Cúng Tất niên dịp Tết Nguyên đán Mậu Tuất như thế nào cho đúng?

Cúng Tất niên là một lễ cúng có từ lâu đời và là truyền thống tốt đẹp vào ngày Tết của người Việt Nam. Hằng năm cứ sau ngày 23 tháng Chạp (ngày cúng ông Táo) thì chúng ta chuẩn bị cho ngày cúng Tất niên.
Cúng Tất niên dịp Tết Nguyên đán Mậu Tuất như thế nào cho đúng? ảnh 1

Nhiều gia đình Việt Nam vẫn không biết việc đĩa ngũ quả không nên đặt trước chính giữa bát hương vì chắn mất trục khí chính, mà nên để ở hai bên.

Ý nghĩa của Lễ cúng Tất niên

Tất niên còn gọi là Lễ Tất niên hay tiệc Tất niên là một nghi thức nhằm đánh dấu kết thúc một năm và chuẩn bị bước sang năm mới. Đây là phong tục tập quán lâu đời và mang nét đẹp văn hóa của người Việt Nam. Lễ Tất niên được tiến hành vào chiều ngày 30 Tết. Vào ngày này, mọi người thường quây quần bên nhau, tổ chức tiệc mừng, văn nghệ, để tổng kết, nhìn lại một năm đã qua, cùng đón giao thừa và mừng năm mới. Họ tận hưởng bầu không khí ấm cúng và tràn ngập niềm vui bên cạnh các thành viên trong gia đình sau một năm tất bật học tập, làm việc và chạy đua với cuộc sống. Cúng Tất niên cũng thể hiện một nếp sống tâm linh của người Việt. Sau một năm làm ăn vất vả, vào những ngày cuối năm, mọi người đều dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, tươm tất để cúng tất niên và chuẩn bị đón Tết.

Cúng tất niên vào ngày nào tốt năm 2018

Lễ cúng Tất niên là một lễ truyền thống, lễ vật thiết cúng không cần quá cầu kỳ mà chủ yếu là “giàu làm kép hẹp làn đơn” miễn sao thể hiện được tấm lòng thành của gia chủ để gọi là tri ân đất, trời, Phật thánh, thần linh, người khuất mặt kẻ khuất mày đã gia hộ bình an gia đạo trong một năm qua… Lễ cúng tất niên được tổ chúc vào ngày cuối cùng của năm tuy nhiên nếu có tổ chức lớn và có khách mời, nên tổ chức vào những ngày cuối tuần. Năm nay, nên làm lễ cúng tất niên vào hai ngày 29 và 30 tháng Chạp năm Đinh Dậu,  tức ngày 14 và 15 tháng 2 năm 2018.

Cách chuẩn bị mâm cỗ cúng Tất niên

Về cơ bản, tại gia đình vào ngày 30 Tết cần chuẩn bị hai mâm, một mâm cúng tất niên và sau đó là ăn tối, còn một mâm khác chuẩn bị cho cúng giao thừa. Người đàn ông lớn tuổi nhất trong nhà thắp hương và đọc văn khấn, rồi các thành viên khác làm lễ vái. Nội dung chính là mời thần linh, gia tiên về ăn Tết cùng gia đình. Để cho giản tiện, nhiều gia đình gộp chung lễ cúng Tất niên với lễ cúng Giao thừa.

Bữa cơm ngày cuối năm được làm thịnh soạn hơn ngày thường. Tùy từng vùng miền mà có những đặc trưng riêng, như miền Bắc hay có canh móng giò hầm măng, miến lòng gà, xôi, bánh chưng, nem, giò lụa, giò xào...; miền Trung hay có bánh chưng, bánh tét, giò lụa, gà bóp rau răm, thịt heo luộc, giá chua...; miền Nam hay có bánh tét, canh măng, thịt kho tàu, gỏi tôm thịt, nem, chả giò...

Mỗi gia đình bày trí mâm lễ cúng một khác, tuy vậy cỗ cúng (mặn hay chay) nên đặt ở dưới cái bàn con bên dưới. Trên bàn thờ chính chỉ để hoa tươi, quả tươi, một ít tiền vàng mã mang tính tượng trưng. Cũng có thể đặt bánh chưng, xôi, chè trên bàn thờ chính. Không nên cắm "cành vàng lá ngọc" (hàng mã) lên bàn thờ vì có chứa nhiều trường khí âm bất lợi.

Mâm ngũ quả dành cúng gia tiên nên chọn các loại hoa quả thông dụng, ăn được, đẹp mắt và phải là hoa quả vừa đủ chín có thể ăn được. Hoa quả xanh, hoa quả giả (bằng nhựa) không được dùng cúng gia tiên. Đĩa/mâm ngũ quả không đặt trước chính giữa bát hương vì chắn mất trục khí chính, mà nên để ở hai bên.

Bài văn khấn cúng Tất niên:

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần.

Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.

Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa tôn thần.

Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Long mạch, Tài thần, Bản gia Táo quân, cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.

Con kính lạy chư gia Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Tiên linh nội ngoại họ .................

Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm Đinh Dậu.

Tín chủ (chúng) con là:..................................................................................

Ngụ tại:........................................................................................................

Trước án kính cẩn thưa trình:

Đông tàn sắp hết.

Năm kiệt tháng cùng.

Xxuân tiết gần kề.

Minh niên sắp tới.

Hôm nay là ngày 30 Tết, chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng Thiên địa Tôn thần, phụng hiến tổ tiên, truy niệm chư linh.

Theo như thường lệ tuệ trừ cáo tế cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án toạ, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật phù hộ cho toàn gia lớn bé trẻ già bình an thịnh vượng luôn luôn mạnh khoẻ, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hoà thuận.

Nam mô A di đà Phật (cúi lạy).

Nam mô A di đà Phật (cúi lạy).

Nam mô A di đà Phật (cúi lạy).

PT/ Báo Tin tức

Dành cho bạn

SHB cùng Hà Nội tỏa sáng tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2026

SHB cùng Hà Nội tỏa sáng tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2026

Là một trong 5 cụm không gian chính của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 diễn ra từ ngày 13-28/11, chợ Đồng Xuân lần đầu tiên trở thành nơi thể hiện kinh tế sáng tạo ngay trong nhịp buôn bán thường ngày. Đồng hành tổ chức các hoạt động tại đây, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) mang đến chuỗi trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật, với điểm nhấn là không gian sách trên sân mái chợ lần đầu mở cửa đón công chúng.

'Chạm Đồng Xuân’, ấn tượng sáng tạo từ lòng di sản

'Chạm Đồng Xuân’, ấn tượng sáng tạo từ lòng di sản

Giữa nhịp giao thương sôi động của chợ Đồng Xuân, những tác phẩm nghệ thuật không xuất hiện theo cách phô bày dễ nhận thấy mà len vào các hành lang, bậc cầu thang, góc tường và những cấu trúc quen thuộc của khu chợ.

Rija Praong tái hiện nét đẹp tín ngưỡng của người Chăm giữa lòng Hà Nội

Rija Praong tái hiện nét đẹp tín ngưỡng của người Chăm giữa lòng Hà Nội

Ngày 15/11, tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội), đồng bào Chăm Bà-la-môn tỉnh Khánh Hòa tái hiện Lễ hội Rija Praong với các nghi thức tín ngưỡng, tiếng trống Ginăng, kèn Saranai và những điệu múa truyền thống, góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa Chăm đến đông đảo người xem.

Xiếc tre Việt Nam tỏa sáng tại Liên hoan Nghệ thuật châu Á+

Xiếc tre Việt Nam tỏa sáng tại Liên hoan Nghệ thuật châu Á+

Trong khuôn khổ Liên hoan Nghệ thuật châu Á+ (Asia+ Festival) lần thứ 4 và Liên hoan Văn hóa và Nghệ thuật Khu vực Vịnh Lớn Quảng Đông - Hong Kong - Macau lần thứ 6, tối 14/11, vở diễn xiếc tre đặc sắc “Teh Dar” của Việt Nam đã có đêm diễn ra mắt đầy ấn tượng tại Hội trường Tuen Mun Town Hall, Tân Giới, Khu hành chính đặc biệt Hong Kong (Trung Quốc).