Ông Nguyễn Thanh Tuấn, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long cho biết, Cái Ngang trước đây là tên một con rạch nhỏ chảy qua các xã thuộc huyện Tam Bình.
Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Cái Ngang trở thành một căn cứ chiến lược quan trọng của cách mạng; là nơi lãnh đạo, tiếp nhận chỉ thị, tiếp nhận thuốc men và hàng hóa từ Sài Gòn - Chợ Lớn về phân phối cho các tỉnh miền Tây.
Năm 1966, Tỉnh ủy Cửu Long (hiện nay là Vĩnh Long) chọn Cái Ngang làm khu căn cứ chiến lược chủ yếu và chuyển hẳn về đây để làm việc vào năm 1967. Trong thời gian dài, Mỹ - Ngụy càn quét vào khu Căn cứ Cái Ngang để tiêu diệt nhưng đều thất bại.
Năm 2001, di tích lịch sử Căn cứ Cái Ngang được phục dựng trên diện tích 5ha, gồm: bãi lửa, cầu chông, chốt bảo vệ, nhà thường trực năm 1967, nhà thường trực năm 1973, hệ thống hầm trú ẩn, nhà thông tin, hệ thống công sự chiến đấu… Thời gian qua, Căn cứ Cái Ngang đã đón trên 200 nghìn lượt khách tham quan, bình quân mỗi năm đón 18 nghìn lượt khách.
Hiện nay, đây là nơi được nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan và tìm hiểu và cũng là địa chỉ để các cơ quan, tổ chức đoàn, đội chọn làm nơi sinh hoạt truyền thống, hành quân dã ngoại về nguồn.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Lữ Quang Ngời, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long cho biết, trong thời gian tới tỉnh Vĩnh Long sẽ tiếp tục đầu tư quy hoạch, xây dựng những hạng mục còn lại của di tích như: Nơi tưởng niệm liệt sĩ, nơi ghi ơn nhân dân, vườn cây ăn trái Đồng bằng Sông Cửu Long thu nhỏ, công viên tuổi trẻ thế kỷ XXI, bến đua xuồng ghe… để thu hút khách tham quan; hướng tới hình thành tuyến tham quan di tích lịch sử của địa phương gồm: Căn cứ Cái Ngang - Chùa Phước Hậu - Khu lưu niệm Cố Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa…
Ông Lữ Quang Ngời đề nghị các ngành liên quan cần tiếp tục sưu tầm bổ sung thêm nhiều hình ảnh, tư liệu và hiện vật về Căn cứ Cái Ngang; tổ chức trưng bày đảm bảo tính khoa học và thẩm mỹ, phản ánh chân thực lịch sử để thu hút người xem; các cấp, các ngành và Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Vĩnh Long cần triển khai nhiều hoạt động để Đảng viên, Đoàn viên, học sinh và nhân dân có điều kiện tham quan, tìm hiểu về giá trị lịch sử của khu căn cứ cách mạng này.
