Đánh giá của Ban Chỉ đạo Đổi mới và Phát triển doanh nghiệp cho thấy, các tập đoàn kinh tế (TĐKT) đang đi đầu trong đổi mới công nghệ, ứng dụng và tiếp nhận chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh. Nhờ vậy, nhiều dự án trước đây do nước ngoài đầu tư và thực hiện nay đã do các TĐKT vươn lên làm chủ về vốn, kỹ thuật, tự đầu tư, xây dựng, lắp đặt và vận hành.
Chất lượng công tác nghiên cứu khoa học cũng được cải thiện một bước. Tỷ lệ đề tài nghiên cứu khoa học được ứng dụng và phục vụ trực tiếp cho sản xuất kinh doanh ngày một nâng lên. Điển hình như Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam đã đầu tư đóng các giàn khoan lớn; trong đó có giàn khoan có công nghệ hiện đại nhất trên thế giới mà trước đây phải mua hoặc thuê của nước ngoài. Tập đoàn Bưu chính Viễn thông áp dụng công nghệ chuyển mạch sử dụng cho mạng thế hệ mới, hay công nghệ truyền dẫn vệ tinh Vinasat, công nghệ truy cập băng thông rộng. Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam áp dụng cơ giới hóa đồng bộ trong khai thác than hầm lò bằng dàn chống tự hành và máy combain khấu than, hoặc chống lò bằng bê tông và neo dẻo; nổ mìn bằng bua nước để chống bụi và tăng năng suất chất lượng than.
Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy cũng áp dụng những công nghệ hiện đại như: đóng tàu kiểu block, thiết kế, kiểm định các loại tàu thủy cỡ lớn có tính năng phức tạp; cắt tôn và hạ liệu tự động trên máy công cụ điều khiển tự động số; tự động chế tạo, hàn, lắp vỏ tàu thủy. Tập đoàn Công nghiệp Cao su áp dụng hệ thống xử lý nước thải chế biến cao su đạt tiêu chuẩn, tạo các loại giống cao su có năng suất cao. Tập đoàn Dệt May Việt Nam sử dụng công nghệ sản xuất giống bông lai kháng sâu rầy cho năng suất cao.
Đến nay, hầu hết các TĐKT đều có các cơ sở nghiên cứu, đào tạo chuyên ngành; trong đó có nhiều cơ sở đứng vị trí hàng đầu trong ngành kinh tế kỹ thuật như Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Viện Dầu khí, Viện Năng lượng, Đại học Điện lực..., góp phần quan trọng vào việc nghiên cứu đổi mới công nghệ, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, phương thức quản trị tiên tiến, cung cấp nguồn nhân lực chuyên ngành cho các TĐKT. Nhiều đơn vị còn góp phần không nhỏ trong việc đáp ứng nhu cầu về nghiên cứu khoa học, công nghệ và đào tạo chuyên ngành cho cả nền kinh tế.
Mai Phương
