Cụ thể, theo công văn số 6600/BCT-XNK ngày 01/9/2025 của Bộ Công Thương, việc tạm ngừng nhập khẩu gạo theo Sắc lệnh số 93 của Tổng thống Philippines, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát tình hình sản xuất, hỗ trợ nông dân kết nối tiêu thụ, khuyến khích bán cho thị trường nội địa và xuất khẩu sang các nước khác hoặc tạm trữ tại chỗ. Đồng thời, hướng dẫn nông dân chuyển đổi giống lúa chất lượng cao, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ để đáp ứng nhu cầu thị trường quốc tế, giảm phụ thuộc vào một thị trường truyền thống.
Song song đó, Sở Công Thương được giao hỗ trợ thương nhân tìm kiếm thị trường mới, tăng cường xúc tiến thương mại, đồng thời theo dõi sát diễn biến chính sách nhập khẩu gạo của Philippines để đánh giá tác động và có phương án ứng phó; Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 15 được chỉ đạo rà soát các chính sách tín dụng, hướng dẫn thương nhân và ngân hàng thương mại triển khai kịp thời để hỗ trợ tạm trữ lúa gạo…
Thực tế, diễn biến trong những ngày gần đây đã tác động trực tiếp đến hoạt động tiêu thụ lúa của nông dân Cà Mau. Hiện, nhiều giống lúa tại địa phương chỉ còn dưới 5.000 đồng/kg, thấp hơn chi phí sản xuất. Cụ thể, các giống lúa như ST24, ST25 được thu mua 6.000–6.800 đồng/kg, giảm 2.000–3.000 đồng/kg so với đầu vụ; giống HB1 chỉ còn 4.000–5.500 đồng/kg.
Theo nhiều nông dân tại các xã Đá Bạc, Khánh Hưng, Khánh Bình… cho biết, giá lúa hiện giảm nhanh khi chỉ trong một tuần đã giảm từ 500–1.000 đồng/kg.
Theo thống kê, vụ Hè Thu 2025, xã Đá Bạc gieo sạ gần 9.500 ha, đến nay đã thu hoạch hơn 6.500 ha, song tiêu thụ gặp khó khăn do nguồn cung dư thừa và đầu ra bị đình trệ. Tại xã Khánh Bình, nhiều nông dân cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi thương lái thu mua hạn chế, thậm chí bỏ cọc, không thu mua lúa HB1 vì không có đầu ra.
Trong vụ mùa năm nay, gia đình anh Nguyễn Việt Khánh, ngụ xã Đá Bạc cho biết đã canh tác gần 1ha với giống lúa HB1. Chỉ trong một tuần qua, giá lúa liên tục giảm. Trong khi đó, chi phí giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và máy gặt ngày càng tăng, khiến gánh nặng chi trả cuối vụ thêm nặng nề với nông dân.
Chị Lê Thị Lẹ, nông dân xã Khánh Hưng cho biết, trong thời điểm này giá lúa không chỉ thấp hơn chi phí sản xuất mà thương lái cũng hạn chế thu mua. Do đó, nhiều hộ trong vùng đều đang tích cực thu hoạch để tranh thủ những ngày có nắng phơi lúa trữ lại, chờ giá.
Dù vậy, một bất lợi nữa đối với với nhiều hộ trữ lúa là thời tiết hiện nay mưa nhiều, làm gia tăng nguy cơ giảm chất lượng lúa.
Theo chính quyền các địa phương trong những vùng canh tác lúa cho biết, địa phương đang tích cực chấn chỉnh tình trạng thương lái, “cò lúa” bỏ cọc không thu mua lúa cho nông dân. Đồng thời, kiến nghị ngành nông nghiệp hỗ trợ tìm đầu ra, để hạn chế thiệt hại cho nông dân.
