Nếm thử bánh trong không gian ảo
Hãy tưởng tượng bạn nhìn thấy một miếng bánh trong thế giới ảo và có thể nếm được vị của nó. Các nhà nghiên cứu đã tiến gần hơn đến viễn cảnh này với một thiết bị có khả năng tạo ra vị ảo bằng cách phun hóa chất lên lưỡi.
Hệ thống mang tên "e-Taste" có thể phát hiện các hóa chất trong thực phẩm và truyền thông tin này không dây đến một thiết bị, từ đó phân phối các hóa chất tương tự lên lưỡi người dùng. Theo báo cáo công bố ngày 28/2 trên tạp chí Science Advances, bằng cách kết hợp các hóa chất khác nhau, thiết bị có thể tái tạo nhiều hương vị từ bánh ngọt đến cà phê.
"Đây là bước tiến quan trọng hướng tới thế hệ tiếp theo của giao diện người-máy và thực tế ảo", Yizhen Jia, kỹ sư vật liệu tại Đại học Bang Ohio chia sẻ.
Công nghệ đằng sau hương vị ảo
Hệ thống sử dụng 5 loại hóa chất ăn được: glucose tạo vị ngọt, axit citric tạo vị chua, natri clorua tạo vị mặn, magie clorua tạo vị đắng và glutamate tạo vị umami (vị ngọt thịt). Các hóa chất này được trộn vào gel bên trong thiết bị và được pha trộn trong các kênh siêu nhỏ. Một bơm điện từ sẽ đưa hỗn hợp đến lưỡi thông qua một ống dẫn mềm, dạng ruy băng đặt trong miệng.
Để đánh giá e-Taste, Jia và các đồng nghiệp đã cho 10 người tham gia phân biệt 5 mức độ vị chua khác nhau do thiết bị tạo ra. Sau đó, nhóm nghiên cứu tạo ra 5 hương vị phức hợp - nước chanh, bánh ngọt, trứng rán, súp cá và cà phê - dựa trên thành phần hóa học của chúng. Sáu người tham gia được huấn luyện nhận biết các hương vị này và đạt độ chính xác tổng thể gần 87%. Một số hương vị như nước chanh và bánh ngọt dễ nhận biết hơn so với các hương vị khác như trứng rán.
Thách thức và triển vọng
Các nỗ lực trước đây đã thử mô phỏng vị giác thông qua kích thích điện lên lưỡi, nhưng phương pháp này vẫn chưa được hiểu rõ. "Chúng ta chưa hiểu hoàn toàn cách thức hoạt động của lưỡi và cảm nhận vị giác. Vị giác và khứu giác, với tư cách là các cảm biến hóa học, rất khó tái tạo", Nimesha Ranasinghe, nhà khoa học máy tính tại Đại học Maine ở Orono, người không tham gia nghiên cứu cho biết. Hiện tại, sử dụng hóa chất có thể tạo ra nhiều loại vị hơn so với kích thích điện.
Tuy nhiên, chỉ có vị thôi thì chưa đủ. "Cà phê thật đi kèm với mùi hương và cảm giác của cà phê. Chỉ đưa hóa chất lên lưỡi sẽ không thể so sánh được với trải nghiệm thực tế", Jia nói.
Để khắc phục điều này, Jia và các đồng nghiệp đang nỗ lực tích hợp khứu giác bằng cách sử dụng cảm biến khí và học máy. Nhóm nghiên cứu hướng đến các ứng dụng trong trò chơi thực tế ảo và thậm chí cả phục hồi giác quan, chẳng hạn như cho những người mất vị giác do COVID.
Có lẽ trở ngại lớn nhất là mức độ sẵn sàng của người dùng với việc đeo một thiết bị phun hóa chất lên lưỡi. "Chúng ta rất dè dặt khi đưa bất cứ thứ gì vào miệng. Hình dáng, cảm giác và sự thoải mái rất quan trọng. Đây là khía cạnh chính mà mọi người cần nghiên cứu thêm trong tương lai", Ranasinghe nhận xét".
