Theo hãng tin TASS ngày 20/9, Bộ Quốc phòng Nga thông báo chuyến bay của các máy bay MiG-31 được tiến hành “theo đúng quy định không phận quốc tế, không vi phạm biên giới các quốc gia khác” và điều này đã được “xác nhận bằng giám sát không lưu”. Tuyên bố cũng nêu rõ trong suốt hành trình, các máy bay Nga “không đi chệch khỏi đường bay đã xác định” và đường bay nằm trên vùng biển trung lập của Biển Baltic, cách đảo Vaindloo hơn 3 km.
Khẳng định này được đưa ra một ngày sau khi giới chức Estonia và NATO cho rằng ba tiêm kích MiG-31 của Nga đã xâm phạm không phận nước này hôm 19/9. Truyền thông châu Âu dẫn lời các quan chức Estonia cho biết các máy bay Nga đã bay qua Vịnh Phần Lan, lưu lại khoảng 12 phút trước khi bị chiến đấu cơ F-35 của Không quân Italy, triển khai theo sứ mệnh của NATO, ngăn chặn.
Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna cho biết Tallinn sẽ viện dẫn Điều 4 của Hiệp ước NATO để đề nghị tổ chức tham vấn khẩn cấp, đồng thời nhận định đây là “hành động chưa từng có tiền lệ”. Ông khẳng định Estonia “không thể chấp nhận việc không phận bị vi phạm nhiều lần trong năm nay”. NATO ra tuyên bố bày tỏ quan ngại, coi sự việc là “minh chứng cho sự thiếu thận trọng”, trong khi Liên minh châu Âu (EU) đánh giá đây là “vụ việc nguy hiểm”.
Theo tờ Politico, vụ việc ngày 19/9 được xem là lần thứ ba trong tháng này máy bay Nga bị cáo buộc thử phản ứng phòng thủ của NATO ở sườn phía Đông. Trước đó, Nga bị cáo buộc đưa thiết bị bay không người lái vào không phận Ba Lan và Romania. Các quan chức phương Tây cho rằng đây là một phần trong chiến dịch “gây sức ép có hệ thống” mà Moskva thực hiện nhằm vào NATO và EU.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng bình luận rằng Nga đang “mở rộng các hành động khiêu khích” không chỉ tại Ukraine mà còn ở nhiều nước châu Âu, từ Romania, Moldova cho đến Estonia. Ông kêu gọi một phản ứng phối hợp và “có hệ thống” từ NATO và EU để đối phó.
Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, khi công bố vòng trừng phạt mới nhằm vào lĩnh vực tài chính và năng lượng của Nga, đã lên án các vụ xâm nhập không phận của UAV và máy bay Nga tại Ba Lan, Romania và Estonia. Bà cho rằng đây là “hành động leo thang” của Tổng thống Vladimir Putin và khẳng định châu Âu sẽ tiếp tục gia tăng sức ép.
Nga bác bỏ các cáo buộc, nhấn mạnh các chuyến bay của không quân nước này hoàn toàn tuân thủ luật pháp quốc tế và diễn ra trong không phận quốc tế. Moskva cáo buộc các nước phương Tây cố tình “thổi phồng sự việc” để tạo cớ tăng cường hiện diện quân sự của NATO tại khu vực Baltic.
Các nhà phân tích nhận định, vụ việc lần này cho thấy căng thẳng giữa Nga và NATO tiếp tục leo thang và đảo Bornholm, vùng Baltic cùng sườn phía Đông châu Âu sẽ ngày càng trở thành tâm điểm đối đầu. Việc NATO và EU coi các sự cố là "hành động khiêu khích nguy hiểm", trong khi Nga kiên quyết bác bỏ, tiềm ẩn nguy cơ dẫn tới những hiểu lầm hay va chạm không mong muốn, khiến tình hình an ninh khu vực thêm phức tạp.
