Quốc hội (Knesset) của nước này ngày 17/11 đã bầu nghị sĩ Matan Kahana thuộc đảng Yashar do ông Gadi Eisenkot lãnh đạo làm Chủ tịch mới, thay thế ông Amir Ohana thuộc đảng Likud của Thủ tướng lâm thời Benjamin Netanyahu.
Kết quả này đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong tương quan quyền lực tại cơ quan lập pháp Israel, trong bối cảnh các đảng phái vẫn chưa đạt được thỏa thuận thành lập chính phủ mới sau cuộc bầu cử ngày 27/10.
Theo kết quả bỏ phiếu tại phiên họp toàn thể Knesset, ông Kahana giành được 66 phiếu ủng hộ, trong khi ứng cử viên đối thủ Ofir Katz thuộc đảng Likud nhận được 52 phiếu ủng hộ.
Ông Kahana là ứng cử viên do khối chính trị đứng đầu là ông Eisenkot đề cử. Động thái thay thế ông Ohana được xem là bước đi nhằm tăng cường quyền kiểm soát của khối này đối với chương trình nghị sự của Quốc hội, bao gồm việc sắp xếp lịch biểu quyết, thúc đẩy các dự luật và bổ nhiệm nhân sự vào các ủy ban nghị viện.
Trước cuộc bỏ phiếu, đảng Likud đã đề cử nghị sĩ Ofir Katz làm ứng cử viên cạnh tranh với ông Kahana. Ứng cử viên này nhận được sự ủng hộ của đảng Shas và theo các quan chức đảng Likud, còn có sự hậu thuẫn của đảng Do Thái giáo Thống nhất Torah (UTJ). Các đảng thuộc khối của ông Netanyahu phản đối việc ông Kahana chiến thắng nhờ sự ủng hộ của các đảng Arab gồm Ra'am và Liên danh chung (Joint List).
Sau khi bầu nghị sĩ Matan Kahana làm Chủ tịch Quốc hội, các nghị sĩ Israel đã tiến hành bỏ phiếu và thông qua danh sách 9 nghị sĩ giữ chức Phó Chủ tịch Quốc hội, với tỷ lệ 38 phiếu thuận và 15 phiếu chống.
Trong số các Phó Chủ tịch Quốc hội mới được bầu có 3 nghị sĩ thuộc khối do ông Gadi Eisenkot dẫn dắt, gồm Eitan Ginzburg thuộc đảng B’Yachad, Yaya Fink thuộc đảng Dân chủ (The Democrats) và Oder Forer thuộc đảng Yisrael Beytenu. Ngoài ra, nghị sĩ Walid Taha thuộc đảng Hồi giáo Ra’am và nghị sĩ Ahmad Tibi thuộc Liên danh các đảng Arab (Joint List) cũng được bầu giữ chức vụ này. Bốn nghị sĩ còn lại thuộc khối của ông Benjamin Netanyahu, gồm Yitzhak Pindrus thuộc đảng UTJ, Jacob Bardugo thuộc đảng Likud, Michael Malkieli thuộc đảng Shas và Limor Son Har-Melech thuộc đảng Otzma Yehudit.
Việc thay đổi Chủ tịch Quốc hội diễn ra trong bối cảnh Israel vẫn đang trải qua tình trạng bế tắc chính trị sau cuộc bầu cử ngày 27/10 vừa qua. Kết quả bầu cử cho thấy khối đối lập ủng hộ ông Eisenkot giành 67 ghế, trong đó có 19 ghế của các đảng Arập, trong khi khối ủng hộ ông Netanyahu có 53 ghế.
Tuần trước, Tổng thống Israel Isaac Herzog đã giao cho ông Eisenkot nhiệm vụ thành lập chính phủ mới. Ông có 28 ngày để tiến hành đàm phán, đồng thời có thể đề nghị gia hạn thêm 14 ngày. Tuy nhiên, tiến trình thương lượng vẫn gặp nhiều trở ngại do một số lãnh đạo đảng phái tuyên bố không chấp nhận tham gia liên minh có sự hiện diện của các đảng Arab.
Trong thời gian chờ thành lập chính phủ mới, ông Netanyahu vẫn đứng đầu chính phủ lâm thời. Việc khối của ông Eisenkot giành quyền kiểm soát chức Chủ tịch Quốc hội có thể tạo thêm lợi thế cho lực lượng này trong việc thúc đẩy các sáng kiến lập pháp và giám sát hoạt động của chính phủ, ngay cả khi chưa hình thành được liên minh cầm quyền mới.