Vào dịp tháng 8 hàng năm, gia đình cựu chiến binh Nguyễn Thông Từ, ở đường Trưng Nữ Vương (quận Hải Châu, TP Đà Nẵng) con cháu nội, ngoại lại sum họp đông đủ bên mâm cơm để ôn lại truyền thống của gia đình trong những năm đánh Mỹ. Năm nay, cũng vừa tròn 50 năm người chiến sĩ hải quân và nữ chiến sĩ tự vệ bưu điện năm xưa nên vợ nên chồng.
Gác lại việc riêng
Sau những tháng ngày tham gia kháng chiến chống Pháp, chiến sĩ Huỳnh Thông Từ, được điều động về Căn cứ 1 Hải quân tại Bãi Cháy (tỉnh Quảng Ninh) công tác. Ông được giao nhiệm vụ làm Trưởng tiểu ban xăng dầu Căn cứ. Từ kinh nghiệm ông tích lũy được trong chiến đấu, khi bắt tay vào công việc mới ông luôn chủ động tham mưu đề xuất cho thủ trưởng cấp trên nhiều biện pháp bảo đảm xăng dầu cho đơn vị hoạt động hiệu quả. Đối với các lực lượng tàu trực tiếp tham gia chiến đấu đều được bảo đảm nhanh chóng, giữ được yếu tố bí mật.
 Chiến đấu với máy bay Mỹ tại Hòn Gai, Quảng Ninh năm 1964. |
Ngoài công việc chính của người chiến sĩ xăng dầu, ông còn được giao nhiệm vụ nhận và chuyển thư từ, nhu yếu phẩm từ bưu điện về đơn vị. Cũng chính từ công việc này mà chàng trai đất Quảng đã dần “bén duyên” với cô nữ chiến sĩ tự vệ bưu điện vùng Mỏ. Ông Từ cho biết: Trong khói lửa của chiến tranh, chúng tôi tìm hiểu nhau nhưng cũng chưa biết ngày nào sẽ thành vợ, thành chồng. Vì cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước ngày một gay go ác liệt, mọi người đều gác lại việc riêng để hướng tới việc chung. Chúng tôi ở cách nhau không xa nhưng có lẽ “lần nào gặp nhau cũng vội”. Một tình yêu trải qua đầy khó khăn, thử thách. Chàng thanh niên Thông Từ và nữ nhân viên bưu điện xinh đẹp Thu Thủy lúc bấy giờ, “đã thề non, hẹn biển”, sau khi làm tròn nhiệm vụ thiêng liêng Tổ quốc giao sẽ tính chuyện trăm năm của mình.
Góp sức trong trận đánh
Vào lúc 13 giờ 30 phút ngày 5/8/1964, hàng chục các loại máy bay của Mỹ đánh phá các mục tiêu khu vực Quảng Ninh. Chúng tập trung tiêu diệt căn cứ hải quân của ta tại Bãi Cháy và các mục tiêu liên quan khác. Các bộ phận trên bờ và dưới tàu đều ở vị trí sẵn sàng đánh trả máy bay địch. Chiến sĩ Huỳnh Thông Từ đã nhanh chóng rời doanh trại, cơ động theo đường hào ra vị trí công sự bắn máy bay. Khi máy bay bổ nhào ông đã liên tục “nhả” mấy loạt đạn cùng các hỏa lực phòng không trên bờ và dưới tàu tạo thành lưới lửa đánh trả các máy bay của Mỹ. Những loạt đạn của ông đã góp phần cùng với các lực lượng khác làm nên chiến thắng.
Trên cùng mặt trận đánh Mỹ, nữ chiến sĩ tự vệ Nguyễn Thị Thu Thủy của Bưu điện Bãi Cháy là một trong hai người nữ điện báo viên đầu tiên của ngành Bưu chính Việt Nam, tham gia ngay từ trận đầu. Lúc máy bay Mỹ gầm rú mạnh, bà đang làm nhiệm vụ chia báo, công văn giấy tờ đã không quản ngại nguy hiểm nhanh chóng lên tầng trên hỗ trợ đồng nghiệp là chị Vi Thị Mến (người thứ 2 tham gia trận này). Trước tình hình căng thẳng lúc này, bảo đảm thông tin liên lạc cho lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh và các lực lượng càng phải khẩn trương và chính xác nhất. Để tín hiệu liên lạc yêu cầu nối mạng giữa lãnh đạo tỉnh, Bộ chỉ huy Quân sự, Quân khu Đông Bắc, lực lượng phòng không bảo vệ cảng, để nhận lệnh, truyền lệnh chỉ huy trong chiến đấu thì nhân viên tổng đài phải làm rất nhiều thao tác khẩn trương và tập trung cao độ mới hoàn thành nhiệm vụ.
Mặt khác, tổng đài của bà Thủy là tổng tài nhánh, khi liên lạc phải qua tổng trạm đặt tại Hòn Gai. Do ảnh hưởng từ các dải nhiễu, tiếng ồn dù đã đóng hết cửa nhưng chất lượng rất hạn chế, hầu hết phải tập trung cao độ mới nghe thấy được. Có những lúc lệnh chỉ huy chiến đấu phát ra, người nhận nghe rõ, chị em lại thu và phát lại tức thì. Cứ như thế, liên tục trong 45 phút chị em đã bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt của trận đánh góp phần vào sự thắng lợi chung.
Trọn niềm vui
Trong trận đánh máy bay Mỹ trên biển, trời khu vực Bãi Cháy, các lực lượng của ta đã chống trả quyết liệt và giành thắng lợi. Ông Huỳnh Thông Từ cùng với các lực lượng khác tham gia chiến đấu anh dũng được cấp trên khen thưởng và trao tặng huy hiệu chiến sĩ 5/8. Đây là một “kỷ vật” của người lính biển. Nữ chiến sĩ tự vệ bưu điện Nguyễn Thị Thu Thủy đã bảo đảm thông tin liên lạc kịp thời cho các lực lượng nhất là lực lượng hải quân, lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh. Trong trận đánh này bà đã trực tiếp góp phần cùng các lực lượng bắn cháy máy máy địch và bắt sống giặc lái đầu tiên trên bầu trời miền Bắc. Thành tích này đã cổ vũ động viên cán bộ, nhân viên ngành bưu điện toàn quốc thi đua lao động, sản xuất, bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt. Vinh dự lớn lao đến với bà ngày 2/9/1964 bà được gặp Bác Hồ tại Phủ Chủ tịch và được Bác trao tặng Huy hiệu Hồ Chí Minh.
Sau những ngày chiến đấu ác liệt, đến tháng 10/1964, Bưu điện Quảng Ninh và Căn cứ 1 Hải quân đã tổ chức đám cưới cho hai chiến sĩ Huỳnh Thông Từ và Nguyễn Thị Thu Thủy. Trong niềm vui chiến thắng dự đám cưới có đại diện của hai đơn vị, cùng lời cầu chúc cho hai người trăm năm hạnh phúc. Mái ấm gia đình của họ được vun đắp từ đây. Ngày giải phóng đất nước, người chiến sĩ hải quân xông pha trận mạc được nghỉ hưu và nữ chiến sĩ tự vệ bưu điện tiếp tục vào TP Đà Nẵng để xây dựng ngành. Ở tuổi xưa nay hiếm, ký ức về những ngày đánh Mỹ của vợ chồng ông bà vẫn là kỷ niệm đẹp nhất trong cuộc sống, đồng thời cũng là niềm tự hào cho con cháu trong dòng họ.
Vũ Hưởng - Ngọc Dương
