Động thái này diễn ra trong bối cảnh phái đoàn quan chức cấp cao của chính quyền Tổng thống Donald Trump đang có mặt tại Tokyo nhằm thúc đẩy hợp tác về năng lượng và khoáng sản thiết yếu với các đồng minh.
Theo các quan chức Nhà Trắng, các thỏa thuận bao gồm những cam kết mua bán và giao dịch trong nhiều lĩnh vực: than đá, dầu mỏ, khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) và năng lượng hạt nhân. Trong số đó, một thỏa thuận tiêu biểu đã được hé lộ là hợp đồng dài hạn của Venture Global Inc. cung cấp 1,5 triệu tấn LNG mỗi năm cho công ty con của tập đoàn Hanwha (Hàn Quốc). Phần lớn các thỏa thuận còn lại sẽ lần đầu tiên được công bố tại sự kiện.
Nền tảng của các thỏa thuận này là "Diễn đàn Doanh nghiệp và Hội nghị Bộ trưởng An ninh Năng lượng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương" lần đầu tiên do Mỹ tài trợ tổ chức tại Tokyo. Sự kiện quy tụ đại diện từ 18 quốc gia, trong đó có Australia, Hàn Quốc, Bangladesh… cùng đội ngũ hùng hậu các quan chức Chính phủ Mỹ đến từ hơn 10 cơ quan cấp bộ, Hội đồng Năng lượng Quốc gia (NEDC), Cơ quan Thương mại và Phát triển Mỹ (USTDA) và Ngân hàng Xuất Nhập khẩu Mỹ.
Quan chức các nước đang đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông gây ra nhiều đứt gãy về năng lượng. Việc công ty năng lượng nhà nước Qatar, nguồn cung vốn được xem là đáng tin cậy nhất thế giới, tạm ngừng xuất khẩu LNG đã bộc lộ rõ rủi ro khi thế giới phụ thuộc vào một khu vực duy nhất.
Cùng lúc đó, Mỹ cũng đang đẩy mạnh tìm kiếm các chuỗi cung ứng thay thế đối với khoáng sản thiết yếu dùng trong điện thoại di động, pin, động cơ phản lực... Chính quyền Tổng thống Trump đã chủ động triển khai nhiều biện pháp, bao gồm cả việc mua cổ phần trong các công ty khai khoáng, nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc, đặc biệt sau khi các tranh chấp thương mại làm gián đoạn dòng chảy vật liệu trong năm 2025.
Phát biểu với báo giới trên chuyến bay tới Tokyo ngày 13/3, Bộ trưởng Nội vụ Mỹ Doug Burgum, người đồng thời đứng đầu NEDC, nhấn mạnh chương trình nghị sự về năng lượng của Tổng thống Trump nhằm mục tiêu đảm bảo sự thịnh vượng trong nước, đồng thời cung cấp đủ năng lượng cho các đồng minh. Ông Burgum khẳng định chính sách này đang quan trọng hơn bao giờ hết, giúp bạn bè và đồng minh của Mỹ không phải mua năng lượng từ các đối thủ hay bị đe dọa về chuỗi cung ứng.
Tại các phiên thảo luận kín, giới chức các nước thống nhất quan điểm rằng: Xây dựng nguồn cung năng lượng ổn định cùng các đồng minh tin cậy là yếu tố cốt lõi để đảm bảo ổn định khu vực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI).
Chuỗi hoạt động kinh tế dồn dập tại Tokyo đóng vai trò mở đường cho chuyến thăm Washington của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi vào ngày 19/3 tới. Theo một quan chức Mỹ, các cuộc hội đàm song phương cấp bộ trưởng vào cuối tuần này sẽ giúp định hình khuôn khổ hợp tác, tạo tiền đề vững chắc cho cuộc gặp tại Nhà Trắng.
Đồng thời, sự kiện diễn ra ngay trước thềm chuyến công du dự kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh để hội đàm cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong khoảng 3 tuần nữa.
