai và quy đổi giá trị đóng góp của đối tác nước ngoài. Đóng góp này không chỉ gồm kinh phí mà có thể là nhân lực, cơ sở vật chất, quyền sử dụng thiết bị, phòng thí nghiệm, dữ liệu, tài liệu, quyền sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ, hoạt động đào tạo và trao đổi chuyên gia.
Đóng góp bằng tài chính được xác định theo số tiền cam kết. Đối với đóng góp không bằng tiền, giá trị được quy đổi theo đơn giá, mức chi do đối tác nước ngoài công bố, áp dụng hoặc theo giá thị trường tại nước sở tại.
Dự thảo yêu cầu công khai mức trần kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, tỷ giá quy đổi và yêu cầu về kinh phí đối ứng, nếu có, ngay trong thông báo kế hoạch tài trợ, đặt hàng. Mức hỗ trợ phải tuân thủ tỷ lệ quy định và không vượt quá mức trần đã công bố.
Trước khi công bố kế hoạch tài trợ, đặt hàng, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ trao đổi, thống nhất với phía nước ngoài về thời hạn tiếp nhận hồ sơ, thời điểm công bố thông báo, phương thức trao đổi kết quả xét chọn, thời điểm thống nhất danh mục nhiệm vụ và nguyên tắc xử lý trong trường hợp kết quả xét chọn của hai bên không trùng khớp.
Dự thảo quy định có thể bảo lưu kết quả xét chọn của Việt Nam để xem xét cùng đợt thông báo tiếp theo trong thời gian không quá 12 tháng, với điều kiện có xác nhận hồ sơ vẫn đang được phía nước ngoài xem xét. Hết thời hạn hoặc không đáp ứng điều kiện, nhiệm vụ sẽ không được tài trợ, đặt hàng.
Cùng với đó, dự thảo bổ sung cơ chế xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình hợp tác như đối tác nước ngoài rút khỏi nhiệm vụ, dừng cấp kinh phí, thay đổi phạm vi cam kết hoặc chậm triển khai phần việc đã thống nhất, nhằm tăng tính chủ động trong xử lý biến động, đồng thời bảo đảm kiểm soát ngân sách và trách nhiệm giải trình.
Dự thảo yêu cầu thỏa thuận hợp tác phải xác định rõ sản phẩm chung, quyền sở hữu trí tuệ, nguyên tắc công bố kết quả, chia sẻ dữ liệu, trách nhiệm đăng ký bảo hộ tại Việt Nam và nước ngoài cũng như phương án phân chia lợi ích từ chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Khi đánh giá cuối kỳ, ngoài sản phẩm khoa học, cơ quan quản lý sẽ xem xét kết quả đào tạo, phát triển nhân lực và mức độ thực hiện cam kết của đối tác nước ngoài.
Việc đánh giá tác động tiếp tục tính đến các công bố khoa học chung, kết quả phát triển nhân lực và mức độ mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế được hình thành từ nhiệm vụ. Tình hình ứng dụng, thương mại hóa kết quả nghiên cứu được cập nhật trực tiếp trên nền tảng số.
Khi thanh lý hợp đồng, các bên phải ghi nhận tình trạng pháp lý của kết quả nghiên cứu chung; nghĩa vụ về bảo mật, chia sẻ dữ liệu, công bố kết quả; việc xử lý kinh phí, tài sản do đối tác nước ngoài đóng góp hoặc chuyển giao.
Các quy định này nhằm làm rõ trách nhiệm của các bên ngay từ khi triển khai nhiệm vụ, hạn chế tranh chấp và tạo điều kiện để kết quả nghiên cứu tiếp tục được khai thác, chuyển giao, thương mại hóa sau khi nhiệm vụ kết thúc.
