Kênh RT của Liên bang Nga ngày 3/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đang chuẩn bị xây dựng một kho dự trữ chiến lược các khoáng sản quan trọng nhằm giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung do Trung Quốc chi phối.
Theo RT, thông tin này được hãng Bloomberg đăng tải ngày 2/2 trên cơ sở dẫn các nguồn thạo tin.
Các khoáng sản đất hiếm, được sử dụng trong nhiều công nghệ từ điện thoại thông minh, xe điện cho tới các hệ thống vũ khí tiên tiến, đã trở thành điểm nóng trong thương mại toàn cầu.
Trung Quốc kiểm soát hơn 90% năng lực tinh luyện đất hiếm trên thế giới và gần như toàn bộ hoạt động sản xuất nam châm vĩnh cửu, qua đó nắm quyền kiểm soát mang tính quyết định đối với các chuỗi cung ứng thiết yếu cho công nghiệp và quốc phòng hiện đại.
Vào ngày 2/2, những người nắm rõ vấn đề tiết lộ với Bloomberg rằng sáng kiến của ông Trump, được gọi là “Project Vault”, sẽ kết hợp nguồn vốn tư nhân với khoản vay trị giá 10 tỷ USD từ Ngân hàng Xuất - Nhập khẩu Mỹ để mua và lưu trữ các khoáng sản quan trọng.
Kho dự trữ này nhằm bảo vệ các nhà sản xuất trước biến động giá cả và nguy cơ gián đoạn nguồn cung.
Hơn một chục tập đoàn lớn, bao gồm General Motors, Boeing và Google thuộc Alphabet, được cho là đã tham gia vào nỗ lực này.
Vào tháng 4/2025, Trung Quốc đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với một số nguyên tố đất hiếm dùng trong lĩnh vực quân sự, với lý do an ninh quốc gia.
Bắc Kinh sau đó mở rộng các hạn chế này bằng những yêu cầu cấp phép nghiêm ngặt hơn và các điều khoản có hiệu lực ngoài lãnh thổ, ảnh hưởng tới những hoạt động xuất khẩu liên quan đến ngành quốc phòng và bán dẫn của Mỹ.
Sau cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc vào tháng 10/2025, Trung Quốc đồng ý tạm ngừng các biện pháp kiểm soát mới nhất trong vòng một năm, đổi lại là việc Mỹ giảm thuế quan tương ứng.
Dù chỉ là sự nới lỏng tạm thời, Washington vẫn đẩy nhanh các nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng, ký kết các thỏa thuận với nhiều quốc gia, trong đó có Australia, Nhật Bản và Ukraine.
Sự quan tâm toàn cầu đối với đất hiếm đã gia tăng mạnh trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo nhu cầu đối với các khoáng sản như lithium và cobalt sẽ tăng gấp 30 lần vào năm 2040, được thúc đẩy bởi sự tăng trưởng nhanh chóng của xe điện và các hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin.
Liên bang Nga cũng đã có động thái nhằm củng cố vị thế của mình.
Tổng thống Vladimir Putin đã chỉ thị cho chính phủ xây dựng một chiến lược dài hạn về khai thác và sản xuất đất hiếm.
Liên bang Nga được cho là sở hữu khoảng 658 triệu tấn kim loại hiếm, trong đó có 28,5 triệu tấn thuộc 15 loại đất hiếm, với trữ lượng mà Moskva khẳng định là đủ để đáp ứng nhu cầu trong nước trong dài hạn.
