Đào cổ Đà Bắc được thương lái và người chơi đào ưa chuộng nhờ dáng thế tự nhiên, hoa bền, màu sắc đẹp, mang nét hoang sơ đặc trưng của núi rừng. Giá bán mỗi cây dao động từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng, mang lại nguồn thu đáng kể cho các hộ trồng đào. Từ đó, nhiều gia đình có điều kiện cải thiện đời sống, đầu tư sản xuất, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới bền vững tại địa phương.
Đào thế cổ Đà Bắc mang những đặc trưng riêng, tạo nên sức hút khác biệt so với nhiều vùng trồng đào khác. Trước hết, đó là tuổi đời lâu năm. Nhiều gốc đào cổ ở Đà Bắc có tuổi từ vài chục đến hàng trăm năm, thân cây xù xì, rêu phong, thể hiện dấu ấn thời gian và giá trị văn hóa của vùng cao. Điểm nổi bật tiếp theo là dáng thế tự nhiên. Đào không bị uốn ép cầu kỳ mà phát triển theo địa hình đồi núi, tạo nên các thế độc, lạ như trực, huyền, long giáng, phụ tử… Mỗi cây là một “tác phẩm” riêng, không cây nào giống cây nào, được người chơi đào đánh giá cao bởi vẻ đẹp mộc mạc, hoang sơ.
Hoa đào cổ Đà Bắc thường có màu hồng phai đến hồng đậm, cánh dày, nở đều và bền, phù hợp trưng bày trong dịp Tết Nguyên đán. Khí hậu mát mẻ, biên độ nhiệt ngày đêm lớn giúp hoa lâu tàn, giữ được sắc tươi trong thời gian dài. Bên cạnh giá trị thẩm mỹ, đào thế cổ Đà Bắc còn gắn với đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc địa phương, là biểu tượng của mùa xuân, sự no ấm và khát vọng phát triển bền vững nơi vùng cao.
Tại vườn đào Thanh Tú, nhiều người dân tận dụng thời gian nông nhàn để làm thêm, tăng thu nhập cho gia đình. Công việc hàng ngày tập trung vào việc tuốt lá, tỉa cành, chăm bón, kích hoa... cho từng gốc đào một cách tỉ mỉ, kỹ lưỡng. Nhà vườn hướng tới cung cấp cho thị trường các sản phẩm đa dạng về thế cây, chủng loại hoa và phân khúc giá.
Năm nay, nhờ thời tiết cuối năm thuận lợi, ấm áp nên chất lượng hoa đào đẹp hơn so với các năm trước. Hiện vườn đào Thanh Tú có trên 100 gốc đào cổ thụ, quy mô tiếp tục được mở rộng để đáp ứng nhu cầu thị trường dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Giá bán dao động từ 2 - 10 triệu đồng/cây; một số gốc đào cổ thụ có giá trên 20 - 30 triệu đồng/cây.
Anh Trần Thiên Tú, chủ vườn đào Thanh Tú chia sẻ, công đoạn quan trọng nhất quyết định giá trị cây đào là việc cắt tỉa, tạo tán, tạo thế và điều tiết cho cây ra hoa đúng thời điểm, với điều kiện nhiệt độ lý tưởng khoảng 20 độ C. Việc tuốt lá được thực hiện trước Tết Nguyên đán khoảng 60 ngày. Công đoạn này đòi hỏi sự cẩn thận, kiên nhẫn cao để dinh dưỡng tập trung nuôi nụ, giúp hoa nở đúng dịp.
Anh Đỗ Văn Thịnh, chủ vườn đào Thịnh Đỗ Văn cho biết, khoảng 2 - 3 năm trở lại đây, thị trường đào phai ngày càng sôi động. Gia đình đã tập trung vào phân khúc khách hàng trung bình, giá mỗi cây dao động từ 2 - 5 triệu đồng. Khách hàng ưa chuộng các thế đào như dáng: Long, dáng huyền, dáng thông...
Cùng với việc chuẩn bị nguồn cung, các nhà vườn đẩy mạnh quảng bá sản phẩm qua các kênh thông tin và mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok... nhằm kết nối với khách hàng ở nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Bên cạnh đó, dịch vụ cho thuê đào chơi Tết cũng phát triển, với mức giá từ 1 - 5 triệu đồng/cây (bao gồm chi phí vận chuyển và chăm sóc).
Anh Đoàn Đức Quang, khách hàng từ Hà Nội cho biết, đào thế cổ Đà Bắc được ưa thích vì hoa đào nở đều, màu hồng tươi và bền lâu, một nét đặc trưng của giống đào vùng cao được chăm sóc kỹ lưỡng để hoa nở đúng thời điểm Tết. Cây đào Đà Bắc có dáng thế tự nhiên, hình thế đẹp và độc đáo, phù hợp để trưng bày trong gia đình, cơ quan hoặc làm quà biếu, mang lại cảm giác thanh lịch và gần gũi với thiên nhiên. Thêm vào đó, bản thân nhiều nhà vườn cũng đã cố gắng tạo hình và chăm sóc tỉ mỉ để đáp ứng sở thích của thị trường, từ thế cây đến độ bền hoa, giúp người mua yên tâm về chất lượng sản phẩm.
Những năm gần đây, xã vùng cao Đà Bắc đã trở thành vùng trồng đào tập trung, với trên 20 nhà vườn quy mô lớn, tổng diện tích hơn 5 ha. Toàn xã hiện có khoảng trên 5.000 gốc đào các loại, chủ yếu là đào phai, bích đào, đào bạch. Trồng và kinh doanh đào Tết không chỉ mang tính thời vụ mà đã trở thành mô hình kinh tế mũi nhọn, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân địa phương.
Phó Chủ tịch UBND xã Đà Bắc, ông Đào Đức Kiên cho biết, mô hình trồng đào đã và đang trở thành hướng phát triển kinh tế hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân. Để chuẩn bị tốt cho vụ đào Tết Nguyên đán Bính Ngọ, địa phương mong muốn các nhà vườn chủ động theo dõi diễn biến thời tiết, áp dụng biện pháp kỹ thuật phù hợp để hoa nở đúng dịp; đồng thời đẩy mạnh quảng bá, mở rộng quy mô sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
