Cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Canada đang lan tới những mặt hàng thiết yếu, trong đó có giấy vệ sinh, khi căng thẳng giữa hai nước đe dọa làm đảo lộn chuỗi cung ứng vốn gắn kết chặt chẽ suốt nhiều thập kỷ.
Sau khi đàm phán thương mại đổ vỡ cuối tuần trước, Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố sẽ đáp trả thuế quan của Mỹ "đồng USD đổi một USD". Ottawa công bố danh sách gần 900 mặt hàng Mỹ sẽ chịu thuế 25-50% từ ngày 8/9.
Giấy vệ sinh và khăn giấy nằm trong nhóm hàng có nguy cơ chịu thuế cao nhất. Canada dự kiến áp thuế 25-50% với "giấy dùng để sản xuất giấy vệ sinh hoặc khăn giấy" nhập khẩu từ Mỹ, nhằm đáp trả mức thuế 50% của Washington.
Dù phần lớn giấy vệ sinh tại Mỹ được sản xuất trong nước, ngành này phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu từ Canada. Theo số liệu Ngân hàng Thế giới (WB), Mỹ nhập khẩu khoảng 328 triệu USD giấy vệ sinh từ Canada trong năm 2024, đưa nước này trở thành nguồn cung lớn nhất cho thị trường Mỹ.
Nhiều nhà bán lẻ lớn, trong đó có Costco, cũng nhập một phần đáng kể sản phẩm giấy từ Canada. Vì vậy, thuế quan có thể khiến chi phí nguyên liệu và sản xuất tăng, cuối cùng được phản ánh vào giá bán.
Procter & Gamble, chủ sở hữu thương hiệu Charmin, từng cảnh báo năm ngoái rằng thuế quan sẽ buộc hãng tăng giá một số sản phẩm. Nếu mức thuế mới tiếp tục được duy trì, áp lực đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng có thể lớn hơn.
Theo tờ The Guardian, Mỹ hiện chiếm hơn 20% lượng tiêu thụ giấy toàn cầu dù chỉ chiếm khoảng 4% dân số thế giới. Trung bình mỗi người Mỹ sử dụng 141 cuộn giấy vệ sinh mỗi năm, cao nhất thế giới, theo sau là Đức với 134 cuộn.
Tác động của chiến tranh thương mại không chỉ giới hạn ở giấy vệ sinh. Rượu Canada, trong đó có các thương hiệu whisky phổ biến như Crown Royal và Canadian Club, đang chịu thuế 50% tại Mỹ.
Trong khi Canada chưa áp thuế trực tiếp với rượu Mỹ, nhiều tỉnh của nước này đã cấm hoặc hạn chế bán đồ uống có cồn từ Mỹ để trả đũa các biện pháp thuế của Washington. Tổng thống Donald Trump từng viện dẫn những lệnh cấm này làm một phần lý do để áp thêm thuế với Canada.
Thủ tướng Carney đã kêu gọi các tỉnh đưa rượu Mỹ trở lại kệ hàng. Tuy nhiên, Thủ hiến Nova Scotia Tim Houston cho rằng việc sản phẩm được bán trở lại chưa chắc đồng nghĩa người dân sẽ mua.
Ngành sữa cũng nằm trong vòng xoáy trả đũa. Mỹ áp thuế 50% lên gần như toàn bộ sản phẩm sữa Canada, ngoại trừ phô mai, trong khi Ottawa áp thuế 50% với sản phẩm sữa Mỹ và 25% với phô mai.
Canada đồng thời đánh thuế 25% lên cá và hải sản Mỹ, bao gồm tôm hùm đông lạnh. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Susan Collins, đại diện bang Maine - trung tâm ngành tôm hùm Mỹ, gọi động thái mới của ông Trump là một sai lầm.
Ngành ôtô Mỹ cũng có nguy cơ chịu tác động đáng kể khi Canada áp thuế 25% đối với ôtô và linh kiện Mỹ. Các nhà sản xuất tại Mỹ phụ thuộc nhiều vào linh kiện Canada trong chuỗi cung ứng xuyên biên giới.
Tổng thống Trump cảnh báo sẽ nâng mức thuế lên 50% nếu hai nước không đạt thỏa thuận trước ngày 1/1/2027.
Khi các cuộc đàm phán đã đổ vỡ, hiện chưa rõ khi nào các mức thuế sẽ được dỡ bỏ và liệu Washington cùng Ottawa có thể sớm tìm được tiếng nói chung hay không.
Chính quyền Trump vẫn cho rằng tranh chấp thương mại sẽ không gây ảnh hưởng đáng kể đến người tiêu dùng Mỹ. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer khẳng định các nền tảng kinh tế vẫn vững chắc và cho rằng cuộc chiến thuế quan sẽ không tác động đáng kể đến đời sống người dân.
Tuy nhiên, khi thuế quan mở rộng từ giấy vệ sinh, rượu, sữa, hải sản đến ôtô và linh kiện, chi phí nhiều khả năng sẽ lan dọc chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp có thể hấp thụ một phần, nhưng người tiêu dùng cuối cùng vẫn có nguy cơ phải trả nhiều hơn cho các mặt hàng thiết yếu.
