Với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo, nền tảng số và các công cụ trợ lý ảo, mô hình doanh nghiệp siêu tinh gọn được kỳ vọng sẽ mở ra làn sóng khởi nghiệp mới, tạo thêm việc làm, gia tăng sức cạnh tranh và hình thành động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế Việt Nam.
Thúc đẩy mô hình doanh nghiệp siêu tinh gọn
Ông Phạm Đức Nghiệm, Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), cho biết một trong những điểm mới đáng chú ý nhất của Nghị quyết là thúc đẩy mô hình “doanh nghiệp một người” dựa trên nền tảng công nghệ số.
Theo ông Phạm Đức Nghiệm, trước đây để vận hành một doanh nghiệp ở quy mô tối thiểu cũng cần khoảng 5 nhân sự, bao gồm người điều hành, kế toán cùng các bộ phận chức năng khác. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ số, các nền tảng quản trị trực tuyến và trợ lý ảo, một cá nhân hoàn toàn có thể xây dựng và vận hành doanh nghiệp.
“Trước đây, tinh gọn nhất doanh nghiệp cũng cần 5 người. Nay với sự hỗ trợ của công nghệ, một cá nhân có thể phát triển mô hình doanh nghiệp một người”, ông Nghiệm nhấn mạnh.
Theo đại diện Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, việc tạo môi trường thuận lợi để mọi người đều có thể khởi nghiệp thông qua nền tảng công nghệ số chính là cách hiện thực hóa quan điểm “toàn dân khởi nghiệp”, một trong những trụ cột quan trọng của Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo.
Không chỉ mở rộng cơ hội làm giàu, mô hình này còn được kỳ vọng tạo ra lớp doanh nghiệp mới, linh hoạt, thích ứng nhanh với nền kinh tế số.
Song song với đó, Nghị quyết 86 cũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy, lan tỏa sâu rộng tinh thần khởi nghiệp với các giá trị cốt lõi như dám nghĩ, dám làm, chấp nhận rủi ro và khoan dung với thất bại, qua đó từng bước hình thành văn hóa đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội.
Một điểm đột phá khác được ông Phạm Đức Nghiệm đề cập là việc từng bước xây dựng sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Theo đó, Nghị quyết 86 được xem là cơ sở để hình thành và vận hành một kênh huy động vốn mới cho startup ngay từ giai đoạn đầu, giúp các dự án tiềm năng tiếp cận sớm với nhà đầu tư thiên thần, quỹ đầu tư mạo hiểm và thị trường vốn.
Cùng với đó, chiến lược cũng đặt mục tiêu phát triển hệ sinh thái tài chính đa tầng, từ quỹ đầu tư mạo hiểm cấp quốc gia, địa phương đến việc kết nối với các quỹ quốc tế và khu vực tư nhân.
Đáng chú ý, các sản phẩm tài chính mới như chứng khoán hóa, bảo lãnh, thế chấp tài sản vô hình, tài sản trí tuệ cũng sẽ từng bước được thúc đẩy.
Theo phân tích của cơ quan quản lý, việc Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi đã tháo gỡ nhiều nút thắt quan trọng, cho phép các kết quả nghiên cứu sau khi được bảo hộ có thể được định giá, góp vốn hoặc thế chấp, qua đó chuyển hóa tri thức thành nguồn lực tài chính thực chất cho doanh nghiệp.
Mục tiêu đến năm 2045 bình quân 35 người dân có một doanh nghiệp
Ngoài mô hình “doanh nghiệp một người”, Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển khoảng 5 triệu chủ thể kinh doanh, 10.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, xây dựng 45 hệ thống kết nối và đưa hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia vào nhóm 40 toàn cầu.
Cùng với đó, Việt Nam phấn đấu huy động khoảng 1,5 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm để cung cấp nguồn lực cho startup.
Tầm nhìn đến năm 2045, mục tiêu được đặt ra là bình quân khoảng 35 người dân có một doanh nghiệp; cứ 5.000 người dân có một doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; tổng vốn đầu tư mạo hiểm đạt khoảng 10 tỷ USD.
Theo ông Phạm Đức Nghiệm, dưới góc độ kinh tế, nếu bình quân 30–35 người dân có một doanh nghiệp, nền kinh tế có thể duy trì trạng thái năng động, tạo đủ việc làm và thúc đẩy đổi mới.
Ngược lại, nếu trên 60 người dân mới có một doanh nghiệp, nguy cơ thiếu việc làm sẽ gia tăng.
“Hiện nay, Việt Nam vẫn đang ở mức hơn 100 người dân mới có một doanh nghiệp. Đây là khoảng cách lớn cần được thu hẹp. Việc hình thành lực lượng doanh nghiệp đông đảo, linh hoạt, gắn với đổi mới sáng tạo sẽ là đòn bẩy chiến lược để gia tăng sức năng động cho toàn bộ nền kinh tế”, ông Nghiệm nhấn mạnh.
