Điểm nhấn trong chuỗi hoạt động là chương trình trình diễn cổ phục quy mô lớn tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn. Hơn 1.000 bạn trẻ trong trang phục truyền thống đã tham gia diễu hành, tái hiện không gian văn hóa Việt xưa giữa khuôn viên xanh mát và kiến trúc cổ kính của địa danh hơn 150 năm tuổi. Những tà áo cổ phục thấp thoáng dưới tán cây cổ thụ, cùng cờ lọng, kiệu sắc tạo nên một bức tranh vừa trang nghiêm, vừa giàu chất thơ.
Chương trình không chỉ là hoạt động trình diễn, mà còn là một nghi lễ văn hóa - tâm linh được phục dựng công phu, dựa trên nghiên cứu từ các hiện vật lịch sử và sự tham gia tư vấn của các chuyên gia. Qua đó, hình ảnh Việt phục qua các thời kỳ được giới thiệu một cách sinh động, góp phần khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng.
Cũng trong dịp này, tại Bảo tàng Lịch sử TP Hồ Chí Minh, cuộc thi “Trạng Nguyên Sử Việt” đã thu hút sự tham gia của 60 học sinh tiểu học đến từ nhiều trường trên địa bàn. Cuộc thi được tổ chức ngay tại khu vực Đền thờ Vua Hùng, mang đến không gian học tập gắn với trải nghiệm thực tế, giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn với thế hệ trẻ.
Các thí sinh đã trải qua phần thi trắc nghiệm và tự luận, thể hiện kiến thức cũng như niềm đam mê với lịch sử dân tộc. Kết quả, em Trịnh Uy Vũ (Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo) đạt danh hiệu Trạng Nguyên; em Huỳnh Thiện Minh (Trường Tiểu học Nguyễn Huệ) đạt Bảng Nhãn; em Phù Nguyễn Quang Anh (Trường Tiểu học Đuốc Sống) đạt Thám Hoa.
Em Trịnh Uy Vũ cho biết rất vui và tự hào khi đạt danh hiệu cao nhất, cuộc thi đã giúp em hiểu thêm nhiều câu chuyện lịch sử và càng thấy yêu đất nước mình hơn. Trong khi đó, em Huỳnh Thiện Minh bày tỏ mong muốn sẽ có thêm nhiều sân chơi tương tự để học sinh được học lịch sử theo cách sinh động, dễ tiếp cận.
Theo đại diện ban tổ chức, cuộc thi không chỉ nhằm kiểm tra kiến thức mà còn hướng tới mục tiêu nuôi dưỡng tình yêu lịch sử, hưởng ứng các phong trào như “Dân ta phải biết sử ta”, đồng thời đổi mới phương thức giáo dục di sản theo hướng tương tác, trải nghiệm và giàu cảm xúc.
Cùng với đó, nhiều bảo tàng trên địa bàn Thành phố như Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh và Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ cũng mở cửa xuyên suốt từ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương đến các kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5, tổ chức nhiều hoạt động trưng bày, trải nghiệm nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu lịch sử - văn hóa của người dân và du khách.
Không chỉ dừng lại ở việc tham quan hiện vật, các bảo tàng còn chủ động làm mới không gian bằng những trải nghiệm giàu cảm xúc. Tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, bên cạnh các chuyên đề tái hiện chân thực những năm tháng chiến tranh khốc liệt, hoạt động âm nhạc “Giai điệu Hòa bình” được tổ chức ngay trong không gian trưng bày đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt. Những thanh âm nhẹ nhàng từ phím đàn vang lên giữa không gian ký ức, như xoa dịu cảm xúc người xem, đồng thời lan tỏa thông điệp về khát vọng hòa bình - một cách tiếp cận mới, giàu tính nhân văn trong giáo dục lịch sử.
Trong khi đó, Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ giới thiệu chuyên đề “Chân dung Bà mẹ Việt Nam anh hùng qua tranh ký họa của họa sĩ Đặng Ái Việt”, góp phần tôn vinh những hy sinh thầm lặng của các thế hệ phụ nữ trong chiến tranh. Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh cũng duy trì mở cửa, tạo điều kiện để công chúng tiếp cận các giá trị nghệ thuật, từ đó kết nối quá khứ với đời sống đương đại qua lăng kính sáng tạo.
