Ngày 16/9, Bộ Ngoại giao Nam Phi công bố tuyên bố chung của ngoại trưởng nước này cùng 15 quốc gia khác, bày tỏ quan ngại về sự an toàn của Đoàn tàu nhân đạo Global Sumud Flotilla (GSF) đang hướng tới Gaza. Đoàn tàu này xuất phát từ Barcelona (Tây Ban Nha) ngày 1/9, gồm hàng chục tàu thuyền với hàng trăm nhà hoạt động từ 44 quốc gia, với mục tiêu phá thế phong tỏa của Israel và đưa hàng cứu trợ nhân đạo đến Gaza.
Danh sách các quốc gia ký tên trong tuyên bố chung gồm Bangladesh, Brazil, Colombia, Indonesia, Ireland, Libya, Malaysia, Maldives, Mexico, Pakistan, Qatar, Oman, Slovenia, Tây Ban Nha, Nam Phi và Thổ Nhĩ Kỳ. Trong tuyên bố, các ngoại trưởng nhấn mạnh: “Chính phủ các quốc gia chúng tôi cùng hướng tới hai mục tiêu – hòa bình và hỗ trợ nhân đạo, song song với việc tôn trọng luật pháp quốc tế, trong đó có cả luật nhân đạo quốc tế”.
Tuyên bố kêu gọi các bên liên quan tôn trọng luật pháp quốc tế và tránh mọi hành động bạo lực hay bất hợp pháp chống lại đoàn tàu. Tuyên bố cảnh báo rằng những vi phạm – như tấn công trên vùng biển quốc tế hay giam giữ trái phép – sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý.
Trong khi đó, Văn phòng Điều phối các vấn đề nhân đạo Liên hợp quốc (OCHA) cho biết tình hình tại Dải Gaza đang xấu đi nhanh chóng. Chỉ trong hai ngày 14 - 15/9, gần 48.000 người phải rời bỏ nhà cửa, nâng tổng số lượt di dời từ giữa tháng 8 đến nay lên hơn 190.000 người.
Pháo kích và không kích tiếp tục dội xuống thành phố Gaza và các khu vực lân cận. Quân đội Israel tái khẳng định đây là “vùng chiến sự nguy hiểm”, yêu cầu dân thường rời xuống phía Nam Wadi Gaza.
Theo OCHA, hệ thống y tế đang trên bờ vực sụp đổ: ngân hàng máu và phòng xét nghiệm gần như cạn kiệt, nhiều cơ sở y tế có nguy cơ đóng cửa trong vài ngày tới. Hiện chỉ còn 50% số trạm y tế của Cơ quan cứu trợ người tị nạn Palestine của Liên hợp quốc (UNRWA) tại thành phố Gaza còn hoạt động. Các đoàn cứu trợ chở nhiên liệu và thuốc men liên tục bị trì hoãn hoặc hủy bỏ vì tình trạng mất an ninh, kẹt xe và cướp bóc, khiến hàng cứu trợ không thể đến tay người dân cần nhất.
Theo phóng viên TTXVN tại Praha, Tổng thống CH Séc Petr Pavel ngày 16/9 đã tiếp cựu Tổng thống Israel Reuven Rivlin tại Lâu đài Praha để thảo luận về tình hình Trung Đông. Đây là chuyến thăm cá nhân của ông Rivlin, người từng giữ cương vị Tổng thống Israel giai đoạn 2014–2021.
Cuối tháng trước, Tổng thống Pavel cũng đã điện đàm với Tổng thống đương nhiệm Israel Yitzhak Herzog về khủng hoảng nhân đạo tại Gaza. Trong cả hai cuộc trao đổi, nhà lãnh đạo Séc bày tỏ lo ngại về lập trường cứng rắn của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, cho rằng điều này có thể ảnh hưởng tới mức độ ủng hộ dành cho Israel từ các đồng minh, trong đó có Séc. Tuy nhiên, ông Pavel cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải gây sức ép với phong trào Hamas để buộc nhóm này trả tự do cho những con tin còn bị giam giữ.
