Cảm biến thông minh biết ‘nghe’ vết thương đang lành

Các nhà nghiên cứu Đại học Heriot-Watt (Anh) đã phát triển một công nghệ mới giúp lành vết thương bằng cách “lắng nghe” sự tiến triển của chúng.

Theo kênh BBC (Anh), họ tạo ra các cảm biến điện tử tí hon có thể nghe ngóng xem chuyện gì đang xảy ra dưới lớp băng bó.

Chú thích ảnh
Công nghệ mới giúp không cần tháo băng cũng biết vết thương lành tới đâu. Ảnh: Getty

Chi phí chăm sóc người bị thương ở Anh khiến ngành y tế Anh tốn hàng tỷ Bảng mỗi năm. Mặc dù có một số loại đồ băng bó vết thương đặc biệt nhưng muốn biết vết thương đang lành như thế nào thì bác sĩ chỉ có phương pháp chủ yếu là tháo bỏ băng gạc và trực tiếp nhìn.

Chú thích ảnh
Tiến sĩ Crichton. Ảnh: BBC

Nhóm nghiên cứu trên do Tiến sĩ Michale Crichton, trợ lý giáo sư ngành công nghệ y sinh tại Đại học Heriot-Watt dẫn đầu.

Ông cho biết ông muốn đưa dữ liệu vào quá trình liền vết thương. Ông nói: “Nếu chúng ta có thể đặt cảm biến lên bề mặt mô quanh vết thương hoặc trên vết thương, liệu chúng ta có thể thực sự biết chuyện gì đang diễn ra với vết thương không? Nếu chúng ta có thể làm vậy, cảm biến sẽ cho chúng ta biết vết thương sẽ tiến triển theo cách này hay cách khác. Nếu chúng ta có thể đo đạc quá trình lành vết thương theo thời gian, thì chúng ta không cần phải liên tục mở băng gạc ra mới biết vết thương đang lành nhanh hoặc đang xấu đi”.

Chú thích ảnh
Hình ảnh 3D của vết thương. Ảnh: BBC

Tuy nhiên, một vết thương lành nhanh sẽ “nghe” như thế nào? Trước khi biết điều đó, các nhà nghiên cứu phải tìm hiểu xem da sẽ phản ứng thế nào khi bị cắt.

Đó là lý do tại sao Sara Medina Lombardero, một thành viên nhóm nghiên cứu, cắt một lớp mỡ từ một mẫu da lợn tươi, có đặc điểm tương tự mô người. Lombardero nói: “Phần việc của tôi trong dự án là tìm hiểu xem mỗi lớp da đóng góp thế nào vào các đặc tính cơ học”.

Chú thích ảnh
Nghiên cứu cách mô phản ứng với vết cắt. Ảnh: BBC

Lombardero cắt mảnh da lợn thành nhiều dải có kích thước nhất định, sau đó rạch một vết nhỏ trên từng mảnh. Cô đặt mẫu dưới một hệ thống chụp X-quang quang học để có những hình ảnh 3D chi tiết về cấu trúc da bên dưới bề mặt. Từ hình ảnh, nhà nghiên cứu có thể biết vết cắt đã cắt qua mọi lớp của da.

Có rất nhiều loại vết thương gây ra những khó khăn khác nhau trong điều trị, ví dụ như do tai nạn, phẫu thuật, nằm liệt lâu ngày… Một số vết thương sau đó trở thành mãn tính.

Chú thích ảnh
Nhóm nghiên cứu có thể nhìn thấy vết thương đang lành. Ảnh: BBC

Thậm chí một vết đứt nhỏ trên làn da mỏng manh của người già cũng có thể bị nhiễm trùng và trong một số trường hợp khiến bệnh nhân bị cắt cụt chi.

Lắng nghe mô của cơ thể có thể giúp bác sĩ có các cách tiếp cận mới. Tuy nhiên, điều này cũng đòi hỏi các cảm biến phải siêu nhỏ.

Để giúp hình dung về độ nhỏ của cảm biến, Tiến sĩ Crichton đã dùng nhíp gắp một mẩu mỡ to chưa bằng một hạt đường. Một cảm biển cỡ này phải có khả năng truyền và nhận âm thanh.

Chú thích ảnh
Cảm biến tí hon theo dõi âm thanh di chuyển qua mô thế nào. Ảnh: BBC

Ông Crichton nói: “Điều chúng tôi muốn làm cơ bản là đưa những thiết bị tí hon có thể chuyển động và truyền sóng nhỏ. Âm thanh đó có thể truyền qua mô. Chúng tôi sau đó sẽ xem âm thanh được truyền nhanh thế nào và từ đó biết mô bên dưới băng gạc tiến triển ra sao”.

Dự án kéo dài hai năm này đang được Hội đồng Nghiên cứu Khoa học Vật lý và Công nghệ hỗ trợ.

Dự án hy vọng sẽ mở ra các biện pháp chữa trị mới nhờ các cảm biến “nghe” vết thương. Trong tương lai, việc điều trị ung thư hay một bộ phận bị tổn thương cũng có thể được hỗ trợ nhờ công nghệ “nghe lén” cơ thể này.

Thùy Dương

Dành cho bạn

Ứng dụng năng lượng nguyên tử tại nhiều lĩnh vực tại Việt Nam

Ứng dụng năng lượng nguyên tử tại nhiều lĩnh vực tại Việt Nam

Năng lượng nguyên tử đang được ứng dụng tại Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, nổi bật là y tế, nông nghiệp, công nghiệp, tài nguyên và môi trường. Cùng với mở rộng các ứng dụng, Việt Nam đang đặt yêu cầu chuẩn bị nguồn nhân lực để đáp ứng giai đoạn phát triển mới của lĩnh vực này.

Đại học Manchester và hành trình biến nghiên cứu thành 11 startup

Đại học Manchester và hành trình biến nghiên cứu thành 11 startup

Từ phòng thí nghiệm đến thị trường, Đại học Manchester đã góp phần hình thành 11 startup trong 11 năm, cho thấy vai trò của các trường đại học trong việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Kinh nghiệm này cũng gợi mở hướng kết nối chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Cuộc đua AI trước lời kêu gọi 'giảm tốc'

Cuộc đua AI trước lời kêu gọi 'giảm tốc'

Trong khoảng 10 ngày đầu tháng 9/2026, hàng loạt sự kiện dồn dập đã khiến chính các công ty AI lớn nhất thế giới phải chững lại và xem xét mức độ an toàn của những sản phẩm do mình tạo ra.