Từ khoảng 4 - 5 giờ sáng, đã có khá đông du khách thập phương về trẩy hội và dự lễ khai hội chùa Hương. 8 giờ sáng, tại sân chùa Thiên Trù, lễ khai hội chùa Hương 2019 bắt đầu với các hoạt động văn hóa nghệ thuật phong phú. Sau lời phát biểu khai mạc của lãnh đạo huyện Mỹ Đức, Thượng tọa Thích Minh Hiền, Trụ trì chùa Hương làm lễ dâng hương cầu quốc thái dân an, cầu cho một mùa lễ hội an toàn tại chính điện.
Sau lễ khai hội là lễ khai mạc triển lãm ảnh và giới thiệu cuốn sách ảnh Chùa Hương xưa nay. Đây là cuốn sách ảnh với nhiều tư liệu quý về chùa Hương, được chụp trong khoảng gần 100 năm qua (từ năm 1927 đến năm 2018). Cuốn sách có 155 ảnh màu và đen trắng, với những hình ảnh về cảnh đẹp và con người qua các thời kỳ lịch sử của chùa Hương.
Theo ghi nhận của phóng viên trong ngày đầu khai hội chùa Hương, công tác tổ chức lễ hội diễn ra khá tốt. Dù lượng khách đến chùa rất đông, nhưng khá trật tự, không có tình trạng chen lấn, xô đẩy. Dọc suối Yến, thuyền chở khách ra vào tuy đông, nhưng không xảy ra tình trạng tắc nghẽn. Vệ sinh trên suối Yến cũng như ở trong chùa đảm bảo khá tốt.
Trên các thuyền chở khách, BTC đã có bố trí phao cứu sinh, theo quy định, thuyền to 6 cái, thuyền nhỏ 3 cái, nhưng theo quan sát của phóng viên, các thuyền tuy có phao nhưng chưa đủ số lượng quy định, trong khi có thuyền chở tới gần 30 du khách.
Trao đổi về việc liệu số lượng phao cứu sinh có quá ít so với lượng khách trên thuyền, ông Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức, Trưởng BTC Lễ hội chùa Hương năm 2019 cho biết, tuy số lượng như vậy, nhưng lượng đò trên suối Yến đông, nếu như có xảy ra tai nạn, những thuyền khác xung quanh sẽ hỗ trợ, giúp đỡ. Bên cạnh đó, BTC cũng có xuồng cứu hộ thường trực và mực nước trên suối Yến không sâu, dòng nước không siết, nên cũng sẽ đảm bảo an toàn cho du khách.
Việc chèo kéo khách so với những năm trước có giảm, nhưng vẫn chưa triệt để. Ông Hậu cho biết, việc chèo kéo khách đi đò không diễn ra trên địa bàn Mỹ Đức, mà ở Hòa Bình, Hà Nam, nội thành Hà Nội vào. BTC đã làm việc với phòng Cảnh sát giao thông (Công an Hà Nội) và gắn thông tin cảnh báo ở các điểm dừng đỗ đèn đỏ, đề nghị du khách đi hội không nghe theo những người chèo kéo.
Trao đổi về công tác đổi mới lễ hội chùa Hương năm 2019, ông Nguyễn Văn Hậu cho biết, Lễ hội chùa Hương năm nào BTC lễ hội cũng cầu thị, lắng nghe ý kiến của các cơ quan truyền thông và nhân dân để công tác tổ chức lễ hội được tốt hơn. Năm nay, chùa Hương được công nhận là Di tích đặc biệt Quốc gia, nên công tác tổ chức cũng cần được nâng tầm cao hơn.
Cụ thể, về công tác an ninh trật tự, từ đường thủy, đường bộ đến khu vực trong chùa được đảm bảo. Bố trí khu vực bán hàng phù hợp với cảnh quan, đặc biệt quan tâm đến công tác an toàn thực phẩm cho du khách, bảo đảm vệ sinh môi trường cảnh quan xanh sạch đẹp. BTC lễ hội cũng bố trí nhiều biển báo đề nghị du khách ứng xử có văn hóa, văn minh khi tham gia lễ hội…
Đánh giá về những chuyển biến trong việc đi lễ của du khách thập phương, Thượng tọa Thích Minh Hiền, Trụ trì chùa Hương cho biết, khoảng 5 năm gần đây, dòng người đến trẩy hội chùa Hương đã ngày càng có ý thức hơn khi đi lễ chùa và tuân thủ theo những quy định trong chùa.
Về phần nghi lễ, mọi người đã hiểu đến nơi tôn nghiêm, vào chùa kính Phật hiếu Tăng, đó là sự biến chuyển rõ nét về ý thức của người dân khi đi lễ. Bên cạnh đó, bà con đã có ý thức hơn trong vấn đề rác thải, khi vào chùa không vứt rác bừa bãi như trước.
Tuy nhiên, vẫn còn có một số du khách phương xa đến chùa chưa có ý thức, mang đồ lễ không phù hợp, vứt rác không đúng nơi quy định, song sau khi được sự nhắc nhở của nhà chùa, được sự hướng dẫn của các Phật tử, bà con cũng đã nhận ra và có sự thay đổi, đó là điều rất đáng mừng.
