Đây là một sự kiện ý nghĩa sau khi Quần thể này được Ủy ban Di sản Thế giới công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào ngày 12/7/2025. Sự công nhận này không chỉ là niềm tự hào của ba tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh và thành phố Hải Phòng mà còn khẳng định giá trị độc đáo, có tầm vóc toàn cầu của Phật giáo Trúc Lâm.
Tại họp báo, Ban Tổ chức đã thông tin về những giá trị nổi bật toàn cầu của Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc, đây là di sản dạng chuỗi đầu tiên và liên tỉnh thứ hai của Việt Nam được UNESCO công nhận.
Hồ sơ di sản được công nhận là kết quả của một hành trình dài bền bỉ, kiên trì và sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các cấp, các ngành, các địa phương. Bất chấp những khó khăn từ đại dịch COVID-19 và đặc thù địa hình rộng lớn, hiểm trở, ba địa phương Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Dương (nay là tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, thành phố Hải Phòng) đã phối hợp chặt chẽ. Đặc biệt, UBND tỉnh Quảng Ninh đóng vai trò chủ trì, tổ chức nhiều cuộc hội thảo, làm việc với các cơ quan và chuyên gia.
Tại buổi họp báo, nhiều phóng viên báo chí đã quan tâm đến quá trình bảo vệ hồ sơ, cũng như quá trình bảo tồn, bảo vệ và phát huy giá trị Di sản trong giai đoạn tới.
Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao thao và Du lịch ba tỉnh, thành phố đã chia sẻ về công tác phối hợp triển khai các kế hoạch, quy hoạch bảo vệ, bảo tồn, chiến lược quảng bá để làm rõ giá trị toàn cầu của Di sản, các đề án truyền thống, thu hút du khách, phát triển du lịch...
Chia sẻ về hành trình cam go suốt 3 tháng bảo vệ hồ sơ Di sản trước Hội đồng Di sản thế giới, Hòa thượng Thích Thanh Quyết, Phó Chủ tịch Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cho biết, có rất nhiều khó khăn, trăn trở, nhưng với sự quyết tâm cao độ, đoàn Việt Nam đã làm việc không ngừng nghỉ, chuẩn bị đầy đủ tài liệu, giải trình, trả lời các câu hỏi từ Hội đồng và các chuyên gia.
Hòa thượng Thích Thanh Quyết cũng chia sẻ thêm về quá trình đàm phán với khoảng 20 đại sứ các nước, những người có tiếng nói quan trọng trong việc bảo vệ vị trí, vai trò của dãy núi thiêng Yên Tử bằng những trang tài liệu, từng bằng chứng lịch sử và giá trị văn hóa để thuyết phục các đại sứ hiểu rõ hơn về tầm vóc của Phật giáo Trúc Lâm.
Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới theo các tiêu chí (iii) và (vi), là bằng chứng cho sự kết hợp độc đáo giữa nhà nước, tôn giáo và nhân dân trong việc hình thành bản sắc dân tộc Việt Nam; cùng cảnh quan linh thiêng được hình thành thông qua mối tương tác thường xuyên, mật thiết với thiên nhiên và một hệ thống đạo đức dựa trên lòng yêu chuộng hòa bình, tu dưỡng bản thân, lòng khoan dung, nhân ái và sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên.
Di sản này là minh chứng đặc biệt cho Phật giáo Trúc Lâm, một truyền thống văn hóa có tầm vóc toàn cầu do các vua và hoàng tộc nhà Trần, đặc biệt là Phật hoàng Trần Nhân Tông, sáng lập vào thế kỷ XIII.
Hệ phái này đã dung hợp Phật giáo Đại thừa với đạo lý Nho giáo, vũ trụ quan Lão giáo và tín ngưỡng bản địa của người Việt, tạo nên một truyền thống đề cao hòa bình, hòa hợp và chung sống hài hòa.
Sự công nhận của UNESCO không chỉ ghi nhận một hành trình đầy nỗ lực mà còn khẳng định một di sản văn hóa và tâm linh sống động, mang đến những đóng góp độc đáo và bền bỉ cho di sản văn hóa và tâm linh của nhân loại.
