Theo thông tin Bộ Tài chính chiều 4/3, tính đến ngày 28/2, các Bộ, ngành, địa phương đã giải ngân 55.739,8 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 5,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Theo Bộ Tài chính, vốn ngân sách Trung ương đã giải ngân là 10.178 tỷ đồng, đạt 2,9% kế hoạch; vốn ngân sách địa phương đã giải ngân là 45.561,8 tỷ đồng, đạt 7% kế hoạch. So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân tương đương về tỷ lệ và cao hơn về số tuyệt đối là 10.928,6 tỷ đồng.
Cũng đến thời điểm trên, 6 bộ, cơ quan Trung ương và 14 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước trở lên, trong đó có Ngân hàng Chính sách xã hội; Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam; Bộ Tư pháp; Bộ Công Thương; Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; Bộ Công an; tỉnh Điện Biên; Lai Châu; thành phố Hải Phòng; tỉnh Lạng Sơn; thành phố Hồ Chí Minh; tỉnh Hà Tĩnh; Cà Mau; Gia Lai; thành phố Hà Nội; tỉnh Thái Nguyên; thành phố Cần Thơ; Khánh Hòa; Ninh Bình; thành phố Đà Nẵng.
Theo đó có 29 Bộ, cơ quan Trung ương và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới mức bình quân chung cả nước; trong đó có 25 bộ, cơ quan Trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 1% và chưa giải ngân. Về phân bổ chi tiết kế hoạch vốn năm 2026 cho các nhiệm vụ, dự án, đến hết tháng 2/2026, các Bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã phân bổ, giao 975.471,1 tỷ đồng.
Nếu không tính kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương và vốn các địa phương giao tăng, tổng số vốn đã phân bổ chi tiết là 962.538,6 tỷ đồng, đạt 96,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ đã giao.
Số vốn chưa phân bổ chi tiết là 32.809,4 tỷ đồng, chiếm 3,3% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ đã giao của 15 bộ, cơ quan Trung ương và 15 địa phương. Số vốn này chủ yếu đang trong quá trình được hoàn thiện các thủ tục phân bổ cho dự án.
Theo Bộ Tài chính, 2026 là năm đầu tiên của giai đoạn trung hạn 2026 - 2030, lượng vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay, khiến áp lực giải ngân gia tăng. Trong bối cảnh hiện nay, năm 2026 vẫn sẽ tồn tại một số yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến giải ngân đầu tư công tương tự năm 2025 như: Vướng mắc trong đền bù, giải phóng mặt bằng; tình trạng thiếu nguồn cung và khả năng biến động giá cả nguyên vật liệu khi rất nhiều công trình xây dựng lớn cùng đồng loạt triển khai; diễn biến thời tiết thất thường.
Đồng thời, đây cũng là năm chuyển tiếp về thể chế, nhiều văn bản pháp luật mới có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, dẫn tới việc triển khai các cơ chế, chính sách mới có thể phát sinh những khó khăn, vướng mắc nhất định.
Trên cơ sở báo cáo định kỳ của các Bộ, cơ quan Trung ương và địa phương, phía Bộ Tài chính đã ghi nhận một số khó khăn trong 2 tháng đầu năm 2026, cụ thể việc chưa phân bổ một lượng vốn tương đối lớn đã ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn ngân sách Nhà nước (NSNN) những tháng đầu năm 2026 (còn khoảng 32,8 nghìn tỷ đồng, chiếm 3,3% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao); các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đang tập trung chỉ đạo để sớm hoàn thiện các thủ tục đầu tư, đảm bảo điều kiện sớm bố trí kế hoạch vốn cho các nhiệm vụ, dự án.
“Trong 2 tháng đầu năm, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công thường đạt thấp, do các chủ đầu tư chủ yếu tập trung hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân khai kế hoạch vốn chi tiết cho từng dự án và tiếp tục triển khai thi công đối với các dự án chuyển tiếp; trong khi thời gian nghỉ Tết năm 2026 rơi diễn ra muộn hơn so với năm 2025, tạm thời làm chậm công tác thi công xây dựng cho dự án của các chủ đầu tư, nhà thầu. Do đó, khối lượng nghiệm thu, thanh toán phát sinh trong tháng chưa nhiều, làm ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân chung”, đại diện Bộ Tài chính cho biết.
Theo Bộ Tài chính, khối lượng hồ sơ thanh toán lớn vào thời điểm cuối năm trước chuyển sang đầu năm 2026 cũng làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân trong tháng đầu năm; sự hạn chế trong năng lực, trách nhiệm của chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, nhà thầu do chưa chủ động, thiếu quyết liệt trong tổ chức thi công. Bên cạnh đó, một số xã, phường mới hình thành sau khi chuyển đổi mô hình chính quyền 2 cấp còn thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công do đã chuyển công tác hoặc nghỉ theo chủ trương tinh giản biên chế, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ.
Đối với các dự án ODA (vốn hỗ trợ phát triển chính thức), một số dự án chưa hoàn thành quy trình thủ tục đầu tư (đang điều chỉnh, gia hạn thời gian thực hiện, thời gian giải ngân hoặc chưa hoàn thiện các thủ tục ký kết và hiệu lực của Hiệp định vay) dẫn tới chưa đủ điều kiện bố trí kế hoạch vốn.
"Trong 2 tháng đầu năm, các dự án tập trung giải ngân và hoàn chứng từ các khoản giải ngân từ tài khoản đặc biệt theo kế hoạch vốn năm 2025 và một số dự án đang thực hiện các thủ tục cho công tác đấu thầu, chuẩn bị ký kết Hợp đồng và xử lý các vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng nên giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 còn thấp", đại diện Bộ Tài chính cho biết.
Để thúc đẩy giải ngân, theo Bộ Tài chính, cũng cần tiếp tục rà soát, tổng hợp, tháo gỡ các vướng mắc trong cơ chế chính sách liên quan đến giải ngân đầu tư công; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tháo gỡ nút thắt trong công tác giải phóng mặt bằng, đảm bảo mặt bằng sạch khi triển khai thi công dự án, không được để tình trạng dự án chờ mặt bằng…
Cùng với đó, có phương án bảo đảm vật liệu xây dựng đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu của các dự án, đặc biệt là dự án giao thông quan trọng quốc gia, trọng điểm, liên vùng; đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm trong lĩnh vực giao thông - vận tải; tháo gỡ vướng mắc trong triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tiếp tục phát huy vai trò của các Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ để tăng cường kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ vướng mắc về giải ngân đầu tư công tại các bộ, cơ quan, địa phương, nhất là đối với các bộ, cơ quan, địa phương có mức phân bổ vốn lớn nhưng tốc độ giải ngân chậm…
