Quyết định mang tính lịch sử này đã được các Bộ trưởng Tài chính Liên minh châu Âu (EU) phê chuẩn ngày 8/7. Thủ tướng Bulgaria Rossen Jeliazkov khi đó tuyên bố đây là “một thời khắc lịch sử” đối với đất nước. Về phần mình, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định việc gia nhập Khu vực đồng euro sẽ giúp củng cố nền kinh tế Bulgaria, đồng thời mang lại những lợi ích quan trọng cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp.
Bulgaria, thành viên EU từ năm 2007, từng mong muốn chuyển sang sử dụng đồng euro sớm hơn, song kế hoạch này nhiều lần bị trì hoãn do lạm phát cao và tình hình chính trị trong nước bất ổn. Với quyết định mới, Bulgaria sẽ nối gót Croatia, quốc gia gần đây nhất gia nhập Khu vực đồng euro vào năm 2023.
Đồng euro được triển khai từ ngày 1/1/1999 cho các giao dịch điện tử và chính thức lưu hành dưới dạng tiền giấy, tiền kim loại từ năm 2002, thay thế tiền tệ quốc gia của 12 nước thành viên EU ban đầu, trong đó có Đức, Pháp, Italy và Tây Ban Nha. Sau đó, Khu vực đồng euro tiếp tục mở rộng với sự tham gia của Slovenia, Cyprus, Malta, Slovakia, Estonia, Latvia, Litva và Croatia. Hiện Khu vực đồng euro có khoảng 350 triệu dân và sẽ tăng thêm gần 6,5 triệu người khi Bulgaria chính thức gia nhập.
Về nguyên tắc, tất cả các nước EU đều cam kết tham gia Khu vực đồng euro khi đáp ứng đủ các tiêu chí, dù không có mốc thời gian bắt buộc. Đan Mạch là trường hợp ngoại lệ, sau khi người dân nước này bác bỏ việc sử dụng đồng euro trong cuộc trưng cầu ý dân vào năm 2000.
Tuy nhiên, quyết định từ bỏ đồng lev vẫn gây nhiều tranh cãi trong xã hội Bulgaria. Trước thời điểm được EU bật đèn xanh, hàng nghìn người đã xuống đường biểu tình tại thủ đô Sofia, mang theo các biểu ngữ phản đối việc chuyển sang đồng euro, thậm chí dựng lều trước trụ sở Ngân hàng trung ương Bulgaria để phản đối.
Lo ngại lớn nhất của phe phản đối là nguy cơ giá cả tăng mạnh sau khi đổi tiền, qua đó làm gia tăng lạm phát và ảnh hưởng đến mức sống của người dân. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy gần một nửa số người được hỏi không ủng hộ việc Bulgaria gia nhập Khu vực đồng euro trong năm 2026.
Ngược lại, những người ủng hộ cho rằng việc sử dụng đồng euro là bước đi quan trọng nhằm tăng cường sự gắn kết của Bulgaria với EU và phương Tây, đồng thời giúp nước này giảm thiểu các tác động và ảnh hưởng từ bên ngoài khu vực, trong đó có Nga. Theo họ, việc gia nhập Khu vực đồng euro không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là một lựa chọn chiến lược về địa chính trị.
Quyết định chuyển sang đồng euro vì vậy được xem là một phép thử lớn đối với Bulgaria, khi lợi ích dài hạn về ổn định và hội nhập sâu rộng cần được cân bằng với những lo ngại trước mắt về giá cả và niềm tin của người dân trong giai đoạn chuyển đổi.
