Những con số "biết nói"
Theo báo cáo kết quả Chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2025 cho thấy Tây Ninh đạt 45,71 điểm, đứng ở vị trí 11/34 tỉnh, thành phố của cả nước.
Đánh giá về tầm quan trọng của chỉ số này, ông Đoàn Trung Kiên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chia sẻ: Tây Ninh có vị trí địa lý - kinh tế - chính trị đặc biệt quan trọng, nằm trên trục hành lang kinh tế Đông - Tây, là cửa ngõ kết nối vùng Đông Nam Bộ với Vương quốc Campuchia. Chỉ số PII không đơn thuần là một bảng xếp hạng, mà là bức tranh tổng thể, đa chiều phản ánh năng lực nội tại. Đây là công cụ quan trọng giúp tỉnh nhận diện đúng điểm mạnh để phát huy, điểm yếu để khắc phục, từ đó hoạch định chính sách phát triển thực chất và bền vững.
Thực tế, năm 2025, Tây Ninh đã đạt được những chỉ số kinh tế ấn tượng với tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 9,52%, đứng thứ 8 cả nước. Thu ngân sách vượt dự toán, đạt trên 52.000 tỷ đồng, đóng góp đáng kể vào sự phát triển chung của quốc gia. Những con số này chính là minh chứng sống động cho việc ứng dụng khoa học công nghệ vào quản trị và sản xuất.
Một trong những thuận lợi lớn nhất của Tây Ninh là sự đồng bộ về hệ thống thể chế và quyết tâm chính trị từ cấp cao nhất. Tỉnh đã ban hành Đề án số 1330 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2025 - 2030, xác định rõ doanh nghiệp là trung tâm của hệ sinh thái.
Theo ông Chu Thúc Đạt, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Tây Ninh đã đạt được kết quả khá toàn diện. Đặc biệt, tỉnh có nhiều chỉ số thành phần đạt điểm tuyệt đối như số lượng doanh nghiệp có chứng chỉ ISO hay đơn đăng ký nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp. Tây Ninh cũng là một trong những địa phương đi đầu trong việc ban hành các chính sách hỗ trợ sau khi Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025 có hiệu lực. Đây là tiền đề cực kỳ quan trọng để tỉnh bứt phá mạnh mẽ hơn trong giai đoạn 2026 - 2030.
Bên cạnh đó, hạ tầng số của tỉnh đã có bước tiến dài. 100% ấp, khu phố được phủ mạng di động và internet cáp quang, tạo điều kiện cho các ứng dụng công nghệ hiện đại len lỏi vào từng hộ gia đình và quy trình sản xuất của doanh nghiệp. Việc vận hành thông suốt các hệ thống như Tây Ninh Smart, Tây Ninh IOC đã giúp tỉnh ghi dấu ấn với giải thưởng Thành phố thông minh Việt Nam - châu Á 2025…
Những “điểm nghẽn” và giải pháp tháo gỡ
Dù đạt được thứ hạng cao, nhưng khi đi sâu vào phân tích các trụ cột của PII, Tây Ninh vẫn đối mặt với không ít thách thức. Nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển vẫn còn thiếu và yếu. Năng lực đổi mới sáng tạo của khối doanh nghiệp địa phương còn hạn chế. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa mạnh dạn đầu tư cho nghiên cứu, chuyển đổi công nghệ do rào cản về vốn và lo ngại rủi ro.
Ở góc độ cơ sở, ông Bùi Thanh Truyền, công chức Phòng Văn hóa - Xã hội xã Bình Thành, cho rằng, hiện nay nhiều người dân và doanh nghiệp trên địa bàn vẫn còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận các chương trình, đề án hỗ trợ về khoa học - công nghệ. Nguyên nhân chủ yếu do thông tin chưa được phổ biến rộng rãi, thủ tục còn phức tạp, khiến hiệu quả lan tỏa của các chính sách hỗ trợ chưa đạt như kỳ vọng. Cùng với đó, những người có sáng kiến, cải tiến kỹ thuật tại địa phương thường không am hiểu quy trình bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, dẫn đến thiệt thòi khi sản phẩm bị sao chép hoặc không thể thương mại hóa bài bản.
Để duy trì và nâng cao thứ hạng PII trong năm 2026 và những năm tiếp theo, UBND tỉnh Tây Ninh đã ban hành Kế hoạch số 2300 với những mục tiêu rất cụ thể. Một trong những giải pháp trọng tâm là việc hình thành và đưa vào vận hành Trung tâm đổi mới sáng tạo tỉnh Tây Ninh.
Theo bà Huỳnh Thị Hồng Nhung, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh, năm 2026 được xác định là năm tăng tốc thực hiện Nghị quyết 57 với phương châm “Hành động đột phá - Lan tỏa kết quả”. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh cam kết sẽ là đầu mối, hỗ trợ các ý tưởng sáng tạo ngay từ khi còn manh nha; nơi kết nối các nguồn lực, hỗ trợ doanh nghiệp thử nghiệm mô hình kinh doanh mới và chuyển giao công nghệ.
Đồng thời, Sở sẽ đẩy mạnh truyền thông để các chính sách hỗ trợ không chỉ nằm trên giấy mà phải tới người dân và doanh nghiệp. Tỉnh cũng đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số sẽ đóng góp khoảng 30% vào GRDP, đồng thời tăng chi cho nghiên cứu và phát triển lên mức 2% GRDP.
Việc phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành trong việc cải thiện các chỉ số thành phần PII (như Sở Giáo dục và Đào tạo lo về chất lượng con người, Sở Công Thương lo về hạ tầng công nghiệp...) thể hiện một cách tiếp cận quyết liệt của tỉnh.
Ngoài ra, sự đồng hành của các doanh nghiệp đóng vai trò quyết định đến thành công của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Những nền tảng công nghệ "made in Tây Ninh" đã và đang góp phần hiện thực hóa khát vọng kinh tế số của tỉnh.
Ông Nguyễn Hồ Bảo Linh, Giám đốc Công ty TNHH Đa truyền thông Vạn Hoa (đơn vị chủ quản 2 sàn thương mại điện tử cholonghoa.com và vieclamgap.vn tại Tây Ninh), cho rằng: Nghị quyết số 57-NQ/TW đã xác lập tư duy phát triển mới, lấy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm động lực trung tâm. Đây là định hướng rất phù hợp với thực tiễn tại Tây Ninh, khi địa phương đang chuyển mình mạnh mẽ trong thu hút đầu tư và phát triển kinh tế số.
Từ góc độ doanh nghiệp, việc triển khai các nền tảng như cholonghoa.com và vieclamgap.vn cho thấy chuyển đổi số không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao năng suất, mở rộng thị trường bất động sản và tối ưu kết nối cung - cầu lao động.
Nghị quyết cũng nhấn mạnh vai trò trung tâm của doanh nghiệp và người dân trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo điều kiện để doanh nghiệp địa phương mạnh dạn ứng dụng công nghệ, thử nghiệm mô hình kinh doanh mới. Do đó, cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đào tạo nguồn nhân lực số tại chỗ, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh.
Tây Ninh đang đứng trước những "bệ phóng" vững chắc từ thể chế và hạ tầng. Dù còn nhiều khó khăn về nguồn nhân lực và năng lực nội tại của doanh nghiệp, nhưng tư duy đổi mới và sự quyết liệt trong hành động sẽ là tiền đề để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
