Cảnh báo nguy cơ ảnh giả từ AI làm 'vẩn đục' dòng chảy lịch sử nhân loại

Thời gian gần đây, nhiều bức ảnh đen trắng được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội mà thoạt nhìn giống như những ảnh tư liệu lịch sử thật. Nhưng thực ra, đây là những sản phẩm của trí tuệ nhân tạo (AI) và các nhà nghiên cứu lo ngại chúng sẽ làm “vẩn đục” dòng chảy lịch sử của con người.

Trong số những bức ảnh được tạo ra sử dụng công cụ Midjourney, có nhiều ảnh giả mạo mô tả thời điểm Jack Ruby bắn chết Lee Harvey Oswald - nghi phạm ám sát cựu Tổng thống Mỹ John F. Kennedy năm 1963, hay ảnh về vụ nổ bom nguyên tử tại thành phố Hiroshima (Nhật Bản) năm 1945 và thậm chí là ảnh về Đấu trường La Mã thời cổ đại…

Nhà sử học Hà Lan, bà Jo Hedwig Teeuwisse cho rằng “AI đã gây ra cơn sóng thần về lịch sử giả mạo, đặc biệt là hình ảnh”. Một số trường hợp còn tạo ra phiên bản AI của một bức ảnh cũ thật, nhất là những ảnh gốc rất nổi tiếng.

Họa sĩ Marina Amaral cho biết các đối tượng thường nhắm vào những sự kiện xảy ra cách đây rất lâu hoặc những thời khắc không được lưu trữ tư liệu đầy đủ. Điều này gây ra nguy cơ hình ảnh sai lệch được chấp nhận rộng rãi và theo thời gian có thể “bóp méo” sự hiểu biết của chúng ta về lịch sử và làm giảm niềm tin của công chúng đối với những bức ảnh tư liệu - vốn là nguồn đáng tin cậy để tìm hiểu về quá khứ.

Mặc dù vậy, các chuyên gia tin rằng chỉ cần quan sát kỹ vẫn có thể phân biệt được ảnh giả mạo với ảnh tư liệu lịch sử thật. Bức ảnh do AI tạo ra thường có những sự cố rõ rệt: Có hơn 5 ngón tay trên một bàn tay, thiếu các chi tiết như thiếu cánh quạt trên máy bay của anh em nhà Wright.

Bà Amaral lưu ý các bức ảnh do AI tạo ra có thể tái tạo lại diện mạo, nhưng thiếu yếu tố con người, mục đích, lý do đằng sau các lựa chọn của nhiếp ảnh gia.

Còn bà Teeuwissen đánh giá những bức ảnh thật được người thật tạo ra và thường có thứ gì đó mất nét hoặc ai đó vô tình trông có vẻ ngờ nghệch, lớp trang điểm xấu,… Tuy nhiên, nhà sử học này cảnh báo “chỉ là vấn đề thời gian” trước khi chất lượng của hình ảnh AI khiến người xem khó phân biệt được thật giả bằng mắt thường. Đây là một viễn cảnh "nguy hiểm" sẽ khiến thông tin sai lệch phát tán tràn lan.

Nguyễn Hằng (TTXVN)

Dành cho bạn

Bỉ: Thử nghiệm giao hàng bằng drone

Bỉ: Thử nghiệm giao hàng bằng drone

Trong khi Walmart đã giao thành công kiện hàng thứ một triệu bằng drone tại bốn bang của Mỹ từ hồi tháng 5 và Amazon đang chuẩn bị mở rộng dịch vụ giao hàng trên không tới gần 500 thành phố, thì Bỉ cũng đang dần bắt kịp xu hướng này với những bước đi thận trọng hơn.

Biến hạ tầng khoa học thành ‘nhà máy tạo công nghệ’

Biến hạ tầng khoa học thành ‘nhà máy tạo công nghệ’

Hạ tầng khoa học chỉ thực sự tạo ra năng lực công nghệ quốc gia khi không dừng ở phục vụ nghiên cứu mà trở thành hệ thống biến tri thức thành công nghệ, nguyên mẫu và sản phẩm. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy Việt Nam nên chuyển từ đầu tư phòng thí nghiệm sang xây dựng “nhà máy tạo công nghệ”.

'Vùng lõm sóng' sẽ kết nối bằng vệ tinh

'Vùng lõm sóng' sẽ kết nối bằng vệ tinh

Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã phối hợp với Công ty TNHH Starlink Services Việt Nam bàn giao thiết bị đầu cuối và dịch vụ vệ tinh Starlink cho các địa phương, nhằm hỗ trợ kết nối kịp thời cho các thôn lõm sóng.

Lấy làm chủ công nghệ chiến lược để đào tạo nhân lực

Lấy làm chủ công nghệ chiến lược để đào tạo nhân lực

Phát triển nhân lực công nghệ chiến lược không nên chỉ dừng ở mở ngành, tăng chỉ tiêu hay gửi người đi đào tạo. Kinh nghiệm Trung Quốc, Hàn Quốc cho thấy hướng hiệu quả hơn là đưa học viên trực tiếp tham gia quá trình nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ, qua đó đồng thời tạo ra công nghệ và hình thành đội ngũ có khả năng làm chủ công nghệ.