Tại Thanh Hóa, Ban Chỉ đạo tỉnh và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh giữ vai trò chủ chốt trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Các tổ chức xã hội cũng tham gia bằng những phần việc phù hợp với điều kiện, khả năng. Trong đó, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa tập trung hỗ trợ thân nhân hoàn thiện thủ tục, kết nối phương tiện, kinh phí để đưa hài cốt người thân từ các nghĩa trang phía Nam về an táng tại quê nhà.
Hỗ trợ gia đình đưa liệt sĩ về quê
Đối với nhiều gia đình liệt sĩ, mong muốn đưa hài cốt người thân từ những nghĩa trang xa xôi về an táng tại quê nhà luôn thường trực. Khoảng cách địa lý, thủ tục hành chính và kinh phí cất bốc, vận chuyển khiến không ít gia đình gặp khó khăn, nhất là trường hợp thân nhân tuổi cao, điều kiện kinh tế hạn chế.
Thành lập tháng 3/2024, dù nguồn lực và cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa vận sự chung tay của các nhà hảo tâm, phối hợp với tổ chức liên quan hỗ trợ gia đình có nguyện vọng đưa hài cốt liệt sĩ về quê hương.
Theo thống kê, năm 2024, Hội hỗ trợ 16 gia đình di chuyển hài cốt liệt sĩ, trong đó, 12 trường hợp bằng đường sắt, 4 trường hợp bằng đường bộ. Năm 2025, có 32 gia đình được hỗ trợ, gồm 26 trường hợp bằng đường sắt và 6 trường hợp bằng đường bộ. Đến tháng 9/2026, Hội tiếp tục hỗ trợ 11 gia đình, trong đó, 9 trường hợp bằng đường sắt và 2 trường hợp bằng đường bộ.
Công việc của Hội chủ yếu là hướng dẫn thân nhân rà soát, đính chính thông tin trên bia mộ; liên hệ Sở Nội vụ địa phương nơi liệt sĩ đang an táng để xác minh thông tin phần mộ, hoàn thiện hồ sơ xin di chuyển hài cốt. Hội đồng thời kết nối với các tổ chức hỗ trợ gia đình liệt sĩ tại địa phương nơi có phần mộ để phối hợp chuẩn bị việc cất bốc.
Đối với trường hợp di chuyển bằng tàu hỏa, Hội phối hợp Văn phòng đại diện khu vực miền Nam của Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam hỗ trợ thân nhân phương tiện đi lại, nơi ăn nghỉ và các thủ tục tại nghĩa trang. Sau khi cất bốc, hài cốt được bố trí nơi an vị trang trọng tại ga Sài Gòn, chờ chuyến tàu về ga Thanh Hóa. Thông qua chương trình phối hợp giữa Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam với Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam, mỗi gia đình được miễn 2 vé tàu giường nằm từ ga Sài Gòn về ga Thanh Hóa. Tùy từng trường hợp, thân nhân còn được hỗ trợ toàn bộ hoặc một phần kinh phí cất bốc, vận chuyển. Nhờ sự hướng dẫn và kết nối này, các gia đình giảm bớt khó khăn trong quá trình chuẩn bị thủ tục, tổ chức chuyến đi và đón nhận hài cốt tại quê nhà.
Bà Phạm Thị Vương, chị dâu liệt sĩ Lê Viết Hào, quê phường Đông Quang chia sẻ, trước đây, gia đình gặp khó khăn trong việc tìm hiểu thủ tục, liên hệ cơ quan, đơn vị nơi liệt sĩ an táng. Được Hội hướng dẫn, hỗ trợ, gia đình từng bước hoàn thiện giấy tờ, phối hợp cất bốc và đưa hài cốt người thân về quê. Sau nhiều năm mong đợi, gia đình đã thực hiện được tâm nguyện đón liệt sĩ trở về an nghỉ trên mảnh đất quê hương.
Cùng chung niềm xúc động, ông Ứng Văn Chiên, thân nhân liệt sĩ Ứng Văn Lệ, phường Đông Quang cho biết, sự hỗ trợ của Hội giúp gia đình thuận lợi hơn trong việc chuẩn bị hồ sơ, kết nối các đơn vị liên quan và tổ chức đưa hài cốt liệt sĩ về quê an táng.
Các gia đình liệt sĩ bày tỏ lòng biết ơn trước sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và địa phương, trong đó, có Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa dành cho thân nhân gia đình liệt sĩ, đồng thời khẳng định, đây là sự tri ân sâu sắc và ý nghĩa, thiết thực nhất dành cho thân nhân gia đình chính sách, người có công với cách mạng.
Trường hợp hai liệt sĩ Lê Viết Hào và Ứng Văn Lệ là một kỷ niệm đáng nhớ đối với Hội. Cùng quê xã Đông Nam, huyện Đông Sơn (cũ), nay là phường Đông Quang, hai liệt sĩ khác thôn nhưng cùng nhập ngũ vào một đơn vị, cùng tham gia chiến đấu trên một mặt trận và cùng hy sinh năm 1984. Đặc biệt, cả hai đều hy sinh vào ngày 27, cách nhau 3 tháng, sau đó, được quy tập, an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82, huyện Tân Biên (cũ), tỉnh Tây Ninh.
Ngày 18/10/2024, hài cốt hai liệt sĩ được đưa về quê hương trên cùng một chuyến tàu. Cấp ủy, chính quyền, nhân dân và gia đình tổ chức lễ đón nhận, truy điệu, an táng tại nghĩa trang liệt sĩ phường Đông Sơn, với sự tham gia của Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam và Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa.
Đại tá Hoàng Văn Hanh, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa cho biết, đây là một trong những kỷ niệm sâu sắc trong quá trình hoạt động của Hội. Việc hai người đồng đội cùng quê được trở về trên một chuyến tàu sau nhiều năm nằm lại nơi chiến trường khiến những người tham gia hỗ trợ rất xúc động, đồng thời thêm trân trọng công việc mình đang làm.
Một trường hợp khác là liệt sĩ Lê Thái Cơ, quê thôn Sơn Thắng, xã Nguyên Bình, huyện Tĩnh Gia (cũ), nay là tổ dân phố Nguyên Bình, phường Đào Duy Từ. Liệt sĩ sinh ngày 10/2/1955, nhập ngũ năm 1972, là y tá thuộc Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320, Quân đoàn 3; hy sinh ngày 6/2/1978 tại chiến trường biên giới Tây Nam. Phần mộ được quy tập, an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82, tỉnh Tây Ninh. Thông qua sự hướng dẫn của Hội, thân nhân liệt sĩ từng bước hoàn thiện thủ tục, đưa hài cốt người thân về an táng tại quê nhà.
Góp sức lan tỏa phong trào tri ân
Đánh giá về hoạt động của Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa, ông Đỗ Văn Mười, Trưởng phòng Người có công, Sở Nội vụ tỉnh Thanh Hóa cho biết, tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ trọng tâm do Ban Chỉ đạo tỉnh chỉ đạo, trong đó, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh giữ vai trò chủ lực. Sự tham gia của các tổ chức như Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh dù ở phạm vi và quy mô phù hợp điều kiện thực tế cũng góp phần hỗ trợ thân nhân, chia sẻ khó khăn trong quá trình thực hiện nguyện vọng đưa người thân về quê hương, qua đó, thể hiện trách nhiệm của tổ chức xã hội đối với công tác đền ơn đáp nghĩa.
Ngoài hoạt động hỗ trợ di chuyển hài cốt, gần 3 năm qua, Hội trao tặng hàng trăm suất quà, hỗ trợ xây dựng 5 nhà và sửa chữa 2 nhà tình nghĩa cho các Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng, thân nhân liệt sĩ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh.
Hướng tới năm 2027, kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), Hội xác định tiếp tục duy trì các hoạt động theo tôn chỉ, mục đích của Điều lệ Hội; hưởng ứng Chiến dịch 500 ngày đêm thông qua chương trình “Đưa các anh về với quê hương”. Trọng tâm là hỗ trợ các gia đình có nguyện vọng di chuyển hài cốt liệt sĩ, nhất là hướng dẫn thủ tục, kết nối phương tiện và vận động kinh phí.
Hội tiếp tục phối hợp tìm kiếm, kết nối thông tin về liệt sĩ; hỗ trợ thân nhân đính chính thông tin trên bia mộ, giải mã ký hiệu, phiên hiệu đơn vị trong thời chiến, thu thập mẫu ADN phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Các hoạt động thăm hỏi, tặng quà gia đình chính sách, vận động xây dựng, sửa chữa nhà tình nghĩa tiếp tục được triển khai theo nguồn lực huy động. Hội dự kiến phối hợp với Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh vận động các chùa dành không gian thờ cúng liệt sĩ, góp phần gìn giữ đạo lý tri ân.
Lễ cất bốc và tiễn liệt sĩ Lê văn Lực, quê xã Cẩm Tân (Thanh Hóa) tại Nghĩa trang liệt sỹ Châu Thành (Tây Ninh) về an táng tại quê nhà.
Đại tá Hoàng Văn Hanh, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Thanh Hóa cho biết, Hội tập trung thực hiện những phần việc thiết thực, phù hợp nguồn lực hiện có; tiếp tục vận động tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm chung tay hỗ trợ thân nhân liệt sĩ và chăm lo gia đình chính sách. Dù quy mô hoạt động còn khiêm tốn, Hội mong muốn góp một phần công sức để các gia đình vơi bớt khó khăn, sớm thực hiện được nguyện vọng đưa người thân trở về quê hương.
Mỗi hài cốt liệt sĩ được đưa về quê không chỉ là niềm an ủi đối với gia đình sau nhiều năm mong đợi mà còn góp phần làm ấm lòng những người ở lại. Bằng những việc làm phù hợp với khả năng, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa đang góp thêm một nhịp cầu nghĩa tình trên hành trình tri ân những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
