Hoạt động buôn lậu không chỉ diễn ra phức tạp trên những cung đường biên giới mà nó còn xuất hiện “mánh” buôn lậu mới. Đó là gom hàng miễn thuế tại khu thương mại miễn thuế xuất qua Campuchia, sau đó nhập lậu trở lại thị trường Việt Nam để kiếm lời và cạnh tranh với hàng trong nước.
 Siêu thị miễn thuế Mộc Bài cũng được các đối tượng buôn lậu ra sức gom hàng để kiếm lời. |
Khu thương mại miễn thuế Mộc Bài, nằm trên đường Xuyên Á thuộc địa bàn tỉnh Tây Ninh, giáp ranh với tỉnh Long An và biên giới Campuchia, cách trung tâm TP Hồ Chí Minh khoảng 70 km. Đây là giao điểm quan trọng giữa hệ thống đường quốc tế và đường quốc gia. Tuy nhiên, theo ghi nhận của chúng tôi tại khu vực cửa khẩu Mộc Bài, hiện đang tập trung gần chục khu siêu thị, chợ miễn thuế. Thực tế, cũng từ những siêu thị, chợ miễn thuế này, hàng ngày có hàng trăm tấn hàng như bia lon, nước ngọt, rượu ngoại, sữa, bột ngọt… được các đối tượng buôn lậu gom hàng để xuất qua biên giới sau đó “tuồn” trở lại Việt Nam tiêu thụ.
Theo đại diện Cục Hải quan Tây Ninh, các đối tượng gom hàng miễn thuế kiếm lời tại đây đã lợi dụng quy định của Nhà nước: Một người Việt Nam với chứng minh nhân dân (CMND) chỉ được mua hàng miễn thuế giá trị 500.000 đồng/tuần, 1 thùng bia/tháng, 1 chai rượu/tháng. Còn người Campuchia với giấy CMND Campuchia được ưu đãi mua với giá trị hàng không giới hạn. Tuy nhiên, quy định này chỉ hạn chế một phần lượng khách du lịch mua hàng, còn có một lượng lớn người cố định chuyên gom hàng khiến các cơ quan chức năng rất khó xử lý. Thông thường thời điểm cuối năm, những mặt hàng mua gom "nóng" nhất vẫn là bia lon Heineken và rượu ngoại. Bởi những mặt hàng này có nhu cầu lớn vào cuối năm, mang lại lợi nhuận cao, đồng thời dễ dàng vận chuyển.
Qua tìm hiểu của chúng tôi, tình trạng cho thuê giấy CMND của người khác diễn ra một cách công khai và khá phổ biến. Chính tình trạng này đã tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng buôn lậu thu gom hàng miễn thuế. Ngày 27/11, khi chúng tôi vừa đến bãi gửi xe của siêu thị miễn thuế Mộc Bài đã được một người phụ nữ khoảng 50 tuổi - “cò” người Việt Nam - giới thiệu và hướng dẫn phương thức thuê CMND để “lách” quy định nhằm mua hàng miễn thuế với số lượng lớn. Theo đó, muốn qua mắt kiểm soát của hải quan để mua hàng miễn thuế với số lượng lớn chúng tôi chỉ mất 30.000 đồng để thuê lại giấy CMND của người Việt lẫn người Campuchia. Đồng thời, khi đưa hàng ra khỏi siêu thị miễn thuế thành công, ngoài số tiền thuê giấy CMND, “cò” sẽ được ăn tiền theo số % thuế đã vượt.
Nài nỉ chúng tôi từ bãi gửi xe, vào tới siêu thị miễn thuế “cò” vẫn cứ lẽo đẽo theo sau để tư vấn giá thành và các sản phẩm rất tận tình mà không hề có sự can thiệp nào của nhân viên siêu thị cũng như cơ quan chức năng. Sau một vòng dạo xem các mặt hàng và nghe ngóng tư vấn của “cò”, chúng tôi định mua chiếc vali trị giá 830.000 đồng. Nắm bắt được tâm lý của chúng tôi, “cò” tận tình tư vấn: “Ở đây mới có mức giá này, còn về thành phố là phải trên 1,2 triệu đồng. Nếu em muốn mua thì tôi mua giúp, đơn giản chỉ cần thuê CMND của người Campuchia là mua được ngay!”. Theo tính toán của chúng tôi, nếu chúng tôi đồng ý mua chiếc vali này và đưa ra ngoài thành công, “cò” sẽ kiếm được gần 200.000 đồng lợi nhuận.
Để hạn chế tình trạng gian lận thương mại tại các trung tâm thương mại miễn thuế Mộc Bài, ông Phạm Hồng Đức, Cục trưởng Cục Hải quan Tây Ninh khẳng định: Cục Hải quan tỉnh đã huy động 40 người thường xuyên túc trực tại khu vực cửa khẩu để kiểm tra xem doanh nghiệp có bán sai đối tượng hay không. Song, dù kiểm tra gắt gao nhưng do lực lượng mỏng nên tình trạng bán sai đối tượng vẫn tái diễn. Mặt khác, những đối tượng thu gom hàng rất đông và thường cố tình chen lấn, tạo lộn xộn tại nơi kiểm tra để tránh sự kiểm soát của nhân viên hải quan. Thậm chí, các đối tượng này còn ôm giữ nhân viên hải quan để có cơ hội “tuồn” hàng ra ngoài.
Được biết, đến cuối năm 2012 tại khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài sẽ ngưng bán hàng miễn thuế cho du khách đang khiến lượng du khách đến khu kinh tế Mộc Bài giảm khá nhiều, tuy nhiên, doanh số của doanh nghiệp phân phối không giảm, điều này đồng nghĩa với tình trạng gom hàng miễn thuế vẫn tái diễn. Không chỉ diễn ra tình trạng người Việt thu gom hàng miễn thuế diễn ra mà nhiều người Campuchia còn lợi dụng sự ưu đãi về chính sách miễn thuế để mua hàng và “tuồn” trở lại thị trường Việt Nam.
Ông Võ Thanh Phong, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tây Ninh cho biết: Hiện nay, hàng nhập lậu từ biên giới Tây Nam về Việt Nam được chia ra làm hai loại: Một là hàng ra từ siêu thị miễn thuế Mộc Bài được tiểu thương người Campuchia mua gom xuất qua thị trường Campuchia, sau đó lại nhập lậu vào thị trường Việt Nam. Hai là hàng lậu từ Campuchia vào thẳng Việt Nam. Đa số hàng hóa trong các siêu thị miễn thuế tại cửa khẩu Mộc Bài là hàng hóa nhập từ cảng Sài Gòn về, trong đó có cả hàng nhập từ nước ngoài và hàng trong nước.
Có thể nói, với mục đích muốn xây dựng khu trung tâm thương mại miễn thuế để đưa hàng Việt vào bán với giá ưu đãi cho người Campuchia đã bị phản tác dụng và đang tạo điều kiện cho các đối tượng buôn lậu gom hàng miễn thuế kiếm lời và “tuồn” hàng về Việt Nam với giá trị rẻ hơn để cạnh tranh với hàng trong nước.
Bài và ảnh: Đan Phương - Hoàng Tuyết
Bài 3: Hàng lậu bán công khai ở TP Hồ Chí Minh
