Rừng ngập mặn ven biển được đánh giá là bể hấp thụ các-bon hiệu quả nhờ khả năng hấp thụ khí CO2 gấp nhiều lần so với rừng trên đất liền.Tuy nhiên, một thực tế ít được chú ý là bản thân môi trường trầm tích ngập nước mặn - lợ lại tồn tại các quần thể vi sinh vật kỵ khí liên tục phân hủy chất hữu cơ, phát sinh một lượng khí mê-tan nhất định ra bầu khí quyển. Lượng phát thải tự nhiên này có xu hướng biến động theo độ mặn, nhiệt độ và mức độ bồi tụ sinh khối, tạo ra thách thức lớn cho việc định lượng chính xác phát thải khí nhà kính của hệ sinh thái ven biển.
Trước đây, công tác đo đạc lượng phát thải mê-tan tại các vùng rừng ngập mặn chủ yếu dựa vào các buồng đo khí thủ công cắm tại một vài điểm cố định trên mặt bùn. Phương pháp truyền thống này không chỉ tiêu tốn nhiều nhân lực, chi phí mà còn chưa phản ánh trọn vẹn thực tế cho các dải rừng rộng lớn hàng nghìn héc-ta, nơi các yếu tố thủy văn thay đổi liên tục theo con nước. Sự thiếu hụt dữ liệu theo thời gian thực làm hạn chế quy trình đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV), trở thành rào cản khiến các dự án tín chỉ các-bon rừng khó tiếp cận thị trường tài chính xanh vốn đòi hỏi tính minh bạch cao.
Bước đột phá hiện nay đến từ việc tích hợp công nghệ viễn thám, hệ thống thông tin địa lý và trí tuệ nhân tạo. Các dòng vệ tinh quan sát Trái Đất thế hệ mới được trang bị máy quang phổ hồng ngoại ngắn, cho phép phát hiện các dải nồng độ mê-tan bất thường trên diện rộng với độ phân giải cao. Việc tổng hợp chuỗi dữ liệu ảnh vệ tinh về biến động thủy văn, sinh khối với dữ liệu thực địa giúp mô hình hóa biến động phát thải mê-tan chính xác đến từng tọa độ quan trắc.
Chuẩn hóa quy trình đo đạc bằng công nghệ viễn thám vừa đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát được những khoảng trống dữ liệu, kiểm kê khí nhà kính ngành lâm nghiệp, vừa định hướng cho các nhà quản lý rừng triển khai chính xác giải pháp can thiệp kỹ thuật. Khi phát hiện các "điểm nóng" có nồng độ mê-tan bùng phát do hiện tượng ùn tắc hữu cơ hoặc suy giảm độ mặn, lực lượng quản lý có thể chủ động điều chỉnh chế độ sinh thái phù hợp nhằm ức chế hoạt động của vi khuẩn sinh mê-tan. Đây chính là nền tảng hạ tầng số vững chắc, giúp Việt Nam thương mại hóa thành công tín chỉ các-bon từ rừng ngập mặn và thực thi hiệu quả cam kết cắt giảm 30% lượng phát thải mê-tan toàn quốc.
