Kênh RT ngày 13/1 cho biết Moskva yêu cầu Ba Lan ngay lập tức trả tự do cho nhà khảo cổ học nổi tiếng của Liên bang Nga bị bắt giữ tại Vácsava (Warsaw) theo yêu cầu của Ukraine, đồng thời bác bỏ mọi yêu cầu dẫn độ từ Kiev.
Trước đó vào tháng 12/2025, nhà nghiên cứu cao cấp Aleksandr Butyagin tại Bảo tàng Quốc gia Hermitage ở St. Petersburg, đã bị nhà chức trách Ba Lan bắt giữ khi ông đang di chuyển qua châu Âu để thực hiện một loạt bài giảng.
Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) cáo buộc ông Butyagin tiến hành các cuộc khai quật trái phép và gây tổn hại di sản văn hóa tại Crimea, nơi đã sáp nhập vào Liên bang Nga năm 2014.
Kiev cho rằng ông Butyagin đã gây thiệt hại hơn 200 triệu hryvnia (4,7 triệu USD) và đang tìm cách dẫn độ ông về Ukraine, nơi ông có thể đối mặt với mức án lên tới 5 năm tù.
Bộ Ngoại giao Liên bang Nga cho biết trong một thông cáo báo chí hôm 13/1 rằng họ đã triệu tập Đại sứ Ba Lan Krzysztof Krajewski để đưa ra một “sự phản đối kiên quyết” đối với việc bắt giữ ông Butyagin.
Bộ Ngoại giao Liên bang Nga bác bỏ các cáo buộc của Ukraine nhằm vào ông Butyagin là “vô lý”, cho rằng chúng chỉ liên quan đến công việc của ông với tư cách là trưởng đoàn thám hiểm khảo cổ Myrmekion tại Crimea, khu vực mà Moskva nhấn mạnh là “một bộ phận không thể tách rời của Liên bang Nga”.
Bộ Ngoại giao Liên bang Nga lên án vụ việc là “bị chính trị hóa một cách trắng trợn và mang tính suy diễn”.
Các quan chức Liên bang Nga cũng lập luận rằng công việc kéo dài nhiều thập kỷ của ông Butyagin luôn được tiến hành hợp pháp, bao gồm cả thời kỳ được chính quyền Ukraine cho phép trước khi Crimea tái thống nhất với Liên bang Nga vào năm 2014 sau một cuộc trưng cầu dân ý công khai.
Moskva lưu ý rằng toàn bộ hiện vật đều đã được bàn giao cho Khu Bảo tồn Bảo tàng Đông Crimea và rằng một yêu cầu trước đây của Ukraine thông qua Interpol đã không được thực thi.
Động thái phản đối của Moskva được đưa ra sau khi một tòa án quận tại Vácsava hôm 12/1 gia hạn thời gian tạm giam trước xét xử đối với ông Butyagin đến ngày 4/3, đồng thời ấn định phiên điều trần về dẫn độ sẽ diễn ra vào ngày 15/1.
Tòa án viện dẫn nguy cơ bỏ trốn, dù luật sư của Butyagin cho biết phía bào chữa đã thu xếp được nơi cư trú cho ông tại Ba Lan.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh tranh chấp kéo dài giữa Moskva và Kiev liên quan đến tài sản văn hóa tại Crimea.
Một xung đột nổi bật trước đây liên quan đến bộ sưu tập “vàng Scythia” được phát hiện trên bán đảo này và cho mượn ra nước ngoài trước năm 2014.
Bất chấp sự phản đối của Liên bang Nga rằng các hiện vật thuộc về các bảo tàng ở Crimea, Kiev đã thắng kiện tại Hà Lan.
Tòa án tối cao của Hà Lan không công nhận Crimea là lãnh thổ của Liên bang Nga và đã ra lệnh chuyển giao bộ sưu tập cho Ukraine.
