Mong muốn có một gia đình hạnh phúc là ước mơ của tất cả phụ nữ, nhưng vì nhiều lý do khác nhau, không phải ai cũng có được tổ ấm trọn vẹn. Thực tế ấy đang tồn tại ở xã Tân Minh (huyện Sóc Sơn, Hà Nội) với hơn 200 hộ “đơn thân”.
Thông qua dự án tài chính vi mô do Đại sứ quán Phần Lan hỗ trợ (triển khai từ năm 1996), nhóm phụ nữ này đã được tập huấn kiến thức về chăn nuôi, trồng trọt và sử dụng vốn vay hiệu quả.
 Chân dung một người phụ nữ phải đảm trách cả vai trò người đàn ông trong gia đình được trưng bày trong triển lãm. |
Đến nay, 184 hộ “đơn thân” đã thoát nghèo, số vốn của họ ban đầu chỉ là 49 triệu đồng nay đã tăng lên 400 triệu đồng. Với mục tiêu hướng các hoạt động tiếp cận gần hơn với các vấn đề của cuộc sống đương đại; đưa tiếng nói của nhiều nhóm phụ nữ “yếu thế” đến với công chúng; Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (BTPNVN) phối hợp với Đại sứ quán Phần Lan thực hiện triển lãm “Chuyện những bà mẹ đơn thân”, khai mạc ngày 7/3 và sẽ kéo dài 5 tháng, sau đó được trưng bày lưu động tại địa bàn xã Tân Minh trong vòng 1 tháng.
Những bức ảnh trong triển lãm là những câu chuyện đời thực, lời chia sẻ từ cuộc sống “một vai hai gánh” - vừa làm mẹ vừa làm cha, vượt qua những định kiến giới và sự mặc cảm, tự ti... để có được hạnh phúc của những người phụ nữ đơn thân. Đồng thời, triển lãm cũng thể hiện sự thay đổi về nhận thức và hành động của cộng đồng đối với vấn đề phụ nữ “đơn thân”, kêu gọi mọi người chung tay xóa bỏ mọi định kiến, góp phần thực hiện mục tiêu bình đẳng giới.
Chân dung của 18 bà mẹ “đơn thân” được thể hiện trong triển lãm là những hoàn cảnh, số phận khắc nghiệt, nhưng họ đều có chung một nghị lực, bản lĩnh sống thật đáng trân trọng. Đó là người vợ sớm mất chồng phải cố gắng bươn chải, làm mọi việc trong câu chuyện “Tất cả vì con” của chị Nguyễn Thị Hạnh. Chị Hạnh lấy chồng từ năm 19 tuổi (gia đình chồng có 2 bà mẹ và 14 người con). 6 năm sau, chồng mất thì chị cũng bị người anh chồng đuổi đi. Chị đưa con trai về nhà ngoại, nhưng suốt 10 năm liền, tháng nào cũng phải đưa con xuống bệnh viện nhi chạy chữa, cuộc sống giờ đây vẫn còn nhiều khó khăn.
Người xem cũng sẽ cảm nhận được tình yêu của người vợ đối với người chồng đã mất trong câu chuyện “Nhớ thương anh nên tôi vẫn giữ” của chị Ngô Thị Nhàn; là khát khao được làm mẹ của những người phụ nữ quá lứa nhỡ thì trong câu chuyện “Tôi chỉ cần kiếm đứa con” của chị Đỗ Thị Giới; “Không để con thiệt thòi” của chị Nguyễn Thị Tần. Chị Tần chia sẻ: “8 năm chung sống và có hai con trai thì chồng tôi mất. Nhiều người bảo tôi nên đi bước nữa, nhưng tôi không muốn các con chịu thiệt thòi.
Nghe các con nói với nhau, nếu còn sống, bố đưa mình đi chơi thì sướng biết mấy. Mơ ước chiếc xe máy chúng cũng nói giá như có bố. Vì vậy, mặc dù còn túng bấn, tôi cũng cố vay tiền mua xe máy để đưa con xuống Hà Nội chơi”.
Điểm thú vị của triển lãm lần này chính là việc từ tháng 9/2010, BTPNVN đã tổ chức tập huấn về chụp ảnh và giao máy cho 20 bà mẹ để ghi lại những hình ảnh về cuộc sống của họ cùng những chị em “đơn thân” khác. Họ là những người đang phải gánh trách nhiệm vừa làm mẹ vừa làm cha, vượt qua những định kiến giới, sự tự ti, để phát triển kinh tế gia đình, tích cực tham gia hoạt động xã hội, đem hạnh phúc tới cho bản thân và cả những người xung quanh. Vượt qua những bỡ ngỡ ban đầu, sau 2 tháng lao động miệt mài và đầy tâm huyết, các chị đã chụp được 1.000 tấm ảnh.
100 tấm ảnh ý nghĩa nhất đối với họ đã được lựa chọn đưa ra trưng bày. Cùng với gần 100 tài liệu hiện vật khác, triển lãm giúp cộng đồng thêm hiểu về cuộc sống của những người phụ nữ “một vai hai gánh”.
Ngọc Quang-Phương Liên
