Đến nay, các địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách bảo hiểm y tế, trong đó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban với sự tham gia của các sở, ban, ngành trên địa bàn. Hầu hết người dân, các doanh nghiệp đều thực hiện đầy đủ, kịp thời chính sách bảo hiểm y tế và xác định việc tham gia bảo hiểm y tế vừa là quyền lợi, vừa là nghĩa vụ, góp phần tăng trưởng bền vững độ bao phủ bảo hiểm y tế.
Độ bao phủ bảo hiểm y tế phát triển bền vững
Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế tăng dần qua các năm, tiệm cận mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân. Năm 2008, toàn quốc có 39,7 triệu người tham gia bảo hiểm y tế, tỷ lệ bao phủ đạt 46,1% dân số; năm 2015 đạt 74,87%, đến hết năm 2023 đã đạt 93,35% dân số (tương ứng với 93,6 triệu người tham gia bảo hiểm y tế).
Đặc biệt, trong giai đoạn 2022 đến nay, mặc dù có nhiều khó khăn trong công tác phát triển đối tượng do tác động của COVID-19 nhưng diện bao phủ bảo hiểm y tế vẫn tăng hằng năm. Hầu hết các nhóm người có thu nhập thấp, người nghèo, người yếu thế trong xã hội đều đã được tham gia bảo hiểm y tế; được ngân sách Nhà nước, ngân sách địa phương hoặc huy động từ các nguồn lực khác để đóng, hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế.
Chất lượng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ngày càng nâng cao
Hiện nay, cả nước có gần 13.000 cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế (gồm 2.897 cơ sở khám, chữa bệnh và gần 10.000 trạm y tế xã). Hệ thống khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế được tổ chức từ Trung ương đến địa phương, gồm cả các cơ sở công lập và ngoài công lập đã giúp người dân thuận lợi trong tiếp cận, sử dụng các dịch vụ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Số lượt người có thẻ bảo hiểm y tế đi khám, chữa bệnh tăng qua từng năm. Trong 15 năm đã có trên 2.120 triệu lượt người khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Năm 2023 có trên 174 triệu lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế (tăng gần 2 lần so với năm 2009) của trên 39 triệu người sử dụng thẻ bảo hiểm y tế.
Y tế cơ sở (gồm tuyến huyện và tuyến xã) chiếm 95% số cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Giai đoạn 2018 - 2023, số lượt khám, chữa bệnh tại tuyến y tế cơ sở chiếm gần 75% trong tổng số lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế; số chi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại tuyến này chiếm khoảng 34% tổng số chi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế. Qua đó cho thấy vai trò quan trọng của y tế cơ sở trong việc khám, chữa bệnh cho người tham gia bảo hiểm y tế ở tuyến đầu, góp phần nâng cao hiệu quả cung ứng dịch vụ y tế.
“Đích” cuối cùng vì quyền lợi của người tham gia
Quỹ bảo hiểm y tế đã thực sự trở thành nguồn tài chính quan trọng, góp phần chăm lo sức khỏe nhân dân. Năm 2023, số chi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế từ Quỹ bảo hiểm y tế khoảng 123.000 tỷ đồng, gấp 8 lần so với năm 2009.
Bên cạnh gia tăng quyền lợi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, thời gian qua, người tham gia bảo hiểm y tế còn được thụ hưởng nhiều lợi ích, tiện ích từ công tác cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, thực hiện Đề án số 06 của Chính phủ. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được toàn ngành Bảo hiểm xã hội ưu tiên triển khai nhằm vừa tạo thuận lợi, phục vụ tốt người bệnh bảo hiểm y tế, vừa chống trục lợi, tối ưu quỹ bảo hiểm y tế.
Theo đó, số lượng thủ tục, giấy tờ, biểu mẫu, hồ sơ, thời gian thực hiện được ngành giản lược tối đa; đẩy mạnh giao dịch điện tử (người dân, doanh nghiệp có thể tương tác, giao dịch trực tuyến với cơ quan Bảo hiểm xã hội 24/7). Bộ thủ tục hành chính được cắt giảm từ 114 thủ tục (năm 2015) chỉ còn 25 thủ tục; trong đó 100% thủ tục được cung cấp trực tuyến ở mức độ 4 giúp người dân giao dịch với cơ quan Bảo hiểm xã hội nhanh nhất, cải cách, thuận lợi nhất.
Thực hiện Đề án số 06, Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm do cơ quan Bảo hiểm xã hội Việt Nam chủ trì xây dựng đã được tích hợp, kết nối liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và một số bộ, ngành. Đã xác thực hơn 95 triệu thông tin nhân khẩu trong cơ sở dữ liệu do Bảo hiểm xã hội Việt Nam quản lý với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, trong đó có khoảng 86,6 triệu người đang tham gia, thụ hưởng chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp). Đây là cơ sở, nền tảng quan trọng để liên thông, chia sẻ, phục vụ quản lý của ngành và cải cách thủ tục hành chính.
Đến nay, 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trên toàn quốc đã triển khai khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng Căn cước công dân, vừa rút ngắn thời gian, thủ tục khám, chữa bệnh, nâng cao chất lượng phục vụ, vừa giúp quản lý, sử dụng hiệu quả Quỹ bảo hiểm y tế, chống trục lợi quỹ. Qua đó, đem lại rất nhiều lợi ích, không chỉ giúp người bệnh được đơn giản hóa thủ tục khám, chữa bệnh, không phải lo lắng việc bảo quản hay quên thẻ bảo hiểm y tế khi đi khám, chữa bệnh, mà còn đảm bảo tính bảo mật, an toàn dữ liệu thông tin khám, chữa bệnh; tiết kiệm thời gian đón tiếp, hướng dẫn của cơ sở khám, chữa bệnh; đồng thời quản lý Quỹ bảo hiểm y tế hiệu quả, chống trục lợi quỹ.
Cùng với đó, Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam phối hợp chặt chẽ, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho mỗi người dân, đảm bảo chất lượng, hiệu quả, phục vụ cho mục đích chuyên môn của cơ sở y tế cũng như trong quản lý chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế của cơ quan Bảo hiểm xã hội; liên thông dữ liệu Giấy khám sức khỏe lái xe phục vụ dịch vụ công trực tuyến cấp đổi, cấp lại giấy phép lái xe...
Những kết quả tích cực đạt được đã góp phần khẳng định vai trò quan trọng của chính sách bảo hiểm y tế trong đời sống xã hội và cuộc sống của nhân dân. Để thực hiện thắng lợi mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân, thời gian tới cần tiếp tục triển khai các giải pháp đồng bộ. Đây không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành Bảo hiểm xã hội, mà còn là trách nhiệm của cộng đồng, để bảo hiểm y tế thực sự là tấm thẻ vàng bảo vệ sức khỏe của mỗi người dân.
