Trước thực trạng Việt Nam vẫn còn khoảng cách về khoa học công nghệ so với thế giới và chưa làm chủ nhiều công nghệ lõi, những thông điệp cởi mở từ buổi gặp gỡ trí thức người Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các chuyên gia, trí thức người Việt Nam tại Hoa Kỳ ngày 21/9 đã tạo ra sự hứng khởi lớn cho cộng đồng công nghệ.
Nhìn từ thực tiễn của Realtime Robotics (RtR), doanh nghiệp Việt nổi tiếng với việc phát minh và xuất khẩu thành công dòng máy bay không người lái Hera sang Hoa Kỳ, Tiến sĩ Lương Việt Quốc - Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành RtR - đã chia sẻ với phóng viên TTXVN tại New York những hoài bão lớn cùng lộ trình chiến lược nhằm đưa Việt Nam bứt phá thành một cường quốc UAV trên bản đồ thế giới.
Minh chứng thực tế về khả năng làm chủ công nghệ đỉnh cao của người Việt
Tiến sĩ Lương Việt Quốc nhìn nhận thẳng thắn rằng Việt Nam còn khoảng cách công nghệ khá xa so với các nước phát triển, đồng thời còn thiếu điều kiện nghiên cứu cũng như nguồn nhân lực trình độ cao. Dẫu vậy, việc RtR nghiên cứu, phát minh và xuất khẩu thành công các sản phẩm máy bay không người lái sang thị trường Hoa Kỳ khắt khe chính là minh chứng thực tế cho thấy người Việt hoàn toàn có khả năng bắt kịp và vượt lên trên thế giới trong lĩnh vực công nghệ cao này.
Thành công bước đầu đó không chỉ tạo nên một tiền lệ quan trọng mà còn tiếp thêm niềm tin, khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ trong nước mạnh dạn đầu tư cho hoạt động nghiên cứu và phát triển, quyết tâm làm chủ công nghệ lõi để tạo ra những phát minh đưa thương hiệu Việt ngang tầm quốc tế.
Các trụ cột chiến lược đưa Việt Nam thành cường quốc UAV
Để hiện thực hóa tham vọng đưa Việt Nam sớm đứng vào hàng ngũ các cường quốc về máy bay không người lái trên thế giới, Tiến sĩ Lương Việt Quốc đề xuất các định hướng chiến lược mang tính nền tảng.
Trước hết là việc lấy tiêu chuẩn thế giới làm kim chỉ nam phát triển. Mọi chính sách phát triển ngành công nghệ này cần xác định rõ mục tiêu vươn tầm quốc tế, trong đó công nghệ và sản phẩm UAV của Việt Nam phải đạt chất lượng đủ sức cạnh tranh sòng phẳng và xuất khẩu vào các thị trường khắt khe hàng đầu thế giới.
Bên cạnh đó là nguyên tắc đánh giá năng lực tương tự việc chọn lọc học sinh giỏi quốc tế. Trong chính sách hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ, hãy để thị trường thế giới làm giám khảo đánh giá thay vì cơ quan nhà nước tự chọn lựa. Những doanh nghiệp đã xuất khẩu được sản phẩm vào các thị trường phát triển giống như những học sinh đoạt huy chương quốc tế. Nhà nước cần ưu tiên tập trung nguồn lực đầu tư cho các đơn vị đã chứng minh được năng lực cạnh tranh này để hỗ trợ họ tiếp tục vươn xa.
Cùng với đó là việc sử dụng mua sắm công làm bệ phóng phát triển. Nhà nước nên ưu tiên đặt hàng những sản phẩm và công nghệ Việt Nam đã xuất khẩu thành công vào các thị trường phát triển. Chính sách này mang lại lợi ích đôi đường khi Nhà nước vừa được sử dụng sản phẩm chất lượng cao đã qua kiểm định khắt khe, vừa gián tiếp đầu tư vào các đội ngũ nghiên cứu có năng lực cạnh tranh quốc tế.
Chính sách nhất quán và vòng tuần hoàn phát triển bền vững
Theo Tiến sĩ Lương Việt Quốc, sự kết hợp đồng bộ của các định hướng trên sẽ tạo thành một thể chế chính sách nhất quán. Đó là lấy thị trường thế giới làm giám khảo, tập trung nguồn lực vào các doanh nghiệp đã chứng minh được năng lực cạnh tranh quốc tế, đồng thời sử dụng mua sắm công để thúc đẩy vòng tuần hoàn phát minh, thương mại hóa và tái nghiên cứu phát triển.
Khi doanh nghiệp thu được doanh thu từ các đơn hàng mua sắm công, nguồn lực đó sẽ tiếp tục được tái đầu tư vào hoạt động nghiên cứu để tạo ra thêm nhiều phát minh mới, đẩy nhanh quá trình vươn tầm thế giới. Với kinh nghiệm thực chiến trong việc phát triển các sản phẩm máy bay không người lái hàng đầu, doanh nghiệp kỳ vọng được đóng góp ý kiến ngay từ khâu xây dựng chiến lược và chính sách, góp phần tạo dựng môi trường thể chế hiệu quả để Việt Nam sớm hiện thực hóa mục tiêu trở thành cường quốc trong lĩnh vực này./.
