Học nghề đón khách bên suối
Ở thôn Lâm Sơn, xã Thạch Quảng, tỉnh Thanh Hóa, gia đình anh Nguyễn Văn Doanh trước kia chỉ trông chờ vào vài sào ruộng nương nên cuộc sống chật vật. Dù có dòng sông Ngang chảy qua trước nhà nối liền với thắng cảnh Thác Mây, nhưng do chưa có kỹ năng làm dịch vụ nên gia đình anh cũng như bà con trong thôn chưa biết cách khai thác.
Nhận thấy người dân cần được trang bị nghề bài bản để không phải rời quê đi làm thuê xa, UBND xã Thạch Quảng cùng Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên xã đã phối hợp với các đơn vị chức năng mở các buổi tập huấn hướng dẫn bà con kỹ năng đón tiếp khách, bài trí không gian nghỉ dưỡng, chế biến món ăn dân tộc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và kỹ năng cứu hộ tắm suối. Nắm được cách làm nghề từ các lớp tập huấn của địa phương, anh Doanh mạnh dạn mở cơ sở dịch vụ Vườn hoa Doanh Thu ngay ven suối, vừa mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình vừa tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động trong thôn.
"Năm ngoái cao điểm vào thứ Bảy, Chủ nhật cơ sở của mình chỉ đón tầm 500 đến 600 khách. Nhưng năm nay nhờ làm bài bản hơn nên có ngày lên đến 1.000 khách, những ngày cuối tuần nắng đẹp phải đón từ 1.100 đến 1.200 khách.", Anh Nguyễn Văn Doanh chia sẻ.
Khẳng định việc tiếp tục đồng hành nâng cao tay nghề cho người dân tại các bản du lịch, ông Nguyễn Xuân Mạnh – Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Quảng, tỉnh Thanh Hóa cho biết:
"Thời gian tới, chính quyền địa phương tiếp tục phối hợp với các ngành chức năng và các đoàn thể tổ chức thêm các lớp tập huấn chuyên sâu về kỹ năng làm du lịch cho bà con, đặc biệt là hướng dẫn cách kết nối tour tuyến và hỗ trợ du khách khi đến với địa phương."
Giáp ranh ngay với xã Thạch Quảng, tại xã miền núi Cẩm Tú, Hội Liên hiệp Phụ nữ và Hội Nông dân xã cũng tích cực vận động, hướng dẫn hội viên khôi phục nghề làm bánh truyền thống gắn với phục vụ khách tham quan Khu du lịch Suối cá thần Cẩm Lương. Trước đây, gia đình bà Cao Thị Chuyên chỉ gói bánh gai vào dịp lễ, Tết. Nhờ được địa phương hỗ trợ tập huấn quy trình vệ sinh an toàn thực phẩm, mẫu mã đóng gói và kết nối giới thiệu sản phẩm, bà đã mở cơ sở bánh gai Thiên Dương đỏ lửa quanh năm, đồng thời trực tiếp truyền nghề và tạo việc làm cho nhiều lao động nữ tại địa phương.
Theo bà Vương Thị Hải Yến – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa, việc chính quyền và các đoàn thể cơ sở chủ động tập huấn kỹ năng làm du lịch xanh gắn với nghề truyền thống như ở Thạch Quảng, Cẩm Tú, Pù Luông, Cổ Lũng chính là giải pháp thiết thực nhất để người dân vùng cao có việc làm bền vững và giữ chân du khách quay trở lại.
Rèn nghề chế biến, thâm canh thành kỹ năng chuyên nghiệp
Nếu như ở những thôn gần điểm danh thắng, người dân được tập huấn nghề dịch vụ du lịch, thì tại các thôn thuần nông nằm xa khu du lịch, UBND xã Cẩm Tú lại chỉ đạo Hội Nông dân, Hội Phụ nữ phối hợp với các cơ sở dạy nghề mở các lớp tập huấn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi và nghề chế biến nông sản sát với điều kiện đất đai của từng hộ.
Tại thôn Quý Tiến, xã Cẩm Tú, trước đây người dân trồng cây dong riềng chủ yếu bán củ tươi nên giá trị thấp. Thông qua các buổi hướng dẫn kỹ thuật thâm canh và truyền nghề chế biến nông sản do Hội Nông dân và chính quyền xã tổ chức, bà con đã nắm vững quy trình từ chọn giống, chăm sóc 4 ha dong riềng của thôn đến kỹ thuật lọc tinh bột, tráng bánh và phơi cắt miến khô. Áp dụng tay nghề đã học trên diện tích 0,5 ha dong riềng của gia đình (năng suất đạt khoảng 70 tấn củ tươi/ha), bà Trương Thị Sơn đã tự chế biến thành phẩm với tỷ lệ 1 tấn củ tươi thu được khoảng 80 kg miến khô; bán với giá 100.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận tới 260 triệu đồng/ha.
Cũng nhờ tham gia các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật của xã và Hội Nông dân, gia đình bà Trần Thị Nhàn ở thôn Quý Tiến đã nắm vững kỹ thuật cắt tỉa, chăm bón điều khiển 800 gốc ổi trên diện tích 2 ha cho thu hoạch rải vụ nhiều đợt trong năm. Cách làm có kỹ thuật này vừa giúp gia đình tự chủ công lao động, vừa đạt năng suất 70 đến 80 kg quả/gốc/năm (tương đương 64 tấn quả/năm), thu lãi từ 250 đến 300 triệu đồng. Đối với những hộ ít đất sản xuất trong xã, các hội, đoàn thể lại mở lớp hướng dẫn kỹ thuật nuôi ong lấy mật dưới tán cây ăn quả, chỉ dạy bà con từ cách quản lý đàn, phòng dịch bệnh đến thời điểm quay mật đạt chất lượng cao để tăng thêm thu nhập.
Rà soát công khai từng hộ thiếu hụt tay nghề để mở lớp đào tạo trúng đích
Để các lớp đào tạo nghề du lịch, chế biến và nông nghiệp trong giai đoạn tới tiếp tục đến đúng những hộ đang thiếu việc làm, trong tháng 11/2026 này, cả UBND xã Thạch Quảng và UBND xã Cẩm Tú cùng các xã vùng cao của tỉnh Thanh Hóa đang đồng loạt triển khai rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2026 theo Kế hoạch số 327/KH-UBND của UBND tỉnh.
Thực hiện Nghị định số 351/2025/NĐ-CP về chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026–2030 và Thông tư số 25/2026/TT-BNNMT, tại xã Thạch Quảng cũng như xã Cẩm Tú danh sách kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2026 đều được niêm yết công khai tại trụ sở UBND xã và nhà văn hóa tất cả các thôn, đồng thời thông báo rộng rãi trên hệ thống loa truyền thanh để người dân trực tiếp theo dõi, giám sát minh bạch.
Việc xác định chính xác từng hộ nghèo, cận nghèo đang thiếu hụt kỹ năng nghề gì tại từng thôn, bản của xã Thạch Quảng, xã Cẩm Tú và các địa bàn miền núi là cơ sở trực tiếp để chính quyền cơ sở mở lớp dạy nghề sát nhu cầu thực tế. Trong giai đoạn 2026–2030, tỉnh Thanh Hóa đặt mục tiêu đào tạo nghề cho 53.250 lao động nông thôn, chuyển mạnh từ hỗ trợ cho không sang trao nghề và hỗ trợ sinh kế, qua đó phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân từ 1%/năm trở lên và đưa tỷ lệ nghèo đa chiều toàn tỉnh xuống dưới 1% vào năm 2030.
