Nghiên cứu do Đại học Monash (Australia) chủ trì, được công bố trên tạp chí Nature Ecology & Evolution, đã phân tích 6.182 ghi nhận về sự thay đổi phạm vi phân bố của 1.758 loài bướm trên toàn thế giới.
Trưởng nhóm nghiên cứu Shawan Chowdhury, Giám đốc Phòng thí nghiệm Sinh thái học Biến đổi toàn cầu thuộc Đại học Monash, cho biết các loài bướm đang dịch chuyển phạm vi sinh sống trên tất cả các châu lục nơi chúng tồn tại. Trong đó, biến đổi khí hậu nổi lên như một yếu tố chi phối đang định hình lại những nơi loài vật có thể sinh tồn.
Theo ông Chowdhury, hành vi của bướm là những "chỉ báo cảnh báo sớm" về các thay đổi sinh thái. Việc phạm vi phân bố của chúng thay đổi mạnh mẽ cho thấy những biến động sâu sắc đang diễn ra trong các hệ sinh thái trên toàn cầu.
Kết quả nghiên cứu cho thấy 80% số loài bướm trong bộ dữ liệu đã mở rộng phạm vi phân bố, thường là do chúng di chuyển tới những khu vực mới có điều kiện phù hợp hơn khi nhiệt độ tăng. Trong khi đó, 27% số loài bị thu hẹp phạm vi sinh sống và 22% có sự thay đổi về độ cao phân bố.
Các nhà khoa học cảnh báo những loài bướm nhiệt đới đặc biệt dễ bị tổn thương, do chúng vốn đã sinh sống trong môi trường có nhiệt độ gần giới hạn với khả năng chịu nhiệt của chúng. Do đó, chỉ một mức tăng nhiệt độ nhỏ cũng có thể đẩy các loài này vượt quá khả năng thích nghi, nhất là tại những khu vực môi trường sống bị chia cắt do thay đổi mục đích sử dụng đất.
Nghiên cứu cũng chỉ ra những khoảng trống lớn trong công tác giám sát đa dạng sinh học, đặc biệt tại Trung Phi, Đông Nam Á, New Guinea và lưu vực Amazon - những khu vực được xem là điểm nóng đa dạng sinh học toàn cầu.
Ông Chowdhury kêu gọi tăng cường hợp tác giám sát trên phạm vi quốc tế, nhất là tại các vùng nhiệt đới, nhằm theo dõi tốt hơn sự dịch chuyển của các loài và hỗ trợ thực hiện các mục tiêu trong Khuôn khổ Đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh-Montreal.
