Theo báo Izvestia (Nga) ngày 23/6, cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran vào rạng sáng Chủ Nhật (22/6) đã làm rung chuyển Trung Đông, đặt ra câu hỏi lớn về phản ứng của Tehran. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố cuộc tấn công đã xóa sổ hoàn toàn khả năng làm giàu uranium của Iran và đe dọa tiếp tục các cuộc tấn công nếu đàm phán không được tiến hành. Nga đã chỉ trích hành động này và kêu gọi các bên trở lại con đường ngoại giao. Vậy, Iran sẽ phản ứng thế nào và khi nào? Các chuyên gia Nga đã đưa ra những phân tích đáng chú ý.
Hai kịch bản phản ứng của Iran
Chuyên gia Tigran Meloyan từ Trung tâm Nghiên cứu Địa Trung Hải thuộc Trường Kinh tế Cao cấp (HSE) ở Moskva nhận định rằng Iran hiện có hai hướng hành động chính: một là thoả hiệp và đàm phán, hai là phong tỏa Eo biển Hormuz. Ông Meloyan tỏ ra nghi ngờ về khả năng Iran sẽ trả đũa bằng cách tấn công các cơ sở quân sự của Mỹ ở Trung Đông. Theo ông, hành động này có thể kéo Washington vào sâu hơn trong cuộc chiến, gây ra những hậu quả khôn lường cho Tehran.
Thay vào đó, kịch bản có khả năng xảy ra hơn là Iran sẽ chọn phong toả Eo biển Hormuz. Đây là một tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Hành động này sẽ đẩy giá dầu toàn cầu lên cao, gây ảnh hưởng trực tiếp đến giá nhiên liệu tại Mỹ và làm tổn hại đến nền kinh tế châu Âu. Song song với đó, ông Meloyan dự đoán Iran sẽ tiếp tục các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo vào Israel.
Chuyên gia trên nhấn mạnh: "Việc hoàn toàn không phản ứng sẽ được coi là yếu cả trong và ngoài nước. Thách thức đối với Iran hiện nay là phải đưa ra một phản ứng được cân nhắc kỹ lưỡng – một phản ứng tránh leo thang xung đột, đồng thời bảo vệ tính hợp pháp nội bộ và vị thế của mình trên trường quốc tế".
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi đã tới Moskva để gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin. Chuyên gia Meloyan cho rằng, việc Iran có khả năng rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) có khả năng là một chủ đề được thảo luận trong cuộc họp này, bởi "hiện tại không thể tránh khỏi vấn đề trên".
Trong khi đó hãng thông tấn TASS dẫn lời Người phát ngôn của Tổng thống Nga, ông Dmitry Peskov cho biết, Moskva sẵn sàng cung cấp nhiều hình thức hỗ trợ khác nhau cho Iran, nhưng điều đó phụ thuộc vào nhu cầu cụ thể của Tehran.
"Tất cả phụ thuộc vào nhu cầu của Iran. Chúng tôi đã đưa ra những nỗ lực hòa giải của mình. Chúng tôi đã nêu rõ lập trường của mình, đây cũng là một hình thức hỗ trợ rất quan trọng cho phía Iran. Trong tương lai, mọi thứ sẽ phụ thuộc vào nhu cầu của Iran tại thời điểm này", ông Peskov nêu rõ.
Khi được hỏi về khả năng Moskva cung cấp vũ khí, bao gồm hệ thống phòng không S-300 và S-400, ông Peskov nhắc lại rằng "mọi thứ phụ thuộc vào phía Iran, vào những gì những người bạn Iran của chúng tôi nói".
Cuộc gặp giữa Bộ trưởng Ngoại giao Iran và Tổng thống Nga diễn ra ngay sau cuộc tấn công của Mỹ, cho thấy tầm quan trọng của việc trao đổi quan điểm và tìm kiếm giải pháp trong bối cảnh khu vực đang đối mặt với những biến động khó lường. Phản ứng của Iran, dù là đàm phán hay phong tỏa Eo biển Hormuz, đều sẽ có những tác động sâu rộng đến cục diện địa chính trị Trung Đông và nền kinh tế toàn cầu.
