Theo báo chí Anh ngày 15/9, Thủ tướng Canada Mark Carney cho rằng việc tăng cường quan hệ kinh tế với châu Âu sẽ giúp cả hai bên nâng cao khả năng ứng phó trước biến động, giảm phụ thuộc vào bên ngoài và thúc đẩy tăng trưởng.
Ông Carney dự kiến tới Strasbourg (Pháp) và phát biểu trước Nghị viện châu Âu vào ngày 17/9. Chuyến đi diễn ra giữa lúc quan hệ thương mại Canada và Mỹ xấu đi nhanh chóng, với các biện pháp áp thuế trả đũa được hai bên triển khai trong những tuần gần đây.
Các cuộc đàm phán thương mại giữa Ottawa và Washington đã đổ vỡ vào tháng 8/2026. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã chỉ trích ông Carney và gọi Canada là bang thứ 51 của Mỹ, làm dấy lên làn sóng phẫn nộ tại Canada.
Thúc đẩy quan hệ sâu rộng hơn với EU
Trong cuộc phỏng vấn với báo chí Anh, ông Carney kêu gọi 10 trong số 27 nước thành viên EU chưa phê chuẩn thỏa thuận thương mại ký với Canada năm 2017 sớm hoàn tất thủ tục này.
Trên thực tế, thỏa thuận đã được áp dụng tạm thời, kể cả tại những nước chưa phê chuẩn, song vẫn vấp phải sự phản đối do lo ngại nông sản Canada có thể ảnh hưởng đến nông dân châu Âu. Theo ông Carney, quan hệ hai bên có thể được mở rộng đáng kể nếu tất cả thành viên EU chính thức thông qua thỏa thuận.
Canada và EU đang hướng tới nhiều thỏa thuận mới trong các lĩnh vực thương mại, an ninh, quy định, nguyên liệu thô thiết yếu, năng lượng, công nghệ sạch, nới lỏng thị thực và hệ thống tài chính. Hai bên dự kiến họp tại Montreal vào tháng 10 để thúc đẩy các cuộc thảo luận.
Thủ tướng Canada cho rằng tăng cường liên kết với châu Âu là hướng đi phù hợp trong bối cảnh thế giới ngày càng bất ổn. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc Ottawa mở rộng quan hệ với EU, Trung Quốc và các đối tác khác không nhằm đối đầu với Mỹ, đối tác thương mại lớn nhất của Canada.
Nhà lãnh đạo Canada thời gian qua đã tích cực thu hút vốn từ Trung Quốc và Ấn Độ. Tại Diễn đàn Kinh tế thế giới ở Davos, ông cũng kêu gọi các cường quốc tầm trung phối hợp ứng phó với những thay đổi sâu sắc của trật tự quốc tế do Mỹ chi phối.
Ông Carney cũng bác bỏ quan điểm của Washington cho rằng Ottawa đang xích lại gần Bắc Kinh. Ông lưu ý Tổng thống Trump cũng đang chuẩn bị đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm cấp nhà nước trong thời gian tới, đồng thời cho rằng mức độ hợp tác giữa Mỹ và Trung Quốc sâu rộng hơn nhiều so với quan hệ Canada và Trung Quốc.
Trước chuyến thăm châu Âu, ông Carney sẽ chủ trì một hội nghị đầu tư tại Toronto với sự tham dự của các tập đoàn tài chính Phố Wall, doanh nghiệp Trung Quốc và nhiều nhà đầu tư quốc tế. Ottawa muốn giới thiệu Canada như một điểm đến ổn định giữa lúc căng thẳng thương mại gia tăng và các liên minh lâu năm trên thế giới đứng trước nhiều xáo trộn.
Chính phủ Canada kỳ vọng hội nghị có thể mở đường cho khoảng 1.000 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài trong vòng 5 năm. Hơn 150 dự án thuộc các lĩnh vực khai khoáng, năng lượng và trí tuệ nhân tạo sẽ được giới thiệu với các nhà đầu tư. Theo ông Carney, Canada có lợi thế nhờ giữ cam kết và tạo dựng được lòng tin, yếu tố ông xem là đặc biệt quý giá trong môi trường kinh tế hiện nay.
Trong chuyến công du châu Âu, ông Carney dự kiến tới Anh gặp Thủ tướng Andy Burnham. Dù quan hệ với Washington đang căng thẳng, nhà lãnh đạo Canada vẫn để ngỏ khả năng nối lại đàm phán và cho biết Ottawa sẽ trở lại bàn thương lượng khi xuất hiện cơ hội thích hợp.
