Đây là nhận định của ông Sim Chy, Chủ tịch Tổng hội Khmer - Việt Nam tại Campuchia, khi trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại Phnom Penh trước thềm chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Lê Minh Hưng đến Campuchia.
Ông Sim Chy cho biết Tổng hội Khmer - Việt Nam tại Campuchia được thành lập và hoạt động theo Luật về Hội và Tổ chức phi chính phủ của Campuchia. Trong thời gian qua, bà con cộng đồng và Tổng hội đã tổ chức nhiều hoạt động, qua đó góp phần đóng góp cho cả Campuchia và Việt Nam. Tổng hội đã tập hợp, tổ chức tuyên truyền, vận động bà con cộng đồng biết tôn trọng phong tục tập quán, truyền thống dân tộc Campuchia, chấp hành tốt luật pháp của Campuchia, hòa nhập cộng đồng, phát triển kinh tế nhằm góp phần xây dựng và phát triển đất nước Campuchia ngày càng phồn vinh, đồng thời thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân Campuchia và nhân dân Việt Nam.
Tổng hội cũng thúc đẩy nâng cao đời sống cho bà con cộng đồng thông qua việc kêu gọi, vận động hỗ trợ vật chất, tiền bạc cho bà con cả người Campuchia và người gốc Việt gặp khó khăn, bị thiên tai, hỏa hoạn, di dời hoặc hữu sự; góp phần tham gia cùng Chính phủ Campuchia trong công tác xã hội, nhân đạo và xóa nạn mù chữ… Tổng hội vận động doanh nghiệp, nhà hảo tâm và bà con cộng đồng người gốc Việt ở Campuchia quyên góp, ủng hộ quân dân biển đảo Trường Sa; cứu trợ bà con Việt Nam gặp thiên tai, lũ lụt; hỗ trợ nạn nhân chất độc màu da cam… Tổng hội còn làm cầu nối cho doanh nghiệp hai nước Campuchia - Việt Nam, các hội đoàn, tổ chức kinh tế, xã hội giao lưu, gặp gỡ nhau nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế, mối quan hệ song phương giữa hai quốc gia, v.v…
Trong bối cảnh quan hệ Campuchia - Việt Nam ngày càng mở rộng sang các lĩnh vực kinh tế, giáo dục và giao lưu nhân dân, Tổng hội đã nỗ lực để chuyển vai trò từ kết nối cộng đồng sang trở thành một cầu nối thiết thực giữa nhân dân hai nước, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Tuy nhiên, ông Sim Chy cho rằng việc này đòi hỏi Tổng hội cần phải phát huy và nâng cao vai trò hoạt động hội đoàn trên mọi lĩnh vực trong khi khả năng, năng lực còn hạn chế bởi đại đa số anh chị em hoạt động hội đều vì tâm huyết, sẵn sàng bỏ thời gian, công sức vì lợi ích chung là phục vụ bà con cộng đồng người gốc Việt ở Campuchia dù không có phụ cấp hoặc nguồn hỗ trợ nào.
Mặc dù vậy, Tổng hội đã xây dựng kế hoạch vận động, xây dựng, phát triển thế hệ trẻ người gốc Việt ở Campuchia tham gia hoạt động hội; xin các suất học bổng đại học, cao học ở Việt Nam cho các cháu để xây dựng nguồn nhân lực và khi trở về Campuchia, các cháu sẽ góp phần vào công tác phát triển kinh tế Campuchia. Trước mắt, Tổng hội đang xây dựng Hội Thanh niên Khmer - Việt Nam trực thuộc Tổng hội và khi có điều kiện sẽ đưa các cháu về Việt Nam giao lưu, học hỏi kinh nghiệm bên Việt Nam. Trong thời gian tới, Tổng hội sẽ liên hệ với Đoàn Thanh niên Campuchia để hai bên gặp gỡ, giao lưu, kết nối văn hóa, truyền thống, chia sẻ kinh nghiệm trên mọi lĩnh vực, góp phần quan trọng làm cầu nối thiết thực giữa nhân dân hai nước.
Nhân chuyến thăm của Thủ tướng Lê Minh Hưng, Tổng hội cũng đề xuất với Chính phủ Campuchia một số vấn đề ưu tiên liên quan trực tiếp đến cộng đồng và hoạt động của Tổng hội, nhằm góp phần giúp quan hệ Campuchia - Việt Nam có thêm nền tảng xã hội bền vững. Thứ nhất, đảm bảo đầy đủ quyền lợi hợp pháp cho người sử dụng Thẻ thường trú thuộc diện nhập cư theo đúng các hướng dẫn, quy định của Bộ Nội vụ Campuchia; hướng dẫn, hỗ trợ nhập quốc tịch Khmer cho bà con theo quy định Luật Di trú và Luật Quốc tịch của Campuchia. Hai là, có chính sách hỗ trợ một phần chi phí cho số bà con sinh sống trên mặt nước và bà con sinh sống dọc các con sông thuộc diện di dời. Nếu có thể thì quy hoạch các khu đất để bà con lên bờ sinh sống và từng bước chuyển đổi nghề nghiệp. Ba là, cho phép con em người gốc Việt chưa được cấp giấy khai sinh được vào học ở các trường công lập Campuchia; cho phép Tổng hội được mở các trường, lớp dạy học ngôn ngữ Khmer miễn phí cho cả người lớn và trẻ em, phù hợp với Hiến pháp và Luật Giáo dục Campuchia về chính sách, công tác xóa mù chữ, phổ cập giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực. Bốn là, Tổng hội kiến nghị chính phủ hai nước có chính sách hỗ trợ các hoạt động của Tổng hội trong việc xây dựng, củng cố, phát triển hệ thống, cơ cấu tổ chức hội, đặc biệt là công tác vận động thế hệ trẻ tham gia hoạt động hội đoàn nhằm tạo nên thế hệ kế cận để tiếp tục hỗ trợ, giúp đỡ bà con cộng đồng, gắn kết quan hệ giữa thế hệ trẻ Campuchia - Việt Nam, góp phần quan trọng vào mối quan hệ tốt đẹp, truyền thống giữa hai dân tộc, hai nước Campuchia - Việt Nam.
