Kéo dài thời hiệu xử phạt phù hợp với từng lĩnh vực
Thảo luận về dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), đại biểu Phan Thị Thùy Linh (Thanh Hóa) ghi nhận cơ quan chủ trì soạn thảo đã tiếp thu ý kiến về việc tách tạm hoãn xuất cảnh ra khỏi danh mục các biện pháp cưỡng chế và quy định riêng tại khoản 5 Điều 74. Tuy nhiên, đại biểu cho biết, theo khoản 6 Điều 36 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam, việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người đại diện của doanh nghiệp được thực hiện khi có đủ hai điều kiện: một là, doanh nghiệp đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt; hai là, có căn cứ cho thấy cần ngăn chặn ngay việc người đại diện bỏ trốn.
Dẫn ví dụ một doanh nghiệp đã quá hạn nộp phạt và đang bị cưỡng chế; người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp này chuẩn bị ra nước ngoài công tác, đại biểu nêu ý kiến: “Điều kiện thứ nhất đã rõ. Với điều kiện thứ hai thì căn cứ nào cho thấy chính người đại diện này có nguy cơ bỏ trốn?”. Vì vậy, đại biểu đề nghị, bổ sung vào cuối khoản 5 Điều 74 dự thảo Luật nội dung “Người ra quyết định cưỡng chế phải nêu rõ trong văn bản đề nghị những tình tiết cụ thể làm căn cứ xác định về nguy cơ bỏ trốn của người bị đề nghị tạm hoãn xuất cảnh”.
Đề nghị cân nhắc việc kéo dài thời hiệu xử phạt và làm rõ cách xác định thời điểm tính thời hiệu tại Điều 6, đại biểu Lương Thị Hoa (Thanh Hóa) thảo luận: Dự thảo Luật quy định thời hiệu xử phạt từ 1 đến 3 năm, trong đó một số lĩnh vực như bảo vệ môi trường, chứng khoán, dầu khí, khoáng sản và trật tự, an toàn giao thông đường bộ được áp dụng thời hiệu 3 năm.
Đại biểu Lương Thị Hoa cũng đề nghị xem xét mức phạt tiền tối đa tại Điều 24, Điều 25 một cách phù hợp và khả thi hơn. Việc nâng trần đối với hành vi gây hậu quả nghiêm trọng, mang lại lợi ích bất chính là cần thiết. Tuy nhiên, trần phạt cao không đồng nghĩa với hiệu quả quản lý nếu mức phạt cụ thể khó thi hành. “Không nên xem tăng tiền phạt là giải pháp duy nhất để nâng cao tính răn đe”, đại biểu nêu ý kiến.
Đại biểu Dương Minh Ánh (Hà Nội) quan tâm đến việc tạm giữ và xử lý tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề bị tạm giữ theo thủ tục hành chính quy định trong Dự thảo Luật. Theo đại biểu, dự thảo Luật giao thẩm quyền tạm giữ tang vật, phương tiện cho người có thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính và bỏ quy định ra quyết định tạm giữ bằng văn bản mà chỉ cần lập biên bản.
Đại biểu đề nghị, để bảo đảm quyền công dân, cơ quan chủ trì soạn thảo giữ nguyên quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành đối với việc tạm giữ tang vật, phương tiện có giá trị lớn là phải do thủ trưởng cơ quan, đơn vị có thẩm quyền ra quyết định tạm giữ bằng văn bản hoặc có lệnh tạm giữ bằng điện tử. Đồng thời, bổ sung quy định về việc thông báo tạm giữ và thời hạn xử lý tài sản trực tiếp qua tài khoản định danh điện tử VNeID của chủ sở hữu phương tiện ngay trong thời hạn 3 ngày làm việc.
Nghiên cứu quy định về lao động công ích để thay thế tiền phạt
Giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu tại hội trường, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát, đề xuất quy định thời hiệu 3 năm đối với một số lĩnh vực có tính chất phức tạp, cần nhiều thời gian để xác minh, phân tích, kiểm định, giám định.
Đối với vi phạm trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, cơ quan soạn thảo cũng sẽ nghiên cứu điều chỉnh thời hiệu xử phạt cho phù hợp với thực tế. Bộ Công an đang triển khai đề án xây dựng trung tâm dữ liệu quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông trên toàn quốc. Khi hệ thống được triển khai, dữ liệu sẽ giúp xác định hành vi vi phạm và số lần vi phạm, làm cơ sở để tham mưu Chính phủ quy định cách xử lý phù hợp.
Với các hình thức xử lý ngoài phạt tiền, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu quy định về lao động công ích để thay thế tiền phạt trong một số trường hợp. Các nội dung như loại hình lao động, thời gian thực hiện và cách áp dụng sẽ tiếp tục được nghiên cứu, đề xuất quy định cụ thể. Bộ trưởng nhấn mạnh Chính phủ sẽ quy định hình thức xử lý theo tính chất, mức độ vi phạm, hướng tới bảo đảm đồng thời tính nhân văn, răn đe và nghiêm khắc.
Đối với xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, dự thảo Luật đang quy định các nội dung mang tính nguyên tắc. Trong đó có cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu về vi phạm hành chính; hệ thống xử lý của các bộ, ngành, địa phương; việc kết nối, chia sẻ thông tin; các điều kiện để thực hiện xử lý trên môi trường điện tử; và giá trị pháp lý của thông tin, hình ảnh, dữ liệu điện tử được thu thập hợp pháp.
Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, trong quá trình xây dựng nghị định quy định chi tiết, cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp với các bộ, ngành và cơ quan liên quan để đề xuất Chính phủ quy định cụ thể các nội dung này, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.
Về các chức danh có thẩm quyền xử phạt hoặc tạm giữ người theo thủ tục hành chính, dự thảo không quy định cụ thể tên từng chức danh nhằm giữ ổn định của luật khi tổ chức bộ máy thay đổi. Tuy nhiên, dự thảo sẽ xác định rõ phạm vi người có thẩm quyền, gắn với thủ trưởng các cơ quan, đơn vị, lực lượng cụ thể; Chính phủ sẽ quy định chi tiết để bảo đảm linh hoạt và tránh phải sửa luật mỗi khi có thay đổi về tổ chức.
Đối với biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan soạn thảo đề xuất không xếp biện pháp này là biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế. Biện pháp có thể được áp dụng khi người đang bị cưỡng chế hoặc người đại diện của tổ chức đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt, và cơ quan có thẩm quyền xét thấy cần thiết để ngăn người đó bỏ trốn. Việc chỉnh lý nhằm thống nhất với quy định của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam.
Với các biện pháp ngừng cung cấp điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, hạ tầng số, cơ quan soạn thảo đề xuất chuyển từ nhóm biện pháp cưỡng chế sang biện pháp ngăn chặn để bảo đảm xử lý vi phạm hành chính. Bộ trưởng cho biết dự thảo sẽ bổ sung quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng. Chính phủ sẽ quy định cụ thể, phù hợp với thực tiễn và tính chất, mức độ của từng hành vi, đồng thời bảo đảm quyền con người, quyền công dân.
Về đề xuất chuyển thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc từ Tòa án nhân dân khu vực sang Chủ tịch UBND cấp xã, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, phương án này được đưa ra trên cơ sở Chính phủ rà soát, đánh giá và có văn bản thống nhất của Tòa án nhân dân tối cao. Ngày 18/10, Văn phòng Trung ương đã thông báo ý kiến của cấp có thẩm quyền đồng ý với hướng chuyển thẩm quyền này.
Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục hoàn thiện dự thảo để bảo đảm thống nhất, đồng bộ. Hồ sơ trình Chủ tịch UBND cấp xã quyết định sẽ được cơ quan chuyên môn tham mưu, thẩm định và thực hiện theo quy định pháp luật.
Đối với người chưa thành niên, cơ quan soạn thảo sẽ rà soát để bổ sung một số trường hợp được xem xét áp dụng biện pháp thay thế.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát kỹ các nội dung và tiếp thu ý kiến đại biểu để hoàn thiện dự án Luật, bảo đảm đủ điều kiện trình Quốc hội.
