CÒN NHIỀU VIỆC PHẢI LÀM
Ghi nhận sự phát triển về lượng của hệ thống bảo tàng, tuy nhiên rõ ràng vấn đề “chất” trong hoạt động của bảo tàng thì còn nhiều việc phải bàn. Theo đại diện Bảo tàng Đắk Lắk nhìn nhận, hiện nay một số bảo tàng còn trùng lặp về nội dung trưng bày và hiệu quả hoạt động chưa cao; hiện vật chưa phong phú, nội dung trưng bày chưa thực sự đảm bảo khoa học, hấp dẫn; mức đầu tư kinh phí cho xây dựng, trưng bày và tổ chức hoạt động của bảo tàng còn thấp; thiếu đội ngũ chuyên gia và cán bộ giỏi trong lĩnh vực chuyên môn bảo tàng. Còn đại diện Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam thì lo ngại về tình trạng xã hội hóa hoạt động bảo tàng chưa được đẩy mạnh do các quy định khuyến khích, hỗ trợ xây dựng cơ sở vật chất phù hợp với thực tiễn từng địa phương chưa được các địa phương chú ý; chưa thu hút được sự hợp tác, tài trợ của các tổ chức kinh tế, nhất là các doanh nghiệp cho hoạt động bảo tàng. Tính chủ động sáng tạo ở nhiều lãnh đạo và cán bộ bảo tàng còn chưa cao nên chưa gắn kết chặt chẽ các hoạt động của bảo tàng mình với xã hội. Chưa tạo lập được sự gắn kết thường xuyên, hiệu quả giữa các hoạt động bảo tàng và du lịch để mở rộng khả năng quảng bá hình ảnh của các địa phương và đất nước với các đối tượng khách du lịch...
 Bảo tàng phụ nữ Việt Nam có nhiều sáng tạo trong hoạt động, trở thành điểm đến hấp dẫn của Hà Nội.Ảnh: Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam |
“Phải thừa nhận là nhận thức của các cấp, các ngành về vị trí và vai trò của bảo tàng còn chưa toàn diện, đầy đủ; việc triển khai các dự án xây dựng mới, chỉnh lý, nâng cấp trưng bày một số bảo tàng chưa bảo đảm tiến độ về thời gian; một số bảo tàng còn trùng lặp về nội dung trưng bày, hiệu quả hoạt động chưa cao; hiện vật chưa phong phú, nội dung trưng bày chưa đảm bảo tính khoa học, hấp dẫn; mức đầu tư kinh phí cho xây dựng, trưng bày và tổ chức hoạt động của bảo tàng còn thấp và còn có sự chưa hợp lý giữa đầu tư cho xây dựng công trình và đầu tư cho trưng bày; thiếu đội ngũ chuyên gia và cán bộ giỏi trong lĩnh vực chuyên môn bảo tàng; công tác xã hội hóa hoạt động bảo tàng chưa được đẩy mạnh”, Thứ trưởng Đặng Thị Bích Liên khẳng định.
| “Về cơ bản, muốn phát triển hệ thống bảo tàng chúng ta cần nhân lực, cơ sở vật chất và kinh phí. Nếu thiếu một trong ba cái đó thì rất khó cho một bảo tàng thu hút người xem và duy trì cái cũ, phát triển thêm cái mới. Ngoài ra, đến thời điểm này chúng ta cần áp dụng những cơ chế của bảo tàng công lập cho bảo tàng ngoài công lập. Phải mở rộng khoảng trời cho thể loại bảo tàng này để thúc đẩy những cái mới, đồng thời tạo ra một cơ chế để xã hội hóa hệ thống bảo tàng một cách nhanh hơn”. PGS.TS Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia |
Theo Thứ trưởng Liên, để triển khai có hiệu quả hơn nữa quy hoạch, trong giai đoạn 2016 - 2020 đề nghị các bộ, ngành, địa phương quan tâm chỉ đạo cơ quan chức năng tập trung triển khai một số nhiệm vụ: Xác định rõ nhiệm vụ, kế hoạch và giải pháp nhằm hoàn thành Quy hoạch tổng thể hệ thống bảo tàng đến năm 2020. “Trong điều kiện kinh phí đầu tư còn nhiều khó khăn, các bộ, ngành, địa phương cần chủ động thành lập bộ phận để sưu tầm hiện vật, chuẩn bị nội dung trước khi quyết định xây dựng kiến trúc bảo tàng. Hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo tàng, đặc biệt là định mức chi phí cho các hoạt động bảo tàng và cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, giữa hệ thống bảo tàng công lập với bảo tàng ngoài công lập, giữa các bảo tàng đầu hệ với chi nhánh để kết hợp và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đã có. Kiện toàn tổ chức, phát triển nguồn nhân lực, thông qua việc mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ bảo tàng. Tiếp tục phát huy vai trò của các bảo tàng đầu hệ với tư cách là cơ sở đào tạo, thực hành.Bên cạnh đó, cần nghiên cứu, đề xuất chính sách ưu đãi nhằm khuyến khích doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế tham gia vào các dự án phát triển của bảo tàng; tăng cường công tác xã hội hóa hoạt động bảo tàng; tổ chức tốt hoạt động dịch vụ của bảo tàng, tiến tới thực hiện cơ chế tự chủ. Tăng cường gắn kết hoạt động của các bảo tàng với các tổ chức, doanh nghiệp du lịch nhằm mở rộng khả năng quảng bá hình ảnh của các địa phương, đất nước tới du khách, đồng thời qua đó tăng thêm nguồn thu để đầu tư trở lại cho các hoạt động bảo tàng. Đẩy mạnh hội nhập quốc tế một cách sâu rộng, toàn diện, tạo điều kiện để bảo tàng tham gia các tổ chức quốc tế, xúc tiến chương trình hợp tác nghiên cứu với các bảo tàng trong khu vực và trên thế giới.
