Ngày 16/12/2016, tại Hà Nội, Lễ vinh danh chương trình “Sách hóa nông thôn Việt Nam” được tổ chức, nhân dịp chương trình giành Giải thưởng Xóa mù chữ Quốc tế của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO). 

Lễ vinh danh chương trình "Sách hóa nông thôn Việt Nam".

Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Phạm Sanh Châu - Tổng thư ký Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam nhấn mạnh: “ Sáng kiến “Sách hóa nông thôn” đã huy động nguồn lực xã hội, nhằm xây dựng thư viện ở các vùng nông thôn khó khăn, để giúp những người biết chữ rèn luyện khả năng đọc, giúp đỡ cộng đồng học tập, là một cách làm hiệu quả, được UNESCO đánh giá cao, trao giải thưởng và mong muốn ý tưởng này sẽ đóng góp kinh nghiệm chung của các nước trên thế giới, trong việc xóa nạn mù chữ, thúc đẩy học tập. Sáng kiến này được tôn vinh tại một giải thưởng lớn về giáo dục của UNESCO, là một niềm vinh dự, tự hào đối với các tác giả của sáng kiến; đó cũng là niềm vinh dự, tự hào của tất cả chúng ta. 

“Sách hóa nông thôn Việt Nam” là chương trình xây dựng văn hóa đọc ở nông thôn Việt Nam, do ông Nguyễn Quang Thạch - người sáng lập Trung tâm Hỗ trợ Tri thức và Phát triển Cộng đồng (CKACD) khởi xướng. Chương trình được thực hiện từ năm 2007 tới nay. 

Theo ông Nguyễn Quang Thạch, tại một số nước phát triển như Anh, Pháp, Mỹ, Nhật Bản, Đức..., giới trẻ lĩnh hội tri thức qua sách vở từ thư viện, với mức đọc từ 8.000-10.000 trang sách/năm. Trong khi đó, học sinh nông thôn ở Việt Nam lại rất thiếu sách. Kết quả khảo sát tỷ lệ đọc sách tại 16 trường học và ba xã thuộc hai huyện Quỳnh Phụ và huyện Thái Thụy (Thái Bình) trong năm 2010 và năm 2013 cho thấy: Việc đọc các loại sách (ngoài sách giáo khoa) của học sinh dao động trong khoảng từ 0,4 - 2 cuốn/năm. 

Ông Nguyễn Quang Thạch cho rằng, muốn trẻ đọc sách và yêu sách, thì hệ thống thư viện phải rộng khắp, trẻ em được khuyến đọc bằng nhiều hình thức khác nhau. Để giúp trẻ em nông thôn có thêm sách đọc, ông Nguyễn Quang Thạch đã cùng với các thầy cô giáo, các cha mẹ học sinh, những doanh nhân… và nhiều người Việt ở trong và ngoài nước, đã vận động, hỗ trợ xây dựng hàng nghìn tủ sách cho các em học sinh ở nhiều vùng nông thôn có sách sách đọc. 

Theo thống kê của Văn phòng UNESCO Hà Nội, từ năm 2007 tới nay, mặc dù nguồn ngân sách hạn hẹp và phải dựa vào nguồn sách đóng góp từ thiện, nhưng chương trình “Sách hóa nông thôn Việt Nam” đã đưa sách tới hơn 400.000 bạn đọc ở khu vực nông thôn, đồng thời xây dựng hơn 9.000 thư viện ở 26 tỉnh/ thành phố. 

Các hoạt động trong khuôn khổ chương trình “Sách hóa nông thôn Việt Nam” đã được UNESCO trao Giải thưởng Xóa mù chữ Quốc tế, Lễ trao giải thưởng đã diễn ra tại Lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế Xóa mù chữ (9/9 - theo giờ Hà Nội) tại Thủ đô Paris (Pháp).