Ngày 20/10, ông Aimy Zairin Mohamed, Trưởng đại diện Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Malaysia (PETRONAS) tại Việt Nam, cho biết nhu cầu năng lượng phục vụ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam ngày càng lớn, trong khi sản lượng khai thác dầu khí trong nước chịu áp lực suy giảm tự nhiên. Theo ông, phát triển nguồn khí trong nước, bổ sung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) nhập khẩu và khai thác năng lượng tái tạo là ba hướng hợp tác có thể góp phần bù đắp khoảng cách cung - cầu.
Ông Aimy dự báo nhu cầu khí đốt của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng trong những thập kỷ tới. Để đáp ứng nhu cầu này, các bên cần phối hợp tìm kiếm, phát triển tài nguyên và đầu tư hạ tầng khí, đồng thời kết nối nguồn cung trong nước với nguồn nhập khẩu.
“Tài nguyên dầu khí là hữu hạn và sẽ cạn kiệt. Vai trò của chúng tôi là cùng các đối tác liên tục tìm kiếm dầu khí tại các bể trầm tích của Việt Nam”, ông Aimy chia sẻ.
Một trong những hoạt động hợp tác đang được duy trì là khai thác tại Khu vực Thỏa thuận thương mại PM3 (PM3 CAA), nằm dọc ranh giới biển giữa Việt Nam và Malaysia. Tháng 4/2025, PETRONAS và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) ký thỏa thuận về các nguyên tắc chính, thống nhất khuôn khổ gia hạn hợp đồng chia sản phẩm dầu khí và thỏa thuận mua bán khí thượng nguồn thêm 20 năm, đến ngày 31/12/2047.
Theo số liệu PETRONAS cung cấp, khu vực này có trữ lượng còn lại ước tính lên đến 60 triệu thùng dầu quy đổi. Nguồn khí khai thác được cung cấp cho cả hai thị trường, đưa về Việt Nam qua Cà Mau và về Malaysia qua Kertih. Khuôn khổ hợp tác kéo dài tạo điều kiện duy trì khai thác tại bảy mỏ, đồng thời tiếp tục tìm kiếm nguồn tài nguyên mới.
Cùng với khai thác trong nước, LNG nhập khẩu được xem là nguồn bổ sung. Tháng 4/2025, PETRONAS giao lô LNG đầu tiên cho Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS), vận chuyển từ Bintulu, Malaysia đến Kho cảng LNG Thị Vải.
Ông Aimy cho biết, doanh nghiệp đang tìm kiếm cơ hội tiếp tục cung ứng LNG cho Việt Nam, phục vụ nhu cầu điện và khách hàng công nghiệp. Theo ông, khoảng cách địa lý giữa Malaysia và Việt Nam có thể hỗ trợ việc kết nối nguồn cung với thị trường tiêu thụ.
Các hướng hợp tác này được đặt trong Thỏa thuận Liên minh chiến lược (SAA) vừa ký giữa PETRONAS và Petrovietnam. Thỏa thuận mở rộng phạm vi hợp tác từ thăm dò, khai thác dầu khí, LNG và hạ nguồn sang năng lượng tái tạo, thu giữ và lưu trữ carbon. Đây là khuôn khổ để hai bên tiếp tục nghiên cứu cơ hội và triển khai các nội dung hợp tác cụ thể.
Cùng với việc bổ sung nguồn cung, Việt Nam còn phải giải quyết bài toán chi phí năng lượng phục vụ sản xuất và tiêu dùng. Theo ông Aimy, các thỏa thuận hợp tác dài hạn có thể giúp duy trì nguồn cung ổn định và tăng khả năng dự báo biến động giá. Trong ngắn hạn, thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đòi hỏi các bên tiếp tục phối hợp và hoàn thiện cơ chế, chính sách để bảo đảm chi phí năng lượng ở mức phù hợp.
Bên cạnh dầu khí và LNG, cơ hội phát triển nguồn cung đang được nghiên cứu trong lĩnh vực điện tái tạo. Dự án Việt Nam - Malaysia - Singapore (VMS) xem xét khả năng xuất khẩu điện từ Việt Nam sang Malaysia và Singapore, tập trung vào tiềm năng điện gió ngoài khơi.
Tháng 5/2025, thông qua Liên minh Năng lượng MY, PETRONAS và Tenaga Nasional Berhad cùng Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam và Sembcorp Utilities ký thỏa thuận phát triển chung để nghiên cứu dự án.
Phương án được giới thiệu gồm phát triển nguồn điện tại Việt Nam và truyền tải qua tuyến cáp ngầm dưới biển mới, kết nối vào hệ thống điện tại bán đảo Malaysia. Malaysia vừa là nơi kết nối truyền tải, vừa là thị trường tiêu thụ, cùng với Singapore.
Theo ông Aimy, việc kết nối nguồn điện giữa ba nước có thể mở rộng trao đổi năng lượng trong ASEAN. Tuy vậy, dự án còn phụ thuộc kết quả đánh giá tính khả thi và các phê duyệt liên quan. Khả năng xuất khẩu điện vì thế vẫn đang ở bước nghiên cứu.
Yêu cầu giảm phát thải cũng được đưa vào hợp tác phát triển nguồn cung. PETRONAS và Petrovietnam dự kiến nghiên cứu công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (CCS), trong đó phía Malaysia chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn.
Riêng tại PM3 CAA, kế hoạch tương lai có xem xét bơm ép trở lại lòng đất lượng CO₂ phát sinh từ hoạt động dầu khí. Hướng nghiên cứu này nhằm xử lý phát thải trong quá trình khai thác, đồng thời tìm hiểu tiềm năng lưu trữ CO₂ tại khu vực.
Ông Aimy cho biết, PETRONAS cũng đang tiếp tục tích lũy kinh nghiệm về CCS. Việc ứng dụng công nghệ tại PM3 CAA và các cơ hội hợp tác khác sẽ cần được hai bên nghiên cứu cụ thể trong khuôn khổ thỏa thuận đã ký.
