Trao đổi tại Họp báo tình hình kinh tế - xã hội quý II và 6 tháng đầu năm 2026 do Cục Thống kê tổ chức, bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng Ban Thống kê dịch vụ và giá cho biết, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều khó khăn và bất định, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng tích cực, cho thấy khả năng thích ứng của doanh nghiệp và sức chống chịu của nền kinh tế.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 266,5 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước; trong khi kim ngạch nhập khẩu đạt 283,2 tỷ USD, tăng 33,4%. Do nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu nên cán cân thương mại hàng hóa trong trạng thái nhập siêu 16,7 tỷ USD. Tuy nhiên, để đánh giá đúng ý nghĩa của diễn biến này, cần nhìn vào cơ cấu nhập khẩu thay vì chỉ nhìn vào con số nhập siêu.
Số liệu thống kê cho thấy, nhập khẩu tư liệu sản xuất trong 6 tháng đầu năm chiếm 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu. Nhập khẩu tăng chủ yếu tập trung ở nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, nguyên nhiên vật liệu và các tư liệu sản xuất phục vụ hoạt động chế biến, chế tạo.
Đây đều là những nhóm hàng đầu vào của sản xuất chứ không phải là hàng hóa phục vụ tiêu dùng cuối cùng. Chẳng hạn, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục là nhóm hàng nhập khẩu lớn nhất trong 6 tháng với tốc độ tăng 62% so với cùng kỳ năm trước; máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng cũng tăng cao 22,9%.
Những con số trên cho thấy doanh nghiệp đang chủ động nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện và máy móc để mở rộng sản xuất, đáp ứng các đơn hàng xuất khẩu trong thời gian tới cũng như nhu cầu đầu tư của nền kinh tế. Do đó, ở một góc độ nhất định, nhập siêu hiện nay còn phản ánh niềm tin của doanh nghiệp vào triển vọng sản xuất và xuất khẩu trong những tháng cuối năm, bà Nguyễn Thu Oanh cho biết.
Bên cạnh đó, cơ cấu xuất khẩu 6 tháng đầu năm cũng cho thấy hoạt động sản xuất của Việt Nam vẫn duy trì được động lực tăng trưởng. Nhiều nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục tăng khá, đặc biệt là nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng 49,1%; máy móc, thiết bị và dụng cụ, phụ tùng tăng 23,6%.
Bà Nguyễn Thu Oanh nhận định, nhập siêu trong giai đoạn này chưa phải là tín hiệu đáng lo ngại khi chủ yếu đến từ nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên liệu phục vụ sản xuất. Điều quan trọng là tiếp tục nâng cao năng lực sản xuất trong nước, phát triển công nghiệp hỗ trợ, tăng tỷ lệ nội địa hóa và đa dạng hóa thị trường xuất nhập khẩu để nâng cao tính bền vững của hoạt động ngoại thương trong dài hạn.
