Theo Wall Street Journal và Euronews.com ngày 18/2, trong bối cảnh viện trợ từ Mỹ sụt giảm kỷ lục, các quốc gia châu Âu đã thực hiện một bước tiến chiến lược khi tăng mạnh ngân sách hỗ trợ để duy trì năng lực phòng thủ cho Ukraine. Báo cáo mới nhất từ Viện Kinh tế Thế giới Kiel (IfW Kiel) cho thấy một sự dịch chuyển rõ rệt trong cơ cấu hỗ trợ quốc tế cho Kiev trong năm 2025.
Sự sụt giảm của Mỹ và phản ứng từ châu Âu
Theo IfW Kiel, viện trợ từ Mỹ dành cho Ukraine đã giảm mạnh tới 99% trong năm 2025 dưới thời chính quyền Trump. Để bù đắp phần lớn sự thiếu hụt này, các nước châu Âu đã "tăng mạnh" tổng mức hỗ trợ. Cụ thể, viện trợ quân sự của châu Âu trong năm 2025 đã tăng 67% so với mức trung bình giai đoạn 2022-2024.
Song song đó, hỗ trợ tài chính và nhân đạo cũng tăng 59%. Riêng Liên minh châu Âu (EU) đã đồng ý cung cấp khoản vay gần 107 tỷ USD vào tháng 12 năm ngoái, một nguồn lực quan trọng mà Kiev có thể linh hoạt sử dụng để hỗ trợ quân đội, khác biệt với các khoản hỗ trợ tài chính định danh trước đây.
Dù Mỹ ngừng viện trợ trực tiếp, chính quyền Trump vẫn sẵn sàng bán vũ khí. Các thành viên NATO không phải Mỹ đã chi hơn 4,3 tỷ USD để mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine, đặc biệt là các hệ thống phòng không. Đồng thời, Đan Mạch cùng ít nhất 10 quốc gia khác đã đóng góp tài chính trực tiếp giúp Ukraine tự sản xuất tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV).
Tại Đức, Berlin đã đóng góp khoảng 9 tỷ euro viện trợ quân sự trong năm 2025 (tăng 130% so với trung bình các năm trước). Dự kiến con số này sẽ tăng lên 11,55 tỷ euro vào năm 2026, tập trung vào pháo binh, xe bọc thép và thay thế các hệ thống phòng không Patriot.
Sự bất đối xứng trong nội bộ châu Âu
Ông Christoph Trebesch, người đứng đầu nhóm Theo dõi Hỗ trợ Ukraine tại IfW Kiel, cảnh báo về tình trạng "bất bình đẳng ngày càng gia tăng" khi gánh nặng viện trợ chỉ dồn vào một số ít quốc gia.
Nhóm dẫn đầu là: Đức (9 tỷ euro), Vương quốc Anh (5,4 tỷ euro), Thụy Điển (3,7 tỷ euro), Na Uy (3,6 tỷ euro) và Đan Mạch (2,6 tỷ euro). Các nước Bắc Âu đóng góp 1/3 viện trợ quân sự dù chỉ chiếm 8% GDP toàn khối. Các nước Nam Âu chỉ đóng góp 3% viện trợ quân sự dù chiếm tới 19% GDP của khối.
Sự hỗ trợ từ châu Âu đã giúp Ukraine giữ vững phòng tuyến tại các điểm nóng như Pokrovsk, khiến đà tiến của các lực lượng Nga trở nên chậm lại. Tuy nhiên, tổng ngân sách quân sự toàn cầu dành cho Ukraine vẫn đang ở mức thấp nhất kể từ khi xung đột nổ ra (thấp hơn 4% so với năm 2022).
Ukraine hiện đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt trầm trọng hệ thống đánh chặn Patriot do sự vắng mặt của Mỹ. Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh có trụ sở tại Mỹ, kể từ ngày 1/1 năm nay, Nga đã phóng hơn 7.000 UAV và ít nhất 266 tên lửa, nhắm mục tiêu kỷ lục vào hạ tầng năng lượng Ukraine.
Báo cáo kết luận rằng dù châu Âu đã ổn định được dòng tiền hỗ trợ, nhưng để đối phó với chiến dịch của Nga, Ukraine vẫn cần thêm vũ khí từ Mỹ.
