Cục Bà mẹ và Trẻ em cho biết, theo quy định tại Điều 54 Luật Trẻ em, cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tuyên truyền, giáo dục, bảo vệ trẻ em khi tham gia môi trường mạng dưới mọi hình thức. Cha mẹ, giáo viên và người chăm sóc phải trang bị kiến thức, kỹ năng giúp trẻ tự bảo vệ mình; các đơn vị cung cấp dịch vụ, sản phẩm thông tin và tổ chức hoạt động trực tuyến phải bảo đảm an toàn, bảo mật đời sống riêng tư cho trẻ em theo pháp luật.
Cục Bà mẹ và Trẻ em yêu cầu các địa phương đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức của cộng đồng, đặc biệt là giáo viên, cha mẹ và trẻ em về an toàn trên môi trường mạng; quảng bá Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 cùng các địa chỉ liên hệ hỗ trợ tại địa phương (trung tâm, tổ chức tư vấn, hỗ trợ khẩn cấp…); phối hợp với các ngành liên quan để can thiệp, xử lý kịp thời các trường hợp trẻ bị xâm hại hoặc có dấu hiệu bị xâm hại trên môi trường mạng.
Theo Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111, bắt nạt trên môi trường mạng đang gia tăng, đặc biệt ở trẻ em khi không gian kỹ thuật số ngày càng mở rộng và phát triển mạnh mẽ. Kẻ bắt nạt thường sử dụng các công cụ trực tuyến như email, mạng xã hội hay nhóm chat để liên tục uy hiếp tinh thần nạn nhân, lan truyền tin đồn sai sự thật nhằm bôi nhọ danh dự, thậm chí biến nạn nhân thành kẻ lập dị trong mắt cộng đồng. Nghiêm trọng hơn, nhiều trường hợp nạn nhân bị cô lập khỏi mọi nhóm hoặc cộng đồng trực tuyến mà họ tham gia. Việc xác định danh tính thủ phạm thường rất khó khăn, khiến nạn nhân càng rơi vào tình trạng bế tắc và tổn thương tinh thần.
Ngoài hành vi bắt nạt, trẻ em còn đối mặt với nguy cơ bị kẻ xấu gửi tin nhắn hoặc hình ảnh nhạy cảm. Thông thường, chúng bắt đầu bằng việc làm quen, trò chuyện để tạo niềm tin, sau đó từng bước đưa ra yêu cầu và uy hiếp nạn nhân. Không ít trường hợp, trẻ bị ép gửi ảnh, gặp mặt trực tiếp và bị đe dọa phát tán thông tin, hình ảnh riêng tư nếu không làm theo.
Các chuyên gia khuyến cáo, để tham gia môi trường mạng một cách an toàn, trẻ em cần rèn luyện thói quen suy nghĩ kỹ trước khi chia sẻ bất kỳ thông tin, hình ảnh hay video clip nào, bởi một khi đã đăng tải, những nội dung này có thể bị lưu giữ, phát tán và rất khó xóa bỏ hoàn toàn. Việc sử dụng công nghệ cần gắn liền với tinh thần trách nhiệm, biết tôn trọng và cư xử văn minh với người khác trong mọi hình thức giao tiếp qua điện thoại, máy tính hoặc các thiết bị điện tử. Cha mẹ nên cẩn trọng trong việc cho con trẻ sử dụng thiết bị, cần lựa chọn thời điểm và địa điểm phù hợp, tránh lạm dụng, đồng thời tự đặt ra giới hạn thời gian truy cập Internet để không ảnh hưởng đến học tập và sinh hoạt hằng ngày.
Khi xảy ra sự việc, cha mẹ phải là chỗ dựa và “nhà điều tra” giúp con tìm ra manh mối; nhà trường, thầy cô có thể phối hợp xác định thủ phạm, tìm phương án xử lý. Trường hợp chưa được hỗ trợ kịp thời, trẻ em có thể liên hệ Tổng đài 111 để được tư vấn và hỗ trợ 24/7.
