Hình ảnh từ vệ tinh
Ethiopia đang bị nghi ngờ tổ chức một trại huấn luyện bí mật nhằm đào tạo hàng nghìn tay súng cho Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) của Sudan, trong bối cảnh cuộc nội chiến đẫm máu tại quốc gia láng giềng ngày càng lan rộng và thu hút sự can dự của các thế lực khu vực. Những phát hiện mới cho thấy đây có thể là bằng chứng rõ ràng nhất từ trước đến nay về việc Addis Ababa trực tiếp tham gia vào cuộc xung đột ở Sudan.
Theo điều tra của Reuters, trại huấn luyện này nằm tại vùng Benishangul-Gumuz, miền Tây Ethiopia, cách biên giới Sudan khoảng 30 km. Khu vực hẻo lánh này được cho là có vị trí chiến lược, nằm gần giao điểm giữa Ethiopia, Sudan và Nam Sudan, tạo điều kiện thuận lợi cho việc luân chuyển lực lượng qua biên giới khi giao tranh leo thang ở miền Nam Sudan.
Hoạt động xây dựng tại khu vực được ghi nhận từ tháng 4 năm ngoái, khi một phần rừng bị san ủi để dựng các công trình mái kim loại. Từ tháng 10, hình ảnh vệ tinh cho thấy hàng trăm lều bạt xuất hiện, cùng xe tải quân sự và máy móc hạng nặng. Hình ảnh từ Airbus Defence and Space cho thấy rằng sau công tác dọn dẹp ban đầu, lều trại bắt đầu được dựng lên trong khu vực từ đầu tháng 11. Đến cuối tháng 11, số lều tăng nhanh, cho thấy trại có thể tiếp nhận vài nghìn người cùng lúc.
Một ghi chú nội bộ của cơ quan an ninh Ethiopia, cho biết tính đến đầu tháng 1, khoảng 4.300 tay súng RSF đang được huấn luyện tại đây, với năng lực tiếp nhận có thể lên tới 10.000 người. Các nguồn tin an ninh và ngoại giao nói rằng trại được xây dựng bằng nguồn tài chính từ Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), đồng thời có sự hỗ trợ về huấn luyện và hậu cần. Tuy nhiên, hãng thông tấn này nhấn mạnh họ chưa thể độc lập xác minh vai trò của UAE hay mục đích chính thức của trại.
Abu Dhabi đã là dành sự ủng hộ mạnh mẽ cho chính phủ của Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed ngay từ những ngày đầu ông nhậm chức vào năm 2018 và hai nước đã xây dựng một liên minh quân sự trong những năm gần đây.
Phía UAE bác bỏ mọi cáo buộc can dự quân sự, khẳng định không phải là bên tham chiến và không tham gia dưới bất kỳ hình thức nào vào giao tranh tại Sudan.
Tuyến tiếp vận và nghi vấn hỗ trợ RSF
Các quan chức quân sự cho biết nhiều đoàn xe tải chở tân binh đã được nhìn thấy tiến về trại trong tháng 11, mỗi xe có thể chở hàng chục người. Một số nguồn tin nói rằng hàng trăm tay súng đã vượt biên trong những tuần gần đây để tham gia các mặt trận ở bang Blue Nile, nơi RSF đang giao tranh quyết liệt với quân đội Sudan.
Bên cạnh trại huấn luyện, sân bay Asosa, cách đó khoảng 50 km, cũng được nâng cấp đáng kể kể từ giữa năm 2025. Hình ảnh vệ tinh cho thấy nhà chứa máy bay mới, khu vực đường băng mở rộng và hạ tầng được cho là phục vụ điều khiển máy bay không người lái. Một số nhà phân tích an ninh khu vực nhận định sân bay này đã trở thành điểm trung chuyển quan trọng trong việc hỗ trợ RSF qua biên giới, dù Ethiopia nói mục tiêu chính là củng cố phòng thủ phía Tây và bảo vệ các công trình chiến lược như đập Grand Ethiopian Renaissance trên sông Blue Nile.
Cuộc nội chiến Sudan bùng phát năm 2023 từ cuộc đấu quyền lực giữa quân đội chính quy và RSF, làm hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa và đẩy nhiều khu vực vào nguy cơ nạn đói. Cả hai bên đều bị cáo buộc nhận được sự hậu thuẫn từ nước ngoài, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến ủy nhiệm quy mô lớn hơn tại Đông Phi và Trung Đông.
Tờ Politics Today nhận định sự xuất hiện của trại huấn luyện ở Benishangul-Gumuz, nếu được xác nhận đầy đủ, sẽ khiến mối quan hệ an ninh giữa Ethiopia và UAE bị soi xét gắt gao hơn, đồng thời làm gia tăng lo ngại rằng cuộc chiến Sudan có thể lan sang các nước láng giềng.
Trong tuyên bố chung hồi đầu tháng 1, Ethiopia và UAE kêu gọi ngừng bắn tại Sudan, song các nhà ngoại giao cho rằng những thông tin về trại huấn luyện bí mật đang đặt câu hỏi lớn về mức độ thực chất của lời kêu gọi này và về nguy cơ một cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn đang dần hình thành.
