Sự đồng hành của các ngân hàng thương mại được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng tài chính số, giúp hộ kinh doanh thích ứng với môi trường kinh doanh mới.
Từ quầy hàng nhỏ đến quản lý tài chính bài bản
Tại một khu chợ thuộc phường Tương Mai (Hà Nội), chị Nguyễn Kim Liên (chủ cửa hàng thực phẩm) cho biết trước đây mọi khoản thu chi trong kinh doanh và sinh hoạt gia đình đều được thực hiện qua một tài khoản cá nhân. Khi các yêu cầu về quản lý dòng tiền và nghĩa vụ thuế ngày càng được chuẩn hóa, chị nhận ra việc tách bạch tài khoản và sử dụng các công cụ quản lý tài chính là cần thiết, nhưng lại không biết bắt đầu từ đâu.
"Điều tôi quan tâm nhất là có cách nào quản lý việc buôn bán rõ ràng hơn, biết được doanh thu và chi phí thực tế của cửa hàng, đồng thời thực hiện các thủ tục thuế thuận tiện hơn", chị Liên chia sẻ.
Câu chuyện của chị Liên cũng là thực tế chung của nhiều hộ kinh doanh hiện nay. Trong khi thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến, không ít tiểu thương vẫn duy trì phương thức quản lý doanh thu bằng sổ tay hoặc ghi chép thủ công. Khi dòng tiền đến từ nhiều nguồn khác nhau như chuyển khoản, ví điện tử hay sàn thương mại điện tử, việc theo dõi hoạt động kinh doanh trở nên phức tạp hơn.
Theo các chuyên gia, yêu cầu minh bạch hóa dòng tiền không chỉ xuất phát từ quy định về thuế mà còn là nhu cầu nội tại của chính hộ kinh doanh. Việc tách bạch các khoản thu - chi, ghi nhận đầy đủ giao dịch và xây dựng dữ liệu tài chính rõ ràng sẽ giúp chủ hộ đánh giá hiệu quả kinh doanh tốt hơn, đồng thời tạo thuận lợi khi tiếp cận các dịch vụ tài chính chính thức.
Nhận thấy nhu cầu này, thời gian qua nhiều ngân hàng đã tăng cường các hoạt động hỗ trợ trực tiếp tới cộng đồng tiểu thương và hộ kinh doanh. Đơn cử như Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), các chương trình tư vấn trực tiếp được triển khai tại nhiều chợ và khu kinh doanh trên cả nước. Bên cạnh việc hỗ trợ mở tài khoản dành cho hộ kinh doanh, ngân hàng cũng hướng dẫn khách hàng làm quen với các công cụ quản lý dòng tiền, thanh toán điện tử và nộp thuế trực tuyến. Cách tiếp cận này góp phần giúp nhiều hộ kinh doanh từng bước thích nghi với yêu cầu quản lý mới, đồng thời nâng cao khả năng quản trị hoạt động kinh doanh hằng ngày.
Sự vào cuộc của các ngân hàng cho thấy chuyển đổi số đối với hộ kinh doanh không chỉ là câu chuyện công nghệ hay tuân thủ chính sách. Quan trọng hơn, đây đang trở thành quá trình xây dựng thói quen quản lý tài chính minh bạch, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của khu vực kinh tế hộ gia đình trong giai đoạn mới.
Xây nền cho hệ sinh thái tài chính số
Tuy nhiên, để hàng triệu hộ kinh doanh có thể chuyển đổi từ phương thức quản lý thủ công sang mô hình vận hành minh bạch và số hóa, nỗ lực từ từng ngân hàng riêng lẻ là chưa đủ. Điều quan trọng hơn là hình thành một hệ sinh thái kết nối giữa cơ quan thuế, hệ thống ngân hàng và các nền tảng kinh doanh, giúp dữ liệu được liên thông và các thủ tục được thực hiện thuận tiện hơn.
Khi các giao dịch được ghi nhận đầy đủ qua hệ thống ngân hàng và kết nối với các công cụ thuế điện tử, hộ kinh doanh không chỉ giảm bớt các thủ tục hành chính mà còn từng bước hình thành hồ sơ tài chính minh bạch phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đây cũng là lý do các chương trình phối hợp giữa ngành Thuế và các tổ chức tín dụng đang được đẩy mạnh. Mới đây, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) và Cục Thuế (Bộ Tài chính) triển khai chương trình đồng hành hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số, hướng tới thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và mở rộng việc sử dụng các dịch vụ thuế điện tử.
Theo đó, Vietcombank phối hợp với cơ quan thuế trong tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh sử dụng tài khoản phục vụ hoạt động kinh doanh, kết nối với các công cụ kê khai và nộp thuế điện tử, đồng thời hỗ trợ hình thành thói quen quản trị tài chính minh bạch.
Theo ông Lê Quang Vinh, Thành viên Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Vietcombank, để chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính và thuế đi vào thực chất cần có sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, ngân hàng, các nền tảng bán hàng và cộng đồng hộ kinh doanh. Trên cơ sở đó, Vietcombank sẽ tiếp tục phát huy thế mạnh công nghệ và hệ sinh thái dịch vụ nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.
Từ góc độ quản lý, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho rằng việc kết nối giữa cơ quan thuế, ngân hàng và các nền tảng bán hàng không chỉ giúp giảm sai sót trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế mà còn nâng cao mức độ tuân thủ tự nguyện của người nộp thuế. Đây cũng được xem là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy quá trình số hóa hộ kinh doanh trên phạm vi cả nước.
Từ các hoạt động hỗ trợ trực tiếp tại chợ truyền thống đến những chương trình phối hợp ở cấp độ toàn ngành, có thể thấy tiến trình chuyển đổi số của hộ kinh doanh đang được thúc đẩy theo hướng đồng bộ hơn. Khi dữ liệu dòng tiền, thanh toán và nghĩa vụ thuế được kết nối trong cùng một hệ sinh thái, hộ kinh doanh không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý mới mà còn có thêm nền tảng để phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh ngày càng minh bạch.
