Chặn hàng lậu ở vùng biên

Bất chấp những nỗ lực ngăn chặn của các chiến sĩ biên phòng, từng đợt hàng lậu vẫn rình rập, nhăm nhe, áp sát biên giới và ồ ạt đổ về Việt Nam vào dịp cuối năm. Mưa nắng thất thường, cộng với cái lạnh đầu đông khiến “đêm trắng” chặn hàng lậu của các chiến sĩ biên phòng nơi biên giới càng thêm vất vả.

Hiểm nguy rình rập

7 giờ tối. Bữa cơm tối tại Đồn biên phòng Tân Thanh (Lạng Sơn) diễn ra nhanh hơn thường lệ. Tối nay, nghe nói có đợt hàng lậu tuồn về nên các chiến sĩ phải cấp tập, chuẩn bị đi tuần tra. Để mục sở thị những khó khăn vất vả của việc ngăn chặn hàng lậu tại vùng biên giới, chúng tôi đã theo chân các chiến sỹ biên phòng tại Cổng Trắng - địa danh vốn đã nổi tiếng từ lâu về vận chuyển hàng lậu và vượt biên trái phép của lao động Việt Nam.

Tại hầu hết các con đường mòn dọc đường biên giới giữa hai nước đều được đặt các biển cấm nhập cảnh trái phép . Lực lượng biên phòng thường xuyên tuần tra dọc tuyến đường mòn này.

12 giờ đêm, trời càng lúc càng lạnh buốt, kèm theo mưa phùn khiến quãng đường mòn xen giữa những vách đá núi lởm chởm trở thành những cái bẫy khổng lồ, nếu chẳng may trượt chân là mất mạng như chơi. Quãng đường mòn hơn 3 cây số từ quốc lộ 4 lên cột mốc 1103 dọc đường biên tại Cổng Trắng (thuộc địa phận trạm Kiểm soát Biên phòng Cốc Nam, Đồn Tân Thanh) tuy không dài nhưng cũng khiến cho những người trong đoàn mướt mồ hôi, nói không thành tiếng.

“Nguy hiểm là thế, nhưng dịp giáp Tết bất kể ngày hay đêm, trời mưa hay trời nắng, đội ngũ gùi hàng lậu lúc nào cũng chầu chực, chỉ chờ lực lượng biên phòng sơ hở là tìm cách luồn lách đưa hàng lậu qua biên”, các chiến sĩ kể với chúng tôi. Khi bị chặn đường mòn, nhiều người còn vác hàng len vào các vách núi tìm đường đưa hàng lậu về tập kết tại quốc lộ để đưa đi tiêu thụ.

Đứng cheo trên mỏm núi đá, tại cột mốc 1103, anh Khuất Duy Phúc, Đồn phó Đồn Biên phòng Tân Thanh nói với chúng tôi bằng giọng đã thấm mệt: “Không chỉ gặp khó khăn về địa hình núi đá, rắn rết, công tác chống hàng lậu đối mặt với muôn vàn rủi ro. Trời tối, địa hình xấu, trong khi đó dân vận chuyển hàng lậu khi bị phát hiện thường rất manh động, họ sẵn sàng dùng dùi cui điện, thậm chí là đất đá tấn công anh em chiến sĩ”.

Cũng theo anh Phúc, đa phần các đối tượng cầm đầu buôn hàng lậu không xuất đầu lộ diện mà chỉ thuê và cung cấp trang thiết bị vũ trang và trả tiền cho bà con sống ở khu vực biên giới đi gùi hàng. Có đoàn gùi hàng lậu lên tới cả trăm người. Ngoài việc gùi hàng họ còn cắt cử lực lượng bảo vệ mang theo dùi cui điện, giáo mác, đèn laze…, nhiều trang thiết bị còn hiện đại hơn cả lực lượng chức năng.

Tuy phải đối mặt với muôn vàn khó khăn và trở ngại như vậy, nhưng điều các chiến sĩ ở đây lo lắng trăn trở nhất không phải là bắt được bao nhiêu tấn hàng lậu, ngừa được bao nhiêu người vượt biên trái phép. “Bà con đi gùi hàng lậu đều là bà con mình cả, chính vì vậy mình có làm gì cũng phải để họ tin tưởng, nể phục”, anh Phúc tâm sự.

Cũng bởi tâm niệm ấy, hàng trăm chiến sĩ Đồn biên phòng Tân Thanh vẫn bất chấp khó khăn, hiểm nguy làm công tác bảo vệ biên giới, chống hàng lậu. Bởi “chống hàng lậu, cũng là một cách để bảo vệ bà con cả về tính mạng và tinh thần. Từ đó không để kẻ xấu lợi dụng” - anh Phúc chia sẻ.

Căng mình… ngừa hàng lậu

Anh Đào Công Ngọc, Trạm phó Trạm kiểm soát Cốc Nam cho biết: “Từ lâu Cổng Trắng đã là một điểm “nóng” về vượt biên trái phép và buôn bán hàng lậu. Dù đã triển khai nhiều biện pháp, nhưng lực lượng chức năng cũng chỉ có thể chặn được phần “ngọn” chứ không thể đào được tận “gốc”. Đặc biệt, thời điểm giáp Tết luôn là đợt “cao trào” nhằm ngăn chặn và trấn áp hàng lậu”.

Theo anh Ngọc, đoạn đường biên dài gần 8 km thuộc địa phận quản lý của Đồn biên phòng Tân Thanh hết sức hiểm trở. “Nếu có đi tuần cũng chỉ đi được 1/3 quãng đường. Lực lượng có hạn, cùng một lúc phải làm nhiều nhiệm vụ, vì vậy ngoài việc lập chốt, giăng dây thép kiểm soát theo kiểu phòng ngừa tại chỗ thì không còn cách nào khác”.

Trước đây, để chặn được hàng lậu, các chiến sĩ thường phải rất vất vả. Có khi vây bắt được số hàng lậu nhưng cũng không đủ quân để giữ hàng lậu. Đã vậy nhiều khi cũng không thể làm quyết liệt được. “Hơn 30 đồng chí được phân công, cắt cử thay phiên nhau thức trắng đêm để chặn hàng lậu. Tuy nhiên, sức người có hạn nên nhiều khi đã vây bắt được hàng lậu thì cũng không có người ngồi mà giữ số hàng lậu ấy được”, anh Ngọc trăn trở.

Cũng theo anh Ngọc: “Công tác chống hàng lậu vất vả và cơ cực lắm. Có khi đi đánh giặc còn sung sướng hơn, vì lúc căm thù có thể cầm súng mà bắn chết kẻ thù ngay, còn đi chống hàng lậu thì khác. Đa phần bà con dân bản mình là những người gùi hàng lậu. Chính vì thế, có muốn cũng không thể sử dụng bạo lực hay biện pháp mạnh để mà trấn áp được”.

Nói rồi anh Ngọc đưa chúng tôi qua một vòng quanh khu vực đường bờ biên Việt - Trung. Quanh địa phận cột mốc số 1103, nhẩm tính cũng có tới 5 đường mòn lớn nhỏ có đội ngũ khuân vác hàng lậu thường xuyên tập kết và vận chuyển hàng. Để ứng phó, Đồn biên phòng Tân Thanh, Trạm kiểm soát Cốc Nam cũng đã lập tới 3 chốt kiểm soát giăng quân trên toàn địa bàn để ứng phó.

Sau khi lập chốt kiểm soát tại 3 tuyến đường mòn trọng điểm là Thác Giữa, đường 316 và đường Hang Dơi tại Cốc Nam, lượng vận chuyển, buôn bán hàng lậu quanh khu vực này giảm hơn trước. Nhưng chặn đường này, các đối tượng gùi hàng lậu lại đi theo đường kia, nhiều lao động bất chấp cả tính mạng gùi những kiện hàng nặng hàng tạ men theo vách đá vượt biên.

“Thoát y” để uy hiếp cán bộ biên phòng

Từng nhiều năm làm công tác tuần tra, chặn hàng lậu dọc đường biên, quân nhân Hoàng Quốc Toản (Trạm kiểm soát biên phòng Cốc Nam) đã chứng kiến nhiều “chim lợn” và chị em bất chấp tính mạng để đi gùi hàng lậu. Nhiều đợt, lao động gùi hàng lậu tìm đủ mọi cách để chống đối: từ việc đánh trả, dùng dùi cui điện… cho tới những “chiêu độc khó đỡ” nhằm uy hiếp lực lượng chức năng.

“Có lần, tôi cùng đồng đội đi tuần phát hiện một vụ vận chuyển hàng lậu qua biên giới. Đội gùi hàng lậu toàn chị em phụ nữ. Khi lực lượng chức năng tiến sát, chị em liền chống đỡ bằng cách... thoát y và la lối om sòm để thị uy khiến anh em tôi một phen khiếp vía”, anh Toản kể.

“Những lần như vậy, anh em tôi dù ngượng đỏ cả mặt nhưng vẫn phải xông vào vừa kêu gọi bà con không được làm bậy vừa khống chế số hàng lậu. Nhiều lần như vậy rồi cũng thành quen, giờ thì dù có chuyện gì xảy ra thì anh em vẫn phải bơ đi mà làm nhiệm vụ thôi”, anh Toản cười, không giấu nổi sự thẹn thùng.

Với anh Khuất Duy Phúc, câu chuyện lao động gùi hàng lậu, xuất nhập cảnh trái phép, đi gùi hàng lậu cho đầu nậu đã trở thành chuyện “xưa như trái đất” ở khu vực giáp biên. “Biết thế, nhưng nhắc nhở nhiều cũng vậy. Có bắt, có xử phạt thì bà con cũng không có tiền để nộp phạt. Nhà nghèo, không có công ăn việc làm nên bị bắt hôm nay, ngày mai bà con lại vẫn đi gùi hàng lậu thôi”, anh Phúc trăn trở.

Đứng trên cột mốc 1103 dọc địa phận biên giới khu Cổng Trắng (Việt Nam) nhìn ra xa, có thế thấy những ánh đèn pin le lói dọc các vách núi đá. Ngay bên kia biên giới, cách chừng 10 mét là chợ Lũng Ngựa (thị trấn Bằng Tường, Quảng Tây, Trung Quốc) với hàng trăm người dân đang đứng, ngồi, đi lại, khuân vác, tập kết hàng đống hàng lậu cao ngất ngưởng.

Thừa nhận thực tế này, ông Hoàng Văn Điện, Chủ tịch UBND xã Tân Thanh cho biết dù đã có sự hợp tác trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân nhưng biên phòng cùng lực lượng công an xã, chính quyền địa phương cũng không thể quản lý được người gùi hàng lậu thuê. Đời sống bà con còn khó khăn, kêu gọi đi học nghề làm nông nghiệp thì bà con không làm bởi đi gùi hàng lậu cho thu nhập cao hơn. Cũng bởi suy nghĩ đó mà nhiều lao động khi gặp bất trắc không được bảo vệ, không biết kêu ai.

Quang Anh