Ông Edy Setyawan - chuyên gia bảo tồn thuộc Viện Cá sụn Indonesia - nhấn mạnh việc ghi nhận cá mập voi con trong tự nhiên là hiện tượng cực kỳ hiếm. Mỗi phát hiện mới đều góp phần bổ sung dữ liệu khoa học toàn cầu, đồng thời cung cấp những manh mối quan trọng về nơi sinh sản và giai đoạn đầu đời của loài cá mập lớn nhất thế giới này.
Chuyên gia bảo tồn này cũng cho biết Vịnh Saleh được xem là khu vực sinh sản tiềm năng của cá mập voi nhưng vẫn cần thêm bằng chứng khoa học trước khi có thể chính thức xác nhận đây là vùng sinh sản hoặc ươm giống của loài này.
Trước đó, vào tháng 8/2024, các ngư dân ở phía Đông Vịnh Saleh đã báo cáo 5 lần nhìn thấy cá mập voi nhỏ, ước tính dài khoảng 1,2 – 1,5 m. Đến ngày 6/9/2024, một cá mập voi con dài khoảng 1,35 – 1,45m vô tình mắc vào lưới đánh cá và được ngư dân đặt tạm trong một hộp xốp chứa nước biển để giúp các nhà nghiên cứu đo đạc và xác định kích thước chính xác trước khi thả trở lại biển.
Đây là ghi nhận được xác nhận đầu tiên về cá mập voi con tại Indonesia, một trong những cá thể cá mập voi bơi tự do nhỏ nhất từng được ghi nhận trên thế giới. Phát hiện này củng cố giả thuyết cho rằng Vịnh Saleh có thể đóng vai trò khu vực sinh sản và ươm giống ban đầu của cá mập voi, qua đó nhấn mạnh giá trị sinh thái đặc biệt của khu vực đối với các giai đoạn đầu đời của loài.
Các nhà khoa học cũng đánh giá cao vai trò của cộng đồng địa phương, đặc biệt là các ngư dân, trong việc giám sát và cung cấp thông tin, qua đó góp phần quan trọng vào nghiên cứu và bảo tồn loài cá mập voi đang bị đe dọa.
Tổ chức Bảo tồn Indonesia (KI) cùng các đối tác đang phối hợp với chính quyền địa phương thúc đẩy việc thành lập Khu Bảo tồn Biển (MPA) tập trung vào cá mập voi đầu tiên của Indonesia tại Vịnh Saleh. Ông Mochamad Iqbal Herwata Putra - Giám đốc cấp cao của KI - cho biết việc phát hiện cá mập voi con củng cố cơ sở khoa học cho việc bảo vệ chính thức khu vực này.
Theo các chuyên gia, cá mập voi con tại Vịnh Saleh đang đối mặt với nhiều mối đe dọa, bao gồm nguy cơ vướng vào ngư cụ, suy giảm chất lượng nước do hoạt động ven biển và mật độ tàu thuyền gia tăng. Việc bảo đảm tỷ lệ sống sót trong giai đoạn đầu đời được coi là yếu tố then chốt đối với tương lai của quần thể cá mập voi toàn cầu.
Trong thời gian tới, KI dự kiến sẽ mở rộng các chương trình giám sát, tăng cường hệ thống báo cáo dựa vào cộng đồng và thúc đẩy các kế hoạch thành lập khu bảo tồn biển nhằm bảo vệ cá mập voi, đồng thời hỗ trợ sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương.
