Theo Vườn Quốc gia Tràm Chim, hàng năm, vào đầu mùa khô, Vườn Quốc gia Tràm Chim tiến hành củng cố Ban Chấp hành phòng cháy, chữa cháy rừng và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên từ Ban Giám đốc Vườn, các Tổ chuyên môn, mời lãnh đạo UBND các xã vùng đệm tham gia thành viên (kèm theo số điện thoại, lập group zalo Ban Chấp hành để thông tin, liên lạc khi cần thiết).
Vườn Quốc gia Tràm Chim xác định công tác tuyên truyền là giải pháp căn cơ, lâu dài trong phòng ngừa cháy rừng. Năm 2026, đơn vị tiếp tục phối hợp với các ngành, chính quyền địa phương tổ chức các 15 lớp tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lâm nghiệp, phòng cháy chữa cháy rừng cho người dân vùng đệm, học sinh và các tổ chức liên quan với khoảng 1.070 lượt tham gia. Nội dung tuyên truyền tập trung vào nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi, không xâm nhập rừng trái phép, cùng tham gia bảo vệ rừng và tài nguyên thiên nhiên của Vườn. Trong tháng 4/2026, Vườn Quốc gia Tràm Chim phối hợp Chi cục Kiểm lâm và Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tổ chức 03 lớp huấn luyện kỹ năng chữa cháy rừng cho lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách, các Đội phòng cháy các xã xung quanh vùng đệm của Vườn.
Tuy mùa khô năm 2026 chưa gay gắt nhưng vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây cháy. Hiện, Vườn Quốc gia Tràm Chim có diện tích trên 7.300 ha, trải rộng trên nhiều xã vùng đệm, ranh giới tiếp giáp trực tiếp với khu dân cư và đất sản xuất nông nghiệp. Địa hình tương đối bằng phẳng nhưng phân tán, gây khó khăn cho công tác tổ chức lực lượng, tiếp cận hiện trường và triển khai phương tiện khi xảy ra cháy. Thêm vào đó, thảm thực bì dày, dễ cháy, các quần xã rừng tràm, đồng cỏ năng, lúa ma, cỏ ống... vào mùa khô tích tụ lượng vật liệu cháy lớn. Trong trường hợp xảy ra cháy, lửa lan nhanh trên diện rộng, tiềm ẩn nguy cơ cháy lớn, cháy phức tạp, đặc biệt trong điều kiện gió mạnh và nắng nóng kéo dài. Những năm gần đây, thời tiết diễn biến ngày càng cực đoan, mùa khô đến sớm, nắng nóng gay gắt, độ ẩm không khí thấp, làm gia tăng nguy cơ cháy rừng và kéo dài thời gian trực cao điểm phòng cháy chữa cháy rừng, tạo áp lực lớn cho lực lượng làm nhiệm vụ.
Chính vì vậy, Vườn Quốc gia Tràm Chim duy trì lực lượng trực phòng cháy, chữa cháy rừng 24/24 giờ trong cao điểm mùa khô; tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm cháy. Đồng thời, chủ động bơm nước bổ sung các phân khu A1, A2, A4, A5 để đảm bảo công tác phòng cháy, chữa cháy rừng và bảo tồn đa dạng sinh học; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động cộng đồng dân cư vùng đệm cùng tham gia bảo vệ rừng, thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện, thiết bị phòng cháy, chữa cháy rừng, đảm bảo sẵn sàng khi có tình huống xảy ra.
Ông Nguyễn Hồng Phong, Chủ tịch UBND xã Tràm Chim chia sẻ, xã Tràm Chim xác định công tác phối hợp bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và bảo tồn đa dạng sinh học là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Nội dung này đã được xã Tràm Chim và Vườn Quốc gia Tràm Chim phối hợp thực hiện theo Quy chế phối hợp số 939/QCPH-VQGTC-UBND ngày 17/9/2025. Bên cạnh đó, xã Tràm Chim tăng cường tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức bảo vệ rừng. Từ đầu năm đến nay, xã đã tổ chức 8 buổi tuyên truyền cho 250 lượt người dân, phối hợp thực hiện 7 lượt tuần tra chung với 42 lượt cán bộ, lực lượng tham gia tại các khu vực giáp ranh, trọng điểm có nguy cơ cháy cao. Đây là những kết quả cụ thể thể hiện tinh thần chủ động của địa phương trong mùa khô năm 2026. Đối với tình trạng chăn thả gia súc trái phép, UBND xã đã rà soát thực tế trên địa bàn và xác định không có hộ dân xã Tràm Chim chăn nuôi trâu thả rông trái phép vào Vườn Quốc gia, gây nguy cơ cháy rừng.
Ông Phạm Thành Ngại, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo các địa phương vùng đệm Vườn Quốc gia Tràm Chim cùng Vườn Quốc gia Tràm Chim, Công an tỉnh Đồng Tháp, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Tháp cùng các cơ quan liên quan phải rà soát lại phương án phòng cháy, chữa cháy phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp. Trong đó, các địa phương chú trọng phương án 4 tại chỗ để đảm bảo cơ động, kịp thời trong phòng cháy, chữa cháy rừng.
Việc bảo vệ động vật hoang dã như sếu đầu đỏ phải đi đôi với đảm bảo đa dạng sinh thái trong Vườn Quốc gia Tràm Chim để vừa tạo môi trường đa dạng cho các loài, vừa giữ được đàn sếu đại sứ thiên nhiên. Để hoạt động bảo tồn và giữ vườn đảm bảo, ông Phạm Thành Ngại cũng đề nghị Vườn Quốc gia Tràm Chim liên kết với Viện tre Việt Nam nhằm cung ứng nguồn nguyên liệu làm hàng rào khép kín Vườn Quốc gia, xây bức tường thành vững chắc trong bảo vệ rừng.
